Ο ΚΟΔΑΠ δημοσίευσε τον προϋπολογισμό του 2022 στις αρχές Φεβρουαρίου. Από τα 119 εκατ. ευρώ, πάνω από 34 εκατ. ευρώ διατίθενται για την κατασκευή μιας αποθήκης στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου στο Βασιλικό, ενώ άλλα 23 εκατ. ευρώ έχουν προϋπολογιστεί να δαπανηθούν το 2023. Επιπλέον, πάνω από 28 εκατ. ευρώ προορίζονταν για δαπάνες το 2021, αλλά προφανώς, με το έργο να μην έχει ακόμη ξεκινήσει, αυτά δεν έχουν πράγματι δαπανηθεί.
Σε μια εποχή που η Κύπρος έχει δεσμευτεί να αντικαταστήσει το πετρέλαιο με φυσικό αέριο για την παραγωγή ενέργειας, καθώς και να αυξήσει σημαντικά τη χρήση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές, το έργο αυτό εγείρει ένα σωρό ερωτήματα.
Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις του Υπουργείου Ενέργειας, η εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου θα ξεκινήσει τον Ιούλιο του 2023. Είναι λογικό να υποθέσουμε ότι μέχρι το 2024 η ΕΑΚ δεν θα εισάγει πλέον πετρέλαιο, παρά μόνο θα διατηρεί κάποια αποθέματα για να διασφαλίσει την ασφάλεια του εφοδιασμού σε περίπτωση που υπάρξουν προβλήματα με την εισαγωγή του ΥΦΑ.
Σύμφωνα με το νόμο, η ποσότητα των αποθεμάτων που πρέπει να διατηρεί ο ΚΟΔΑΠ πρέπει να αντιστοιχεί σε 90 ημέρες μέσων ημερήσιων εισαγωγών πετρελαιοειδών. Σύμφωνα με τις δικές της εκτιμήσεις, με την εισαγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου, αυτό θα πρέπει να μειωθεί σε περίπου 415.000 τόνους έως το 2024. Ωστόσο, δεν φαίνεται να έχει ληφθεί υπόψη η αυξανόμενη χρήση ηλεκτρικών αυτοκινήτων και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στις μεταφορές.
Σύμφωνα με τις λεπτομέρειες που παρέχονται στον προϋπολογισμό του 2022, το έργο της KODAP θα περιλαμβάνει την κατασκευή 11 δεξαμενών αποθήκευσης συνολικής χωρητικότητας 430.000 κυβικών μέτρων, κυρίως για την αποθήκευση βενζίνης, ντίζελ και καυσίμων αεριωθουμένων, καθώς και τις κατάλληλες υποστηρικτικές εγκαταστάσεις. Θα κατασκευαστεί σε δύο φάσεις, με την πρώτη να προτείνεται να ξεκινήσει φέτος. Θα περιλαμβάνει έξι δεξαμενές αποθήκευσης χωρητικότητας 210.000 κυβικών μέτρων που θα κατασκευαστούν στο Βασιλικό και προϋπολογίζεται να κοστίσει 58 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 35 εκατ. ευρώ θα διατεθούν μέσω δανείου από την ΕΤΕπ και το υπόλοιπο από άλλα δάνεια.
Ο ΚΟΔΑΠ εκτιμά ότι η εξοικονόμηση από την κατασκευή και χρήση των δικών του εγκαταστάσεων αποθήκευσης θα οδηγήσει σε εξοικονόμηση 70 εκατ. ευρώ με την πάροδο του χρόνου, προφανώς επειδή δεν θα χρειάζεται να πληρώνει άλλους για την αποθήκευση των στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου για λογαριασμό του. Αλλά δεν έχει δώσει λεπτομέρειες ούτε έχει αναφέρει σε ποια χρονική περίοδο θα επιτευχθεί αυτό
Η απόφαση να προχωρήσει το έργο ελήφθη το 2015, με την πρώτη φάση να επιβεβαιώνεται τον Αύγουστο του 2017. Το δάνειο της ΕΤΕπ εξασφαλίστηκε τον Μάιο του 2018. Από τότε, όμως, οι βασικές παράμετροι που οδήγησαν σε αυτή την απόφαση έχουν αλλάξει, γεγονός που χρήζει εξέτασης.
Επί του παρόντος, 180.000 τόνοι πετρελαιοειδών αποθηκεύονται για λογαριασμό του ΚΟΔΑΠ στο Βασιλικό και 61.000 τόνοι στην Ελλάδα. Η ΕΑΣ διαθέτει 125.000 τόνους αποθεμάτων, ενώ άλλα 70.000 τόνοι αποθεμάτων διαφόρων πετρελαιοειδών φυλάσσονται από εταιρείες εμπορίας πετρελαιοειδών. Ο ΚΟΔΑΠ μισθώνει επίσης πρόσθετα αποθέματα 80.000 τόνων.
Μετάβαση της ηλεκτροπαραγωγής σε φυσικό αέριο
Η ΕΑΚ διαθέτει 6 δεξαμενές αποθήκευσης στο Βασιλικό, χωρητικότητας 32.000 κυβικών μέτρων η καθεμία. Με τη μετάβαση στο φυσικό αέριο, που έχει προγραμματιστεί για το 2023, η EAC θα διατηρήσει δύο από αυτές τις δεξαμενές για την αποθήκευση μαζούτ και ντίζελ ως εφεδρεία. Αυτό θα αφήσει 4 δεξαμενές, χωρητικότητας 128.000 κυβικών μέτρων, αχρησιμοποίητες και αδρανείς.
Επιπλέον, η EAC διαθέτει 8 δεξαμενές αποθήκευσης, χωρητικότητας 12.500 κυβικών μέτρων η καθεμία, στη Δεκέλεια. Με τη ΔΕΦΑ να σχεδιάζει να επεκτείνει την παροχή φυσικού αερίου στη Δεκέλεια στο μέλλον, αυτό θα μπορούσε να απελευθερώσει 6 δεξαμενές χωρητικότητας 75.000 κυβικών μέτρων για μελλοντική στρατηγική χρήση αποθήκευσης πετρελαίου.
Ανανεώσιμες πηγές ενέργειας στις μεταφορές
Στο πλαίσιο της προσπάθειας της ΕΕ για καθαρή ενέργεια, η Κύπρος έχει δεσμευτεί να επιτύχει μερίδιο 10% των ανανεώσιμων καυσίμων στις μεταφορές μέχρι το 2020. Ωστόσο, πέτυχε μόνο 7,4%, καταλαμβάνοντας την 22η θέση στην Ευρώπη. Ο στόχος της ΕΕ για το 2030 είναι 14%, αλλά με τη δέσμη μέτρων "Fit-for-55" που ενισχύει το ρόλο της ηλεκτροκίνησης στις μεταφορές, οι προσδοκίες είναι ότι θα αυξηθεί σημαντικά, πιθανότατα στο 26%
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω ενός συνδυασμού αυξημένης χρήσης ανανεώσιμων καυσίμων και ηλεκτρικών αυτοκινήτων. Όσον αφορά το τελευταίο, η Κύπρος κατέχει την τελευταία θέση στην Ευρώπη, με μόλις το 0,5% των νεοεγγεγραμμένων αυτοκινήτων να είναι ηλεκτρικά μέχρι το 2020.
Επιπλέον, ως απάντηση στην κρίση στην Ουκρανία, η Ευρώπη εξετάζει την υιοθέτηση ενός νέου ενεργειακού στόχου: μείωση της κατανάλωσης ορυκτών καυσίμων εντός της ΕΕ κατά 40% μέχρι το 2030. Αυτό είναι βέβαιο ότι θα έχει αντίκτυπο στην Κύπρο πέραν των υφιστάμενων δεσμεύσεων.
Η Κύπρος έχει ήδη δεσμευτεί για την επίτευξη του στόχου του 14%, αλλά είναι σχεδόν βέβαιο ότι θα πρέπει να τον αυξήσει για να ανταποκριθεί στους νέους στόχους της ΕΕ όταν αυτοί έρθουν.
Κατά συνέπεια, δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι αυτό θα επηρεάσει τις στρατηγικές απαιτήσεις αποθήκευσης καυσίμων του ΚΟΔΑΠ, οι οποίες πιθανότατα θα μειωθούν σε λιγότερα από 350.000 κυβικά μέτρα μέχρι το 2030. Η μείωση αυτή θα πρέπει βεβαίως να πραγματοποιηθεί σταδιακά από τώρα έως το 2030.
Μια τέτοια εξέλιξη θα επηρεάσει επίσης την ιδιωτική αποθήκευση πετρελαίου, όπως η VTTV, η Petrolina και οι έμποροι πετρελαίου, μειώνοντας τις αποθηκευτικές τους ανάγκες ενδεχομένως κατά περισσότερο από 20%, δημιουργώντας πρόσθετη αδρανή αποθηκευτική ικανότητα πετρελαίου στο νησί.
Επιπτώσεις στα σχέδια του ΚΟΔΑΠ για την αποθήκευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου
Με όλες αυτές τις πραγματικές και περισσότερο από πιθανές εξελίξεις, ο ΚΟΔΑΠ θα πρέπει να επανεξετάσει τα σχέδιά του για την κατασκευή πλήρως ιδιόκτητων εγκαταστάσεων για την αποθήκευση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου
Σε ένα μικρό νησί όπως η Κύπρος, δεν έχει νόημα η κατασκευή νέας αποθηκευτικής ικανότητας τη στιγμή που τόσο μεγάλο μέρος της υφιστάμενης ικανότητας πρόκειται να καταστεί αδρανές
Ας δούμε τους αριθμούς. Η πρώτη φάση των σχεδίων του ΚΟΔΑΠ περιλαμβάνει την κατασκευή μιας νέας δεξαμενής αποθήκευσης στο Βασιλικό με χωρητικότητα αποθήκευσης 210.000 κυβικών μέτρων, η οποία προγραμματίζεται να ξεκινήσει τη λειτουργία της στις αρχές του 2024.
Όπως είδαμε νωρίτερα, με τη μετάβαση στο φυσικό αέριο, η ΕΑΚ θα απελευθερώσει 128.000 κυβικά μέτρα αποθήκευσης. Επιπλέον, η EAC θα διατηρήσει άλλα 64.000 κυβικά μέτρα χωρητικότητας αποθήκευσης πετρελαιοειδών ως εφεδρεία.
Η EAC ανήκει εξ ολοκλήρου στο κράτος. Έτσι, δεν είναι παράλογο να υποθέσουμε ότι αυτή η αποθηκευτική ικανότητα θα πρέπει να θεωρηθεί ότι αποτελεί μέρος των στρατηγικών αποθεμάτων που είναι υποχρεωμένη να διατηρεί η Κύπρος.
Με άλλους 70.000 τόνους αποθεμάτων διαφόρων πετρελαιοειδών που διατηρούν οι εταιρείες εμπορίας πετρελαίου, το σύνολο υπερβαίνει την προγραμματισμένη χωρητικότητα της πρώτης φάσης του ΚΟΔΑΠ των 210.000 κυβικών μέτρων, καθιστώντας ένα τέτοιο σχέδιο παρωχημένο.
Επιτρέπει επίσης χρόνο για να επανεκτιμηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος των κλιματικών στόχων της ΕΕ στην κατανάλωση πετρελαιοειδών στην Κύπρο και η διαθεσιμότητα της πλεονάζουσας αποθηκευτικής ικανότητας που αυτές θα δημιουργήσουν σε άλλες δεξαμενές στο νησί.
Μια τέτοια επανεκτίμηση είναι πιθανό να δείξει ότι οι ανάγκες του ΚΟΔΑΠ μπορούν να καλυφθούν μέσω της χρήσης της αδρανούς αποθηκευτικής ικανότητας στο νησί, χωρίς την ανάγκη για περισσότερα δάνεια και περισσότερες επενδύσεις που είναι πιθανό να αφήσουν την Κύπρο με περισσότερους λευκούς ελέφαντες.
Και υπάρχει μια άλλη πιθανή πρόκληση. Η γη στην οποία θα κατασκευαστούν οι προτεινόμενες εγκαταστάσεις αποθήκευσης ενδέχεται να είναι μολυσμένη, απαιτώντας πρόσθετο κόστος για εργασίες αποκατάστασης.
Έχοντας κάνει τεράστια λάθη στον τρόπο με τον οποίο σχεδιάστηκε, ανατέθηκε και τώρα κατασκευάζεται (ή δεν κατασκευάζεται) το έργο εισαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου, θα πρέπει να κάνουμε μια παύση και να το ξανασκεφτούμε. Ας αξιοποιήσουμε καλύτερα τις υφιστάμενες υποδομές προτού ξεκινήσουμε νέα, αμφίβολα, έργα και δαπάνες, που στο τέλος θα κληθεί να πληρώσει για άλλη μια φορά ο Κύπριος καταναλωτής.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
