-
.
- English
Το δικαίωμα ιδιοκτησίας υπερισχύει της κατοχής, εκτός εάν αποκτήθηκε ως προνόμιο ή δικαίωμα και καταχωρήθηκε στο κτηματολόγιο
Το δικαίωμα ιδιοκτησίας ακινήτων, και κατ' επέκταση η συνιδιοκτησία, προστατεύεται από το άρθρο 23 του Συντάγματος και όλοι οι συνιδιοκτήτες έχουν το ίδιο δικαίωμα κατοχής και απόλαυσης ενός ακινήτου με τους άλλους. Εφόσον τα δικαιώματα ενός συνιδιοκτήτη δεν περιορίζονται από συμφωνία παραχώρησης της κατοχής σε άλλον και ένα δικαίωμα ή προνόμιο δεν παραχωρήθηκε και δεν καταχωρήθηκε στο κτηματολόγιο, με βάση τις διατάξεις των άρθρων 4 και 11(α) του περί Ακίνητης Ιδιοκτησίας Νόμου, Κεφ. 224, οι οποίες αναφέρονται στο δικαίωμα απόλαυσης και ισόβιας κατοχής, ένας συνιδιοκτήτης δεν μπορεί να εκδιωχθεί ή να αποκλειστεί από άλλον.
Οι συνιδιοκτήτες βάσει του δικαιώματος κυριότητας, έχουν κοινό δικαίωμα κατοχής και απόλαυσης του ακινήτου, όπως συμβαίνει με τους κοινοτικούς ενοικιαστές. Οποιαδήποτε πράξη με σκοπό την έξωση ή τον αποκλεισμό ή την παρεμπόδιση συνιδιοκτήτη να εισέλθει, να καταλάβει και να χρησιμοποιήσει κοινόκτητο ακίνητο, συνιστά παράνομη επέμβαση και δημιουργεί αγωγή για καταπάτηση κατά του παραβάτη.
Στην περίπτωση αυτή, ο εκδιωχθείς ή αποκλεισθείς συνιδιοκτήτης δικαιούται να αξιώσει δικαστική απόφαση για την αποκατάσταση της συνιδιοκτησίας, εντολή απόδοσης λογαριασμού όταν υπάρχει εισόδημα, καθώς και αποζημίωση για τυχόν απώλεια ενοικίου. Σε περίπτωση αγωγής όπου αποδεικνύεται παράνομη καταπάτηση, αλλά δεν προσκομίζονται στοιχεία για την απόδειξη ζημίας λόγω απώλειας χρήσης, εκδίδεται διαταγή για την αναγνώριση, προστασία και αποκατάσταση του δικαιώματος κατοχής και για την παροχή λογαριασμού και ονομαστικής αποζημίωσης, η οποία συνήθως επιδικάζεται στο ποσό των 100 ευρώ, συν τα δικαστικά έξοδα.
Το ζήτημα της συνιδιοκτησίας τίθεται συνήθως μεταξύ συγγενών που δεν συμφωνούν για το τι θα κάνουν με ένα ακίνητο, πώς θα το διαχωρίσουν ή για την πώλησή του και πώς θα διανείμουν το προϊόν της πώλησης. Όταν οι συνιδιοκτήτες δεν συνεργάζονται μεταξύ τους, η λύση που προσφέρεται είναι η εκποίηση του ακινήτου με δημόσιο πλειστηριασμό.
Μια κατατοπιστική απόφαση που δείχνει την ισχύ και την αξία του δικαιώματος ιδιοκτησίας εκδόθηκε από το Ανώτατο Δικαστήριο στην υπόθεση C.A.336/2014 στις 13 Ιουλίου, στην οποία το δικαστήριο, αναλύοντας τη νομολογία, κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι το δικαίωμα κυριότητας υπερισχύει της κατοχής, εκτός εάν η τελευταία έχει αποκτηθεί κατά τρόπο ώστε να λειτουργεί ως προνόμιο ή δικαίωμα σε βάρος του δικαιώματος κυριότητας, με εγγραφή στα βιβλία του κτηματολογίου.
Ο ιδιοκτήτης κατοικίας με βοηθητικούς χώρους στην αυλή, μεταβίβασε το μισό μερίδιο στην κόρη του και στη συνέχεια υπέγραψε συμφωνία με την πρώην σύζυγό του, με την οποία της παραχωρούσε το ισόβιο δικαίωμα να κατέχει και να χρησιμοποιεί την κατοικία μαζί με την κόρη τους, καθώς και το δικαίωμα να νοικιάζει τους βοηθητικούς χώρους και να διαχειρίζεται τα έσοδα. Ο συνιδιοκτήτης στη συνέχεια ξαναπαντρεύτηκε και μεταβίβασε το άλλο μισό στη σύζυγό του, η οποία απαίτησε από την κόρη και την πρώην σύζυγο που διέμεναν στην κατοικία να της επιτρέψουν να διαμένει και εκείνη εκεί, αλλά της το αρνήθηκαν.
Η υπόθεση κατέληξε στο δικαστήριο μετά από αγωγή που άσκησε η ίδια κατά της κόρης και της πρώην συζύγου και πέτυχε να εξασφαλίσει διαταγή με την οποία τους διέταξε να επιτρέψουν στην ίδια και στα εξαρτώμενα μέλη της να εισέρχονται, να κατοικούν και να χρησιμοποιούν ελεύθερα την οικία, διαταγή με την οποία τους απαγόρευσε να την εμποδίζουν να μεταφέρει έπιπλα στην οικία, διαταγή κατά της κόρης να της δώσει κλειδί για την οικία και τα βοηθητικά δωμάτια και απόφαση για ονομαστική αποζημίωση 100 ευρώ.
Στην έφεση που άσκησαν η κόρη και η μητέρα της, το Ανώτατο Δικαστήριο ενέκρινε την πρωτόδικη απόφαση και τη σχετική νομολογία που παρατίθεται και ανέφερε ότι αποφασίστηκε ότι ο συνιδιοκτήτης μπορεί να ασκήσει αγωγή κατά του άλλου συνιδιοκτήτη για παράνομη επέμβαση, εφόσον έχει γίνει έξωση ή στέρηση της περιουσίας του. Η εναγόμενη συνιδιοκτήτρια ουδέποτε αποφάσισε να περιορίσει το δικαίωμα στην ιδιοκτησία της, ούτε παραχώρησε με συμφωνία την κατοχή της επίδικης κατοικίας σε οποιονδήποτε από τους αναιρεσείοντες
Το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθώς έκρινε ότι η συμφωνία δεν μπορεί να δεσμεύσει την εναγόμενη, ακόμη και αν απέκτησε το ακίνητο αργότερα. Η εφεσίβλητη άξιζε την απόκτηση και μια αντίθετη άποψη θα της στερούσε την απόλαυση του ακινήτου και το συνταγματικά κατοχυρωμένο αυτό δικαίωμα της ιδιοκτησίας.
Ο Γιώργος Κουκούνης είναι δικηγόρος με ειδίκευση στο Δίκαιο Ακίνητης Ιδιοκτησίας, με έδρα τη Λάρνακα, e-mail [EMAIL PROTECTED], www.coucounislaw.com[/I]
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα και/ή της Cyprus Mail
Πηγή
