-
.
- Русский
Της Έφης Ξάνθου
Την Παρασκευή, 23 Ιουνίου, η Βουλή των Αντιπροσώπων φιλοξένησε σεμινάριο στο οποίο παρουσιάστηκε μέρος της δέσμης μέτρων της ΕΕ "Fit for 55", ουσιαστικά ο στόχος της ΕΕ για μείωση των καθαρών εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά τουλάχιστον 55% μέχρι το 2030.
Με το Fit for 55 αναφερόμαστε ουσιαστικά σε ένα σύνολο νομοθετικών προτάσεων με στόχο την αναθεώρηση και την επικαιροποίηση της νομοθεσίας της ΕΕ, που θα θέσει σε εφαρμογή νέες πρωτοβουλίες, με στόχο να διασφαλιστεί ότι οι πολιτικές της ΕΕ είναι σύμφωνες με τους προαναφερθέντες κλιματικούς στόχους, που συμφωνήθηκαν από το Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Εννέα από τις 13 νομοθετικές προτάσεις έχουν ήδη εγκριθεί σε επίπεδο ΕΕ, δύο εξακολουθούν να συζητούνται και άλλες δύο έχουν συμφωνηθεί πιθανώς τόσο από το Συμβούλιο της ΕΕ όσο και από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
Περιττό να πούμε ότι η Κύπρος δεν έχει καν υιοθετήσει τον ευρωπαϊκό κανονισμό για το κλίμα 1119/2021, ο οποίος εγκρίθηκε στις 30 Ιουνίου 2021. Το Τμήμα Περιβάλλοντος δεν έχει καν έτοιμο σχέδιο για να το θέσει σε δημόσια διαβούλευση. (Το γεγονός ότι εκλιπαρεί για νέο προσωπικό και δεν το λαμβάνει εδώ και χρόνια ίσως να έχει κάποια σχέση με αυτό. Την τελευταία φορά που έλεγξα ζητούσαν άλλα 45 άτομα για να ασχοληθούν με όλες τις αρμοδιότητές τους, παλιές και νέες)
Το σεμινάριο αυτό ήταν πολύ περιεκτικό και παρουσιάστηκαν πολλές πτυχές του πακέτου Fit for 55, ιδιαίτερα οι επικείμενες νομοθετικές αλλαγές σε εθνικό επίπεδο. Θα χρειαστώ πολλά άρθρα για να παρουσιάσω όλο το πακέτο και πώς θα επηρεάσει άμεσα και έμμεσα την καθημερινότητά μας. Όμως για αυτό το άρθρο θέλω να επικεντρωθώ σε στοιχεία που μου έδωσε το Τμήμα Περιβάλλοντος και αφορούν το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ και τα χρήματα που πληρώνουν οι ρυπαίνοντες στην Κυπριακή Δημοκρατία, κυρίως η Αρχή Ηλεκτρισμού Κύπρου (ΑΗΚ)
Το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών έχει αναθεωρηθεί και έχουν τεθεί νέοι στόχοι για τις συνολικές εκπομπές. Ουσιαστικά η Κυπριακή Δημοκρατία πρέπει να μειώσει τις εκπομπές κατά 43% ανά υποδομή μέχρι το 2030, σε σύγκριση με τις εκπομπές που εκπέμφθηκαν το 2005. Ο συνολικός στόχος της ΕΕ είναι μείωση κατά 55%. Επιπλέον, οι εκπομπές που δημιουργούνται από τομείς που δεν περιλαμβάνονται στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών πρέπει επίσης να μειωθούν κατά 30 τοις εκατό, και πάλι σε σύγκριση με τις εκπομπές του 2005. Έτσι, ο νέος, συνδυασμένος στόχος μείωσης των εκπομπών της Δημοκρατίας, σε σύγκριση με τις εκπομπές του 1990, είναι μείωση κατά 40%.
Η Κύπρος έχει τρεις τομείς με ακίνητη υποδομή που εμπίπτουν στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ: τις μονάδες παραγωγής συμβατικών καυσίμων της ΕΑΣ, ένα εργοστάσιο τσιμέντου (Τσιμέντα Βασιλικού) και πέντε μονάδες παραγωγής τούβλων και κεραμικών. Επιπλέον, η Κύπρος είναι υπεύθυνη για τις εκπομπές πέντε εταιρειών αερομεταφορών
Από το 2013 και μετά, τεράστια και συνεχώς αυξανόμενα ποσά έχουν καταβληθεί από τις εταιρείες αυτές για το "δικαίωμά" τους να εκπέμπουν ρυπογόνες εκπομπές, χρήματα που αναπόφευκτα πληρώνει άμεσα ή έμμεσα ο καταναλωτής. Δεν πληρώνουμε ως καταναλωτές μόνο τα τεράστια ποσά που καταβάλλει κάθε χρόνο η ΕΑΣ για το σύστημα εκπομπών ρύπων, αλλά χρηματοδοτούμε εν μέρει και τις πέντε εταιρείες αερομεταφορών επιδοτώντας τα αεροπορικά εισιτήρια των τουριστών που φτάνουν στο νησί. Όσο για τις τσιμεντοβιομηχανίες και τα εργοστάσια τούβλων, δεν χρειάζεται να υπενθυμίσω στους αναγνώστες ότι η κυβέρνησή μας κατασκευάζει συνεχώς νέες υποδομές και ότι τα υπέρογκα ποσά που απαιτούνται για την ανέγερση ή την αγορά κατοικίας επηρεάζουν άμεσα όλους μας, ανεβάζοντας και τις τιμές των ενοικίων
Το 2013 η ΕΑΚ, η τσιμεντοβιομηχανία και τα πέντε εργοστάσια τούβλων κατέβαλαν 336.000 ευρώ. Το 2015 το ποσό εκτινάχθηκε στα 2,3 εκατ. ευρώ, το 2016 στα 9 εκατ. ευρώ και το 2019 ανήλθε στα 67 εκατ. ευρώ. Το 2021 το ποσό έκανε άλμα στα 165,2 εκατ. ευρώ και το 2022 στα 247,9 εκατ. ευρώ. Ένας Θεός ξέρει ποιο θα είναι το ποσό αυτό για το 2023, το 2024 και το 2025, που είναι το νωρίτερο που θα δούμε παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από εισαγόμενο φυσικό αέριο με αυτόν τον ρυθμό.
Τώρα, για να είμαστε δίκαιοι, οι εκπομπές των μόνιμων υποδομών έχουν μειωθεί κατά 44,83% από το 2005 και οι εκπομπές των αερομεταφορών κατά 34,83% για την ίδια περίοδο. Αλλά η ζήτησή μας έχει αυξηθεί, οπότε η μείωση οφείλεται κυρίως σε αλλαγές στις μεθόδους παραγωγής και στην υιοθέτηση πιο φιλικών προς το κλίμα διαδικασιών. Έτσι, στη διαφάνεια που δείχνει συγκεκριμένα την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην Κύπρο, το CO2 που απελευθερώνεται στην ατμόσφαιρα παραμένει ουσιαστικά γύρω στους 3 εκατομμύρια τόνους ετησίως από το 2013 και μετά. Σε αυτό λαμβάνεται υπόψη η ετήσια αύξηση της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η οποία σύμφωνα με την ΕΑΚ είχε φτάσει το 17,2% για το 2022
Θυμηθείτε τώρα ότι πρόκειται για την ίδια ΕΑΚ που αρνείται να παραλάβει όλη την ανανεώσιμη ενέργεια που παράγεται στο νησί λόγω των ελλείψεων στις υποδομές της. Σύμφωνα λοιπόν με το Τμήμα Περιβάλλοντος, από το 2013 οι κυπριακές εταιρείες έχουν καταβάλει 618 εκατομμύρια ευρώ στο Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ, με τα ποσά να αυξάνονται εκθετικά στα χρόνια από το 2020 και μετά, αφού η κυβέρνησή μας δεν επιδοτεί πλέον τις εταιρείες αυτές. Η Κύπρος εισέπραξε περίπου 103 εκατομμύρια ευρώ την περίοδο 2013-2020 από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών.
Έτσι, για να το θέσουμε αλλιώς, η κυβέρνησή μας δίνει εκατομμύρια ευρώ ετησίως στην ΕΑΣ για να επιδοτεί τα χρήματα που πληρώνει κάθε νοικοκυριό και εταιρεία σε αυτή τη χώρα για ηλεκτρικό ρεύμα, χωρίς να διασφαλίζει ότι θα γίνουν οι απαραίτητες αναβαθμίσεις των υποδομών για να μπορέσει να συμπεριλάβει αρκετή παραγωγή ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές ώστε να μειωθεί το συνολικό κόστος.
Πετάμε τα χρήματα στον άνεμο, αντί τουλάχιστον να τα επενδύσουμε εξασφαλίζοντας μελλοντικές μειωμένες τιμές για την κατανάλωση ενέργειας! Και τα χρήματα που θα καταβληθούν στο σύστημα εμπορίας εκπομπών από την ΕΑΚ απλώς θα συνεχίσουν να αυξάνονται, αφού δεν είμαστε πιο κοντά στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από λιγότερο ρυπογόνες πηγές ενέργειας σύντομα
Πώς θα διορθωθεί αυτή η στρέβλωση; Λοιπόν, η νέα δέσμη μέτρων Fit for 55 ορίζει ότι οι κυβερνήσεις μπορούν να χρησιμοποιούν τα έσοδά τους από το Σύστημα Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών μόνο για τη μείωση των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής. Τα έσοδα αυτά εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν το 1 δις ευρώ για την Κύπρο, για την περίοδο 2021 -2030.
Προτείνω στην κυβέρνησή μας να συμμαζευτεί και να χρηματοδοτήσει τουλάχιστον την αναβάθμιση των υποδομών ηλεκτρικής ενέργειας αυτής της χώρας, ώστε να διευκολυνθεί η συνεχής αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές.
Είναι σημαντικό να υπενθυμίσω στους αναγνώστες ότι οι υποδομές αυτές δεν ανήκουν πλέον καν στην ΕΑΚ, αλλά σε μια ξεχωριστή ημικρατική οντότητα που υποτίθεται ότι νοικιάζει τη χρήση των υποδομών σε οποιονδήποτε παραγωγό ηλεκτρικής ενέργειας. Η αναβάθμιση είναι απαραίτητη αν θέλουμε να πετύχουμε τους συνολικούς μας στόχους στην ενσωμάτωση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, αλλά και για να μειωθεί επιτέλους η τιμή της ηλεκτρικής ενέργειας σε αυτή τη χώρα και να ξεφύγουν όλα τα νοικοκυριά από το διαρκώς αυξανόμενο κόστος ζωής.
Η Έφη Ξάνθου είναι πολιτική επιστήμονας και συντονίστρια της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής της Συνεργασίας Κυπρίων Πρασίνων-Πολιτών, [EMAIL PROTECTED]
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
