[CYPRUS MAIL] Οι "παγίδες" της Επιτροπής Ακίνητης Ιδιοκτησίας της Τουρκίας...

Ανοικτή επιστολή προς τον Γενικό Εισαγγελέα της Δημοκρατίας

Αγαπητέ κ. Γιώργο Σαββίδη,

Παρακολουθώ το θέμα της επανεγκατάστασης των Αμμοχωστιανών στις περιουσίες τους, εντός του περιφραγμένου τμήματος της Αμμοχώστου, τόσο ως πολιτικός σχολιαστής όσο και ως ιδιοκτήτης ενός τεμαχίου γης, το οποίο μου χάρισε ο αείμνηστος πατέρας μου λίγες εβδομάδες πριν την κατάληψη της πόλης από τον τουρκικό στρατό. Η γη αυτή έχει τεράστια συναισθηματική αξία για μένα γιατί με συνδέει με τις ρίζες μου, αλλά πρέπει να παραδεχτώ ότι μετά από χρόνια σκληρής δουλειάς, κατάφερα να εξασφαλίσω τα απαραίτητα μέσα για να συντηρηθώ και έτσι δεν με απασχολεί οικονομικά το γεγονός ότι η περιουσία μου αδρανοποιήθηκε τα τελευταία 50 χρόνια

Ωστόσο, για χιλιάδες συμπατριώτες μας η βίαιη εκδίωξή τους από τις περιουσίες τους είχε πολύ σοβαρές επιπτώσεις στη μετέπειτα ζωή τους (εκτός από τους πονηρούς απατεώνες που πάντα καταφέρνουν να αποζημιώνονται αδρά). Όσον αφορά αυτούς τους άτυχους, εγκαταλελειμμένους από το κράτος πολίτες, δεν έγινε ποτέ καμία προσπάθεια να κατανεμηθούν δίκαια τα βάρη του πολέμου, παρόλο που οι περισσότεροι από αυτούς που υπέφεραν δεν είχαν καμία απολύτως ανάμειξη στα γεγονότα που οδήγησαν σε αυτόν

Το κύριο επιχείρημα που προβλήθηκε προς υποστήριξη αυτής της ανάλγητης συμπεριφοράς ήταν ότι η ανακατανομή των πολεμικών βαρών θα παγίωνε τις συνέπειες της εισβολής. Υποστηρίχθηκε επίσης ότι η θεραπεία των προβλημάτων που προκάλεσε ο πόλεμος ήταν απλώς θέμα λίγων μηνών (ναι, μηνών), όταν η "διεθνής κοινότητα" (sic) θα ασκούσε την απαραίτητη πίεση στις διαπραγματεύσεις που θα ακολουθούσαν

Η ατυχής πτυχή αυτής της ιστορίας είναι ότι οι δράστες των πράξεων που προκάλεσαν το πρόβλημα ήταν αυτοί που διαχειρίζονταν τις ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις που ακολούθησαν. Το αποτέλεσμα της κακής διαχείρισης του εθνικού μας προβλήματος από πολλούς ανεύθυνους ερασιτέχνες πολιτικούς είναι γνωστό.

Υπό αυτές τις συνθήκες, πραγματικά δυσκολεύομαι να εξηγήσω την πρόσφατη συμβουλή του κράτους προς τους Αμμοχωστιανούς "να είναι προσεκτικοί και να αποφεύγουν να επιδιώκουν την αναγνώριση των ιδιοκτησιακών τους δικαιωμάτων γιατί η αναζήτηση αποζημίωσης από την Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας της κατοχικής δύναμης αποτελεί παγίδα". Η δήλωση έγινε χωρίς να δοθεί οποιαδήποτε εξήγηση για το σε τι συνίσταται αυτή η "παγίδα" και πώς μπορεί να αποφευχθεί

Η πραγματικότητα είναι απλή και αναπόφευκτη. Ένα τμήμα των Κυπρίων σήκωσε ένα δυσανάλογο οικονομικό βάρος του πολέμου, το οποίο ανεύθυνα και απερίσκεπτα προκλήθηκε από το κράτος ή τουλάχιστον το οποίο το κράτος απέτυχε να αποτρέψει. Για μια περίοδο 50 ετών, αυτό το ανίκανο κράτος απέτυχε να επουλώσει τις πληγές του πολέμου. Μάλιστα, κατά τη διαδικασία παροχής των πιο πάνω συμβουλών προς τους Αμμοχωστιανούς, το ανάλγητο κράτος επιβεβαίωσε - με σαφήνεια - ότι η προοπτική επίλυσης του προβλήματος με πολιτικά μέσα είναι απομακρυσμένη. Υπό αυτές τις συνθήκες, η επιμονή του κράτους να παρακάμψει τα διαθέσιμα νομικά εργαλεία, τα οποία θα μπορούσαν να επιτρέψουν στους Αμμοχωστιανούς να ανακτήσουν την κατοχή των περιουσιών τους, είναι όντως περίεργη

Η αιτιολόγηση που δεν διατυπώθηκε αλλά έμεινε αιωρούμενη στον αέρα ήταν ότι η τουρκική δικαιοσύνη δεν μπορεί να στηριχθεί, δεν θα κρίνει δίκαια και αντικειμενικά τις υποθέσεις αυτές και θα είναι προκατειλημμένη υπέρ των αξιώσεων του τουρκοκυπριακού θρησκευτικού ιδρύματος (Evkaf).

Ας δούμε τα πραγματικά γεγονότα, με βάση τα οποία μπορεί κανείς να καταλήξει σε ένα λογικό συμπέρασμα:

1. Σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ), η Επιτροπή Ακίνητης Περιουσίας (ΕΑΠ) είναι ένας αξιόπιστος νομικός χώρος που έχει συσταθεί από την Τουρκία (ως κατοχική δύναμη), τον οποίο πρέπει πρώτα να αξιοποιήσουν οι Αμμοχωστιανοί, πριν αποκτήσουν το δικαίωμα προσφυγής στο διεθνές δικαστήριο. Μπορεί να μην μας αρέσει η στάση της ΕΔΕΑ, αλλά είναι μια πραγματικότητα, την οποία δεν μπορούμε να αγνοήσουμε.
2. Το ότι ο ΕΒΚΑΦ διεκδικεί την κυριότητα σημαντικού μέρους των περιουσιών που βρίσκονται στο περιφραγμένο τμήμα της Αμμοχώστου είναι επίσης γεγονός. Δεν είμαι σε θέση να συμπεράνω από νομικής άποψης κατά πόσο αυτοί οι ισχυρισμοί του Εβκάφ είναι εντελώς αβάσιμοι ή όχι. Η αλήθεια είναι ότι φαίνεται να υπάρχουν κάποια επιχειρήματα, τη νομιμότητα των οποίων μόνο ένα δικαστήριο μπορεί να κρίνει.
3. Η Evkaf φαίνεται να πέτυχε να πείσει την IPC ότι έχει εκ πρώτης όψεως έννομο συμφέρον να γίνει δεκτή ως διάδικος στη διαδικασία, δηλαδή, η Evkaf είχε τη δυνατότητα να εκθέσει τα επιχειρήματά της προς υποστήριξη των ισχυρισμών της. Αυτό σε καμία περίπτωση δεν σημαίνει ότι η IPC έχει εκ των προτέρων αποδεχθεί τους ισχυρισμούς αυτούς, αλλά σίγουρα δεν είναι μια θετική εξέλιξη από τη σκοπιά των Αμμοχωστιανών.
4. Από την άλλη πλευρά, μπορεί να μην είναι μια τόσο καταστροφική εξέλιξη, με την ακόλουθη έννοια. Στο βαθμό που υπάρχουν βάσιμα επιχειρήματα υπέρ της απόρριψης των ισχυρισμών του Evkaf, είναι σίγουρα επιθυμητό τα επιχειρήματα αυτά να ακουστούν και να τεκμηριωθούν από την ΟΕΠ. Εάν η IPC δεχτεί αυτά τα επιχειρήματα και αποφασίσει να απορρίψει τους ισχυρισμούς του Evkaf, αυτό θα είναι το τέλος της ιστορίας. Αν όχι, τότε θα γνωρίζουμε σε ποια βάση η IPC κατέληξε στην απόφασή της και θα είμαστε σε καλύτερη θέση να οργανώσουμε την έφεσή μας (κατά της απόφασης της IPC) ενώπιον του διεθνούς δικαστηρίου.
5. Αν και δεν έχω τη νομική αρμοδιότητα να πάρω θέση επί του θέματος, μου φαίνεται ότι τα δύο βασικά επιχειρήματα που έχουμε για να υπερασπιστούμε τους εαυτούς μας έναντι των ισχυρισμών του Evkaf είναι τα εξής:

• Το πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα που μεσολάβησε μεταξύ των δικαιωμάτων ιδιοκτησίας που διεκδικεί ο Εβκάφ, τα οποία, όπως λέει, μεταβιβάστηκαν αθέμιτα στους Ελληνοκύπριους από τη βρετανική αποικιοκρατική κυβέρνηση πριν από την ανεξαρτησία το 1960, και όταν ο Εβκάφ έθεσε για πρώτη φορά το θέμα στα μέσα της δεκαετίας του 2000. Ακόμα και αν το θρησκευτικό ίδρυμα είχε αρχικά κάποιου είδους δικαίωμα, αυτό πιθανότατα έχει εκλείψει από το πέρασμα του χρόνου και από την αποτυχία του Evkaf να διεκδικήσει τις αξιώσεις του νωρίτερα.
• Η αποζημίωση που προφανώς καταβλήθηκε από τη βρετανική κυβέρνηση για την πλήρη και οριστική διευθέτηση των αξιώσεων αυτών κατά την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Κύπρου. Θεωρώ βέβαιο ότι οι διευθετήσεις αυτές έγιναν με βάση τις αρμόδιες νομικές συμβουλές που εξασφάλισε τότε η αποικιακή κυβέρνηση. Αν όχι, η σιωπηρή αμέλεια που επιδείχθηκε στο χειρισμό αυτού του προβλήματος μπορεί να αποτελέσει βάση για την αναζήτηση αποζημίωσης από τη βρετανική κυβέρνηση.

1. Προφανώς, το θέμα αποτελεί ένα ιδιαίτερα σύνθετο νομικό ζήτημα, το οποίο απαιτεί σοβαρή και προσεκτική μελέτη και χειρισμό.
2. Το μεγάλο ερώτημα που παραμένει ανοικτό είναι κατά πόσον το κυπριακό κράτος, το οποίο αναμφισβήτητα έχει τεράστια ευθύνη για την ακατάστατη αυτή κατάσταση, έχει μελετήσει το θέμα από νομικής πλευράς και κατά πόσον έχει εξετάσει τη δυνατότητα να αποσπάσει την παρέμβαση της βρετανικής κυβέρνησης στη νομική διαδικασία, αρχικά ενώπιον της ΔΕΑ και στη συνέχεια ενώπιον του διεθνούς δικαστηρίου
3. Ομολογώ ότι μια σκοτεινή σκέψη πέρασε από το μυαλό μου. Συγκεκριμένα, η πιθανότητα να έχετε κάνει αυτή την εργασία και να έχετε καταλήξει στο συμπέρασμα ότι οι Αμμοχωστιανοί δεν έχουν καμία προοπτική να κερδίσουν την υπόθεση ενώπιον του διεθνούς δικαστηρίου. Αν είναι έτσι, έχετε καθήκον να το πείτε ξεκάθαρα γιατί η απόκρυψη τέτοιων πληροφοριών από τον πληθυσμό, και ιδιαίτερα από εκείνους που σήκωσαν τα βάρη του πολέμου του 1974, θα αποτελούσε εγκληματική πράξη.
4. Φυσικά, σε μια τέτοια περίπτωση, θα περίμενα να δω τον προσανατολισμό των προσπαθειών της κυβέρνησης να τοποθετείται στην εξασφάλιση πολιτικής λύσης του Κυπριακού. Από το 2017 και μετά, όλες οι ενδείξεις δείχνουν ότι κάνουμε ακριβώς το αντίθετο.

Ως εκ τούτου, σας παρακαλώ κ. Γενικέ Εισαγγελέα να ασχοληθείτε άμεσα με αυτό το εξαιρετικά σημαντικό εθνικό θέμα και να τοποθετηθείτε υπεύθυνα για το τι πρέπει να γίνει, αναλαμβάνοντας έτσι το μερίδιο της ευθύνης που σας αναλογεί. Το κράτος δεν μπορεί να κωφεύει με ανούσιες δηλώσεις όπως "προσέξτε, υπάρχουν παγίδες στις οποίες δεν πρέπει να πέσετε"

Καταλαβαίνω ότι η Κυπριακή Κυβέρνηση έχει δηλώσει την πρόθεσή της να παρέμβει στη διαδικασία ενώπιον του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ως ενδιαφερόμενο μέρος. Μάλιστα, είχε ζητήσει παράταση της αρχικής προθεσμίας για την κατάθεση των απόψεών της και η αναθεωρημένη προθεσμία που ορίστηκε ήταν η 15η Φεβρουαρίου 2022. Με ικανοποίηση άκουσα ότι πριν από λίγες ημέρες ζητήθηκε περαιτέρω παράταση της προθεσμίας και το δικαστήριο έχει ήδη συμφωνήσει να οριστεί νέα προθεσμία, η 29η Μαρτίου 2022. Σας παρακαλώ να ενημερώνετε το κοινό για την πρόοδο αυτού του πολύ σημαντικού θέματος, σε άμεση και τακτική βάση.

Ο Χρίστος Παναγιωτίδης είναι τακτικός αρθρογράφος της Sunday Mail και της Alithia

Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα και/ή της Cyprus Mail
Πηγή