Το τέλος του 2021 αντιμετωπίστηκε από τον κυπριακό κτηματομεσιτικό τομέα χωρίς σημαντικές αλλαγές. Οι κατοικίες χαμηλότερης κατηγορίας που απευθύνονται σε ντόπιους στην περιοχή των 300.000-500.000 ευρώ είχαν καλή ζήτηση και σημείωσαν άνοδο των τιμών, με πτώση στις ακριβότερες μονάδες, η οποία επήλθε ως αποτέλεσμα, κυρίως, του τερματισμού του προγράμματος citizenship-for-investment, C.I.P., (χρυσά διαβατήρια) με κύρια θύματα τη Λεμεσό και την Πάφο, καθώς και τα έργα της μαρίνας και του γκολφ.
Τι μέλλει γενέσθαι λοιπόν για τον τομέα των κυπριακών ακινήτων για φέτος;
Ο πόλεμος στην Ουκρανία είχε αντίκτυπο στη ρωσική ζήτηση, καθώς και στη ζήτηση των Ουκρανών (που ήταν η πιο ανερχόμενη νέα αγορά)
Βλέπουμε ότι όχι μόνο έχει μειωθεί δραστικά η ζήτηση, αλλά και κάποιοι από τους ιδιοκτήτες από τις δύο αυτές χώρες θέτουν τα ακίνητά τους προς πώληση. Μεγάλο μέρος αυτού του αποτελέσματος θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια της κατάστασης και τις κυρώσεις που θα επιβληθούν από τη Δύση, την Ε.Ε. και τα κράτη μέλη, όπως η Κύπρος
Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του τουρισμού, ο οποίος αποτελεί προπομπό για το ενδιαφέρον για τα ακίνητα, το οποίο θα μειωθεί στο μισό φέτος.
Η άνοδος του πληθωρισμού και των τιμών της βενζίνης, που κατέληξε εκτός από την αύξηση του ταξιδιωτικού κόστους, το κόστος των υλικών το οποίο αυξήθηκε τους τελευταίους μήνες κατά περίπου 10% (στο συνολικό κόστος οικοδομής), καθώς και το κόστος ζωής, καθιστούν τη ζωή στην Κύπρο λιγότερο προσιτή. Τα επιτόκια αναμένεται να αυξηθούν, καθιστώντας ακριβότερο το δανεισμό, παρά τις επιδοτήσεις που παρέχονται επί των επιτοκίων στους ντόπιους
Σαν να μην έφταναν αυτά, έχουμε και τις προεδρικές εκλογές του 2023, με τα πολιτικά κόμματα να έχουν ήδη ξεκινήσει τις προσφορές τους, προσφέροντας πακέτα που δημιουργούν αβεβαιότητα και αστάθεια στην αγορά
Αυτό που πρέπει να αντιμετωπιστεί είναι η εκκρεμότητα με την επιβάρυνση του ΦΠΑ με το υφιστάμενο μέτρο της επιβάρυνσης με το συντελεστή ΦΠΑ 19% σε κατοικίες μέχρι 200 τ.μ., το οποίο τώρα προτείνεται να μειωθεί στα πρώτα 140 τ.μ., υπό την προϋπόθεση ότι το συνολικό εμβαδόν δεν υπερβαίνει τα 200 τ.μ.
Ερώτημα παραμένει επίσης πώς θα αντιμετωπιστούν οι προηγούμενοι αγοραστές πριν υιοθετηθεί η νέα πρόταση, η συζήτηση για την οποία βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη
Αυτά θα επηρεάσουν την αγορά τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους ξένους αγοραστές, μετατοπίζοντας τη ζήτηση προς τις μεταχειρισμένες κατοικίες (δεν επιβαρύνονται με ΦΠΑ) ωθώντας τις αξίες τους προς τα πάνω.
Εναλλακτικές αγορές
Στοχεύουμε τώρα σε άλλες τουριστικές αγορές (οι οποίες αναμένουμε ότι θα βοηθήσουν στη ζήτηση για τοπικά ακίνητα), όπως η Γερμανία, η Δανία και οι χώρες της κατώτερης Ευρώπης, ενώ θα πρέπει να εξεταστούν σοβαρά και οι Βαλτικές χώρες
Η είσοδος σε αυτές τις αγορές δεν είναι εύκολη. Παράλληλα, χώρες όπως το Ισραήλ, ο Λίβανος και ο αραβικός κόσμος θα πρέπει να αποτελέσουν στόχο, ενώ το Ιράν είναι μια πιθανή πηγή αγοράς που δεν θα πρέπει να αγνοηθεί, παρά τις τρέχουσες κυρώσεις στη χώρα αυτή.
Η συνεισφορά των ακινήτων στο Α.Ε.Π. της Κύπρου είναι περίπου 5%, οπότε δεν είναι εύκολη υπόθεση η προσέλκυση περισσότερων ή άλλων ξένων πελατών για την ανάκτηση της απώλειας.
Δυστυχώς, ζούμε σε μια παγκόσμια οικονομία και η οικονομική ή μη κατάσταση της κάθε χώρας επηρεάζει και άλλες. Ακούμε παράπονα από δικηγόρους και λογιστές ότι χάνουν δουλειές από τους ξένους (κυρίως Ρώσους) πελάτες τους. Αυτό είναι βέβαιο ότι θα επηρεάσει την τοπική αγορά, τόσο σε ενοίκια όσο και σε αγορές, αφού οι εταιρείες αυτές απασχολούν περισσότερους από 5.000 υψηλά αμειβόμενους υπαλλήλους κυρίως στη Λεμεσό και Πάφο. Θα πρέπει επίσης να περιμένουμε να δούμε τα αποτελέσματα και τις παρενέργειες της πανδημίας κατά τη διάρκεια του τρέχοντος έτους
Είμαι απογοητευμένος από την έλλειψη αντίδρασης του Συνδέσμου Εργολάβων που θα έπρεπε σε αυτή την πρώιμη χρονική στιγμή να οργανωθεί με την κυβέρνηση μέσω των πρεσβειών μας για να ξεκινήσει μια επίθεση γοητείας για την προσέλκυση αγοραστών από νέες αγορές. Χάσαμε ένα μεγάλο μέρος της βρετανικής αγοράς λόγω του Brexit και τώρα με τους Ρώσους και τους Ουκρανούς.
Την ίδια στιγμή σημειώνω επίσης ότι κάποιες χώρες απλά δεν φαίνεται να μας συμπαθούν, όπως είναι η περίπτωση των Γερμανών τουριστών στην Κύπρο που αριθμούν γύρω στις 200.000, ενώ στην Κρήτη υπάρχουν 2 εκ. επισκέπτες.
Για όσους θέλουν να υπεισέλθουν στις λεπτομέρειες της κυπριακής αγοράς ακινήτων, δημοσιεύθηκε πρόσφατα τον Φεβρουάριο μια πολύ ενδιαφέρουσα έκθεση των "τεσσάρων μεγάλων" ελεγκτών PwC, η οποία δίνει μια συνολική ανασκόπηση της οικονομικής και κατάσταση των ακινήτων.
Οι οικονομικοί μας δείκτες δεν είναι κακοί, σημειωτέον:
- Αναμενόμενη βελτίωση του ΑΕΠ, σύμφωνα με το ΔΝΤ κατά ±5% (εκτός από την κατάσταση στην Ουκρανία)-
- Η ανεργία στο 7,5%-
- Πρόσφατη έκδοση κρατικών ομολόγων υπερκαλύφθηκε και με επιτόκιο .95%-
- Οι συναλλαγές ακινήτων αυξήθηκαν το 2021 κατά 26%, ενώ τα ακίνητα υψηλής αξίας μειώθηκαν κατά 5%.
Έτσι, το 2022 θα αντιμετωπίσουμε πολλές αβεβαιότητες σε βαθμό που είναι ανησυχητικό και αυτό, παρά τα διάφορα δημόσια και άλλα έργα υποδομής που βρίσκονται σε εξέλιξη, τα οποία θα βελτιώσουν την ελκυστικότητα της Κύπρου.
Περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων οι σχετικές εικόνες ανήκουν στην Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror
Πηγή
