Η εισβολή του ρωσικού στρατού στην Ουκρανία βρίσκεται στο προσκήνιο της διεθνούς σκηνής. Η προσοχή του κόσμου έχει στραφεί, με μεγάλη ανησυχία, στα όσα συμβαίνουν στην Ουκρανία. Η εισβολή αυτή είναι αντίθετη με το διεθνές δίκαιο και παραβιάζει τα ευρωπαϊκά ανθρώπινα δικαιώματα
Ζητώ το σεβασμό της εδαφικής ακεραιότητας κάθε κράτους. Αυτός είναι ο μόνος δρόμος προς την ασφάλεια και τη σταθερότητα στην Ευρώπη, η οποία βρίσκεται εν μέσω ενός ακόμη μεγάλου πολέμου.
Υπάρχουν εσωτερικές διαφορές στην Ουκρανία. Το πλαίσιο για την επίλυσή τους αποτέλεσαν οι συμφωνίες του Μινσκ, οι οποίες προβλέπουν, μεταξύ άλλων, κάποια μορφή αυτονομίας για τις ρωσόφωνες περιοχές της ανατολικής Ουκρανίας
Δυστυχώς, οι συμφωνίες δεν μπόρεσαν να εφαρμοστούν. Παρ' όλα αυτά, αυτό δεν μπορεί να αποτελέσει δικαιολογία για στρατιωτική επέμβαση. Ο μόνος τρόπος επίλυσης των προβλημάτων είναι η διπλωματία και οι συνομιλίες
Στις 16 Μαρτίου 2022, το Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε, στο πλαίσιο της Σύμβασης για την πρόληψη και την τιμωρία του εγκλήματος της γενοκτονίας, προσωρινά μέτρα κατά της Ρωσίας, ζητώντας κατάπαυση του πυρός.
Επιπλέον, η Ρωσία αποχώρησε από το Συμβούλιο της Ευρώπης, αφήνοντας ουσιαστικά 144 εκατομμύρια Ρώσους χωρίς την προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων στο Στρασβούργο
Η Κύπρος ευθυγραμμίζεται με την Ευρώπη όσον αφορά την επιβολή κυρώσεων. Δεν είμαστε κράτος-μέλος à la carte. Οι αποφάσεις του Συμβουλίου πρέπει να τηρούνται από όλα τα κράτη-μέλη.
Μετά την απόφαση επιβολής κυρώσεων στη Ρωσία, βρίσκεται σε εξέλιξη συζήτηση για το αν η απόφαση της υποτελούς τοπικής διοίκησης στην κατεχόμενη βόρεια Κύπρο να μην κλείσει τον εναέριο χώρο της μπορεί να οδηγήσει σε απευθείας πτήσεις από τη Ρωσία στο αεροδρόμιο της Τύμπου.
Η Τουρκία είναι υποψήφια χώρα για ένταξη στην ΕΕ από τον Οκτώβριο του 2005, με τη θετική ψήφο της Κύπρου στο θέμα. Ωστόσο, κανείς δεν γνωρίζει πού ακριβώς βρίσκονται οι σχέσεις ΕΕ-Τουρκίας. Το μόνο βέβαιο είναι ότι το τελευταίο διάστημα γίνεται συζήτηση για την ανανέωση της Τελωνειακής Ένωσης ΕΕ-Τουρκίας, η οποία ισχύει από την 1η Ιανουαρίου 1996
Το θέμα αυτό είναι ιδιαίτερα περίπλοκο, καθώς σήμερα το επίπεδο των σχέσεων ΕΕ-Τουρκίας δεν είναι καθόλου ξεκάθαρο. Είναι η Τουρκία υποψήφια χώρα ή όχι; Τι μοχλό πίεσης έχει η Κύπρος όσον αφορά μια πολιτική διευθέτηση;
Δεδομένου ότι οι σχέσεις της Τουρκίας με την Ευρώπη κρέμονται από μια κλωστή, μήπως η Τουρκία δεν δεσμεύεται από τις αποφάσεις του Συμβουλίου; Ποιανού τα συμφέροντα εξυπηρετούνται από τη διατήρηση μιας τέτοιας σχέσης; Σίγουρα όχι τα συμφέροντα της Κύπρου, γι' αυτό και χρειαζόμαστε μια σε βάθος και πλήρη ανάλυση.
"Θετική ατζέντα" επωφελής για την Κύπρο
Σε γενικές γραμμές, θα έλεγα ότι η συζήτηση για τη "θετική ατζέντα" ΕΕ-Τουρκίας είναι επωφελής για την Κύπρο. Η Κύπρος μπορεί να εκφράσει την ετοιμότητά της να προχωρήσει υπό την προϋπόθεση ότι θα ικανοποιηθεί μια βασική προϋπόθεση: η επανέναρξη των συνομιλιών για την επίλυση του Κυπριακού, στη συμφωνημένη βάση την οποία έχουν αποδεχθεί όλοι οι Πρόεδροι της Δημοκρατίας.
Στο πλαίσιο αυτό, διαθέτουμε ένα πολύ σημαντικό εργαλείο, το Πλαίσιο Γκουτέρες, το οποίο προβλέπει στο σημείο 1 την κατάργηση των επεμβατικών δικαιωμάτων και στο σημείο 2 την αποχώρηση του κατοχικού στρατού
Καθώς παρακολουθούμε τις δραματικές εξελίξεις στην Ουκρανία, θα ήταν χρήσιμο να βγάλουμε τα δικά μας συμπεράσματα από αυτόν τον πόλεμο
Πρέπει να είμαστε σε θέση να προβλέπουμε τις εξελίξεις και να λαμβάνουμε αποφάσεις την κατάλληλη στιγμή. Θυμάμαι τις συνομιλίες του ΟΗΕ στο Κραν Μοντάνα, όταν σηκωθήκαμε και φύγαμε
Τώρα βλέπουμε τι συμβαίνει. Οι συνθήκες αλλάζουν, εμείς χάνουμε τη δυναμική και η διεθνής κοινότητα στρέφει την προσοχή της αλλού.
Πώς μπορούμε να πετύχουμε ώστε να μην είμαστε πάντα πίσω από τις εξελίξεις;
Προτείνω:
[*]Ο Πρόεδρος και η Προεδρία πρέπει να έχουν συμβούλους με εξειδικευμένες γνώσεις, όχι ένα Προεδρικό Μέγαρο γεμάτο κομματικούς υπαλλήλους, όπως είναι σήμερα.[*]Το Εθνικό Συμβούλιο πρέπει να έχει εξειδικευμένη υποστήριξη, ώστε οι αποφάσεις του να βασίζονται σε στοιχεία που προκύπτουν από ολοκληρωμένη ανάλυση.[*]Η οικονομία πρέπει να έχει ένα ισχυρό "Οικονομικό Συμβούλιο" ως συμβουλευτικό όργανο, κατά τα πρότυπα παρόμοιων θεσμών στις χώρες της ΕΕ. Οι συστάσεις του πρέπει να βαρύνουν σε μεγάλο βαθμό στη διαχείριση κρίσεων, π.χ. την κατάσταση στην Ουκρανία και τις κυβερνητικές αποφάσεις για διορθωτικά μέτρα.[*]Μια στρατηγική για την ενέργεια Σήμερα, λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, οι ευρωπαϊκές χώρες προσπαθούν απεγνωσμένα να απεμπλακούν από την εξάρτησή τους στον ενεργειακό εφοδιασμό από εξωτερικούς παράγοντες. Αυτό σημαίνει ταχεία στροφή προς τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ). Εμείς δεν κάναμε τίποτα γι' αυτό εδώ και χρόνια.[*]Τέλος, πρέπει να εκτιμήσουμε αυτές τις καίριες εξελίξεις και να στρέψουμε την προσοχή μας σε μια στρατηγική αξιοποίησης των όποιων κοιτασμάτων φυσικού αερίου, χρησιμοποιώντας το ως καταλύτη για την επίλυση του Κυπριακού μαζί με τους Τουρκοκύπριους, σε ένα ενιαίο ομοσπονδιακό κράτος.
Οι κρίσεις προσφέρουν ευκαιρίες μόνο αν έχουμε τη βούληση και το πρόγραμμα να τις αξιοποιήσουμε στο έπακρο, γρήγορα και αποτελεσματικά.
Διαφορετικά, οι εξελίξεις θα μας προσπερνούν και θα συνεχίσουμε να παραμένουμε αποστασιοποιημένοι θεατές.
Του Αχιλλέα Δημητριάδη
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror
Πηγή
