Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες κάλεσε τους ηγέτες στην Κύπρο, τον Πρόεδρο Νίκο Αναστασιάδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ερσίν Τατάρ, να ενθαρρύνουν περισσότερες άμεσες επαφές και συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων, εκφράζοντας την ανησυχία του για την πιθανότητα να επιδεινωθεί το ήδη δύσκολο κλίμα μεταξύ των μερών.
Στην έκθεσή του για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, η οποία δόθηκε αργά το απόγευμα της Τρίτης (ώρα Νέας Υόρκης) στα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο Γκουτέρες συνιστά στο Συμβούλιο Ασφαλείας να παρατείνει την εντολή της αποστολής για έξι μήνες, μέχρι τις 31 Ιανουαρίου 2023.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, ένα ασταθές εσωτερικό πολιτικό τοπίο και στις δύο πλευρές του νησιού δημιούργησε επιπλέον προκλήσεις. Οι ενέργειες που αναλήφθηκαν εντός και πλησίον της νεκρής ζώνης και από τα δύο μέρη, τα επίμονα εμπόδια στο διακοινοτικό εμπόριο και τις επαφές, η συνεχιζόμενη προκλητική ρητορική και η έλλειψη προόδου στην αντιμετώπιση των ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας σχετικά με το περιφραγμένο τμήμα των Βαρωσίων συνέβαλαν στην περαιτέρω εμβάθυνση της δυσπιστίας.
Η έκθεση παροτρύνει τους ηγέτες να ενθαρρύνουν πιο άμεσες επαφές και συνεργασία μεταξύ των δύο κοινοτήτων και να παράσχουν συγκεκριμένη υποστήριξη σε πρωτοβουλίες μεταξύ των ανθρώπων, όπως ζητά το Συμβούλιο Ασφαλείας και ως απόδειξη της γνήσιας δέσμευσής τους για την εξεύρεση λύσης.
Η απουσία προόδου προς την κατεύθυνση της επανέναρξης ολοκληρωμένων διαπραγματεύσεων δημιουργεί χώρο για νέα δεδομένα στο έδαφος και δίνει αφορμή για προκλητικές μονομερείς ενέργειες που αυξάνουν τις εντάσεις.
Στο πλαίσιο αυτό, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ εξακολουθεί να αντιμετωπίζει σημαντικές παραβιάσεις και παραβάσεις του βοηθητικού μνημονίου της αποστολής
Σημειώνω με ανησυχία ότι η κατάσταση αυτή μπορεί να οδηγήσει σε συστηματικό μπρα ντε φερ που θα επιδεινώσει το ήδη δύσκολο κλίμα μεταξύ των μερών, τόνισε.
Επίσης, καλεί και τις δύο πλευρές να σεβαστούν και να τηρήσουν την οριοθέτηση της νεκρής ζώνης από τα Ηνωμένα Έθνη, η οποία είναι η μόνη οριοθέτηση που αναγνωρίζεται από το Συμβούλιο Ασφαλείας.
"Η καταπάτηση και από τις δύο πλευρές της νεκρής ζώνης, κυρίως με τη μορφή μη εξουσιοδοτημένων κατασκευών, παραμένει μία από τις κύριες πηγές εντάσεων. Εκτός από τη δημιουργία επιχειρησιακών προκλήσεων για την ΟΥΝΦΙΚΥΠ, οι ενέργειες αυτές δημιουργούν ένα πιο εχθρικό κλίμα στο έδαφος και μεταξύ των πλευρών και μπορεί να ενέχουν κινδύνους για την ασφάλεια. Επιπλέον, η μη εξουσιοδοτημένη δόμηση για ιδιωτική και εμπορική χρήση στη νεκρή ζώνη, κατά παράβαση των καθιερωμένων διαδικασιών για τη διαχείριση της μη στρατιωτικής δραστηριότητας, υπονομεύει τον σεβασμό της οριοθέτησης της νεκρής ζώνης από τα Ηνωμένα Έθνη και της εντεταλμένης εξουσίας της ΟΥΝΦΙΚΥΠ. Υπενθυμίζω το αίτημα του Συμβουλίου Ασφαλείας να απομακρυνθούν όλες οι μη εξουσιοδοτημένες κατασκευές εντός της νεκρής ζώνης και να αποτρέψουν και οι δύο πλευρές μη εξουσιοδοτημένες στρατιωτικές και πολιτικές δραστηριότητες εντός και κατά μήκος των γραμμών κατάπαυσης του πυρός" αναφέρεται στην έκθεση.
Η έκθεση αναφέρει την έλλειψη προόδου στην επίλυση του Κυπριακού, η οποία επηρέασε το έργο της Ειρηνευτικής Δύναμης των Ηνωμένων Εθνών.
"Η μείωση της εμπιστοσύνης και η αύξηση των πολιτικών εντάσεων συσχετίστηκαν με περισσότερες ενέργειες από τις δύο πλευρές που αμφισβητούσαν την εντεταλμένη εξουσία της αποστολής και οι οποίες θεωρούνταν πάντοτε προκλητικές από την άλλη πλευρά. Αυτές οι ενέργειες με τη σειρά τους καθιστούσαν τις συνθήκες λιγότερο ευνοϊκές για μια λύση."
Σε σχέση με το καθεστώς των Βαρωσίων, η ΟΥΝΦΙΚΥΠ εξακολουθεί να καθοδηγείται από τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας. Κατά συνέπεια, η αποστολή και η Γραμματεία έχουν επανειλημμένα εκφράσει την ανησυχία τους για τις εξελίξεις στο περιφραγμένο τμήμα της πόλης. Τα Ηνωμένα Έθνη συνεχίζουν να θεωρούν την κυβέρνηση της Τουρκίας υπεύθυνη για την κατάσταση στα Βαρώσια."
"Υπενθυμίζω επίσης τις αποφάσεις του Συμβουλίου σχετικά με τα Βαρώσια, ιδίως τα ψηφίσματα 550 (1984) και 789 (1992), και τη σημασία της πλήρους τήρησης αυτών των ψηφισμάτων, υπογραμμίζοντας ότι η θέση των Ηνωμένων Εθνών για το θέμα αυτό παραμένει αμετάβλητη", σημείωσε.
Λυπάμαι επίσης για τους περιορισμούς στην ελευθερία μετακίνησης της ΟΥΝΦΙΚΥΠ που επιβλήθηκαν στην περιοχή και αλλού, όπως στα Στροβίλια, και ζητώ για άλλη μια φορά να αποκατασταθεί πλήρως η δυνατότητα της αποστολής να περιπολεί και να εφαρμόζει τις δραστηριότητες που της έχουν ανατεθεί. Υπενθυμίζω ότι η εντολή που δόθηκε από το Συμβούλιο στην ΟΥΝΦΙΚΥΠ δεν περιορίζεται στη νεκρή ζώνη, αλλά εκτείνεται σε ολόκληρο το νησί", επισήμανε ο Γκουτέρες.
Σύμφωνα με τον ΓΓ του ΟΗΕ, οι σημαντικές οικονομικές επιπτώσεις στο νησί από την πανδημία COVID-19 και τον πόλεμο στην Ουκρανία, ιδίως στον τουρισμό, επιδείνωσαν την ήδη δύσκολη κατάσταση στο βορρά που προκλήθηκε από την υποτίμηση της τουρκικής λίρας και συνέχισαν να περιορίζουν σοβαρά την πρόσβαση στο εμπόριο και οδήγησαν σε φόβους που εκφράστηκαν από ορισμένους στο βορρά για οικονομική κατάρρευση. Το οικονομικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών διευρύνθηκε σημαντικά, όχι μόνο επιδεινώνοντας τις πολιτικές εντάσεις αλλά και δίνοντας κίνητρα για διάφορα είδη παράνομης διακίνησης μέσω της νεκρής ζώνης.
"Ενώ και οι δύο κοινότητες υπέφεραν από τις κοινωνικοοικονομικές συνέπειες αυτών των κρίσεων, η τουρκοκυπριακή οικονομία, η οποία βρισκόταν ήδη σε δυσχερή θέση πριν από την πανδημία, επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο. Ανησυχώ ότι, ως αποτέλεσμα, το οικονομικό χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών θα συνεχίσει να διευρύνεται, μια κατάσταση που τροφοδοτεί τη δυσαρέσκεια και τη δυσπιστία μεταξύ των δύο κοινοτήτων, επιδεινώνει την αποξένωση των δύο τμημάτων του νησιού και ενθαρρύνει την παράνομη διακίνηση μέσω της νεκρής ζώνης και προς τις δύο κατευθύνσεις. Οι οξείες οικονομικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει το βόρειο τμήμα της Κύπρου δεν ωφελούν κανένα από τα μέρη της σύγκρουσης, αλλά αντίθετα δυσχεραίνουν τις προοπτικές διευθέτησης."
Το εμπόριο αγαθών μέσω της Πράσινης Γραμμής επηρεάστηκε επίσης αρνητικά από την πανδημική κατάσταση και την προσωρινή αναστολή ορισμένων σημείων διέλευσης το 2020. Σύμφωνα με την ΕΕ, υπήρξε σημαντική αύξηση του όγκου του εμπορίου το 2021. Η συνολική επίσημη αξία των εμπορευμάτων που διακινήθηκαν μέσω της Πράσινης Γραμμής το 2021 εκτιμήθηκε σε 6.151.022 ευρώ. Σε σύγκριση με €4.693.898 το 2020, αυτό αποτελεί αύξηση 31%.
Η έκθεση αναφέρεται επίσης στο έργο της Επιτροπής για τους Αγνοούμενους στην Κύπρο (ΕΑΚ) σημειώνοντας ότι μέχρι τις 26 Απριλίου 2022, η Επιτροπή έχει εντοπίσει 56 πιθανούς χώρους ταφής που είναι έτοιμοι να ανασκαφούν. Το 2022, η Επιτροπή διενήργησε ανασκαφές σε πέντε από τις 30 στρατιωτικές περιοχές στο βόρειο τμήμα του νησιού, στις οποίες είχε δοθεί πρόσβαση τον Ιούνιο του 2019, χωρίς να γίνει καμία ανάκτηση κατά την περίοδο αναφοράς
Μέχρι σήμερα, από τους 2.002 αγνοούμενους, 1.026 έχουν επισήμως ταυτοποιηθεί και τα λείψανά τους έχουν επιστραφεί στις οικογένειές τους για αξιοπρεπή ταφή, συμπεριλαμβανομένων τεσσάρων κατά την παρούσα περίοδο αναφοράς.
Όπως τονίζεται στην έκθεση, δεν υπάρχει καμία αμφιβολία ότι το νησί αντιμετωπίζει μια πραγματική κρίση με τον αριθμό των αιτούντων άσυλο, των προσφύγων και των παράτυπων μεταναστών που φθάνουν σε μεγάλους αριθμούς σε σύγκριση με το μέγεθος του κυπριακού πληθυσμού. Ωστόσο, η έλλειψη πρόσβασης στις διαδικασίες ασύλου βάσει του διεθνούς δικαίου συνεχίζει να επιδεινώνει το πρόβλημα και αποτελεί σοβαρή ανησυχία για τα Ηνωμένα Έθνη. Σύμφωνα με το κείμενο της έκθεσης, οι δύο πλευρές καλούνται να συνεργαστούν και να εντείνουν τις προσπάθειές τους για την αντιμετώπιση της πηγής του προβλήματος.
Σημειώνεται ότι το έτος 2021 έκλεισε με 1.296 αιτήσεις ασύλου που υποβλήθηκαν τον Δεκέμβριο στην Κυπριακή Δημοκρατία, με αποτέλεσμα ο συνολικός αριθμός των αιτήσεων ασύλου να ανέλθει στον πρωτοφανή αριθμό των 13.235, σε σύγκριση με 7.094 το 2020, σημειώνοντας αύξηση 87%. Η ανοδική τάση συνεχίστηκε και το πρώτο τρίμηνο του 2022, με συνολικά 5.066 άτομα να υποβάλλουν αιτήσεις ασύλου μέχρι το τέλος Μαρτίου 2022, σημειώνοντας αύξηση 100 τοις εκατό σε σύγκριση με την ίδια περίοδο του 2021. Επιπλέον, περίπου 16.000 Ουκρανοί υπήκοοι έφτασαν στην Κύπρο μεταξύ της 1ης Φεβρουαρίου και της 30ής Απριλίου 2022, εκ των οποίων 9.647 υπέβαλαν αιτήσεις για προσωρινή προστασία.
Ο Γενικός Γραμματέας εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τον Ειδικό Αντιπρόσωπο, Επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ και Αναπληρωτή Ειδικό Σύμβουλο για την Κύπρο, Colin Stewart, για την ηγεσία της παρουσίας των Ηνωμένων Εθνών στο νησί.
Η Κύπρος είναι διαιρεμένη από το 1974, όταν τουρκικά στρατεύματα εισέβαλαν και κατέλαβαν το 37% του εδάφους της. Πολυάριθμοι γύροι συνομιλιών υπό την αιγίδα του ΟΗΕ για την επανένωση του νησιού υπό ομοσπονδιακή στέγη απέτυχαν να φέρουν αποτελέσματα.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Source
