Η ανωνυμία των δωρητών σπέρματος θα πρέπει να αίρεται στο μέλλον, αλλά μόνο υπό ορισμένες προϋποθέσεις και εφόσον το ίδιο το παιδί ζητά τις πληροφορίες, συμβούλευσε η Επίτροπος για τα Δικαιώματα του Παιδιού Δέσπω Μιχαηλίδου σε υπόμνημά της προς το κοινοβούλιο τη Δευτέρα.
Η κ. Μιχαηλίδου κατέθεσε τις απόψεις της ενόψει της συνεδρίασης της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής που συζητά τις προτεινόμενες τροποποιήσεις του νόμου που διέπει την ιατρικώς υποβοηθούμενη αναπαραγωγή.
Χαρακτηρίζοντας το θέμα ιδιαίτερα ευαίσθητο και περίπλοκο, η Επίτροπος είπε ότι η ουσία έγκειται στην εξισορρόπηση των δικαιωμάτων όλων των ενδιαφερομένων μερών.
Από τη μία πλευρά υπάρχει το δικαίωμα του παιδιού να γνωρίζει τους βιολογικούς του γονείς και από την άλλη το δικαίωμα του δότη σπέρματος να διατηρήσει την ανωνυμία του
Στο υπόμνημά της η κ. Μιχαηλίδου επισημαίνει ότι δεν υπάρχουν τυποποιημένες πολιτικές σε επίπεδο ΕΕ, αφήνοντας στα επιμέρους κράτη τον τρόπο ρύθμισης αυτών των θεμάτων.
Δεδομένου αυτού, συμβουλεύει τους νομοθέτες στην Κύπρο να προεπιλέξουν τις συστάσεις της έκθεσης Φεβρουαρίου 2019 της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης (Pace)
Παραθέτοντας αποσπάσματα από την εν λόγω έκθεση, η κ. Μιχαηλίδου σημειώνει ότι το διεθνές και ευρωπαϊκό δίκαιο των ανθρωπίνων δικαιωμάτων έχει κινηθεί προς την κατεύθυνση της αναγνώρισης του δικαιώματος να γνωρίζει κανείς την καταγωγή του. Το δικαίωμα αυτό, ωστόσο, δεν είναι απόλυτο και πρέπει να εξισορροπείται με τα συμφέροντα των άλλων εμπλεκομένων μερών: κυρίως με εκείνα του/των δότη/ων και του/των νόμιμου/ων γονέα/ων, αλλά και με εκείνα των κλινικών και των παρόχων υπηρεσιών, καθώς και με τα συμφέροντα της κοινωνίας και τις υποχρεώσεις του κράτους.
Σε σχέση με την αναδρομική άρση της ανωνυμίας του δότη, ο Pace συνιστά να μην αίρεται η ανωνυμία του δότη όταν κατά τη στιγμή της δωρεάς γαμετών (σπέρματος) υπήρχε ρητή εγγύηση της ανωνυμίας, εκτός από ιατρικούς λόγους ή όταν ο δότης έχει συναινέσει στην άρση της ανωνυμίας.
Επικαλούμενη και πάλι τον Pace, η Μιχαηλίδου αναφέρει ότι η ανωνυμία θα πρέπει να αίρεται για όλες τις μελλοντικές δωρεές γαμετών στα κράτη μέλη του Συμβουλίου της Ευρώπης και ότι θα πρέπει να απαγορεύεται η χρήση ανώνυμα δωρηθέντων σπερματοζωαρίων και ωαρίων. Αυτό θα σήμαινε ότι (εκτός από εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν η δωρεά προέρχεται από στενό συγγενή ή φίλο) η ταυτότητα του δότη δεν θα αποκαλύπτεται κατά τη στιγμή της δωρεάς στην οικογένεια, αλλά θα αποκαλύπτεται στο παιδί που έχει συλλάβει ο δότης κατά τα 16α ή 18α γενέθλιά του
Η Επίτροπος δήλωσε ότι θα πρέπει να εναπόκειται στα άτομα που συλλαμβάνονται από δωρεές σπέρματος να αποφασίσουν εάν και πότε επιθυμούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε πληροφορίες που αφορούν την ταυτότητα του δότη και εάν θα επιδιώξουν οποιαδήποτε επαφή με τον δότη.
Επιπλέον, η άρση της ανωνυμίας του δότη δεν θα πρέπει να έχει νομικές συνέπειες για την τεκνοθεσία: ο δότης θα πρέπει να προστατεύεται από κάθε αίτημα για τον προσδιορισμό της καταγωγής ή την αξίωση κληρονομιάς ή γονικής μέριμνας, ενώ οι δότες δεν θα πρέπει να έχουν δικαίωμα επικοινωνίας με το παιδί που γεννήθηκε από δωρεά, αλλά το παιδί που συνέλαβε ο δότης θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να επικοινωνήσει με τον δότη
Ο Pace συνέστησε επίσης την τήρηση αρχείων από τα κράτη, ώστε να διευκολύνεται η πρόσβαση στις πληροφορίες. Πρότεινε επίσης τον καθορισμό ενός μέγιστου αριθμού δωρεών σπέρματος από κάθε δότη
Η Μιχαηλίδου επικαλείται επιπλέον το άρθρο 7.1 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τα δικαιώματα του παιδιού, που προβλέπει το δικαίωμα του παιδιού να γνωρίζει τους γονείς του στο μέτρο του δυνατού. Το άρθρο 8 της ίδιας σύμβασης καθιερώνει το δικαίωμα του παιδιού να διατηρεί την ταυτότητά του, συμπεριλαμβανομένων των οικογενειακών σχέσεων, χωρίς παράνομες παρεμβάσεις.
Συνοψίζοντας, η Επίτροπος είπε ότι το κράτος θα πρέπει να μελετήσει προσεκτικά την ευρωπαϊκή νομολογία καθώς και την έκθεση Pace.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα και/ή της Cyprus Mail
Πηγή
