Η Κύπρος και το ΝΑΤΟ είναι μια παλιά ιστορία.
Το 1959, όταν υπογράφηκαν οι Συμφωνίες του Λονδίνου για την ίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας, το Ηνωμένο Βασίλειο τάχθηκε υπέρ της ένταξης της Κύπρου στην Κοινοπολιτεία και το Συμβούλιο της Ευρώπης, αλλά όχι στο ΝΑΤΟ.
Το επιχείρημα ήταν ότι η Κύπρος ήταν μια μικρή χώρα με μικρό πληθυσμό.
Αυτή η ένσταση τελικά δεν ίσχυε για άλλα μέλη του ΝΑΤΟ με μικρό πληθυσμό, όπως το Λουξεμβούργο και η Ισλανδία.
Όσον αφορά τη στρατηγική θέση της Κύπρου στην ανατολική Μεσόγειο, το Ηνωμένο Βασίλειο θεώρησε ότι αυτό δεν αποτελούσε ισχυρό επιχείρημα υπέρ της ένταξης στο ΝΑΤΟ, δεδομένου ότι είχε ήδη εξασφαλίσει δύο κυρίαρχες βάσεις στο νησί, οι οποίες θα μπορούσαν επίσης να εξυπηρετήσουν το ΝΑΤΟ εάν χρειαζόταν.
Γεγονός παραμένει ότι ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος και ο στρατηγός Γρίβας έδωσαν το πράσινο φως για την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ
Αυτό αποκαλύφθηκε στον Γεώργιο Ιακώβου από τον Μακάριο το 1975 και αργότερα επιβεβαιώθηκε από τον Έλληνα πολιτικό Ευάγγελο Αβέρωφ στον Ιακώβου, όταν ο τελευταίος υπηρετούσε ως πρέσβης στη Γερμανία.
Σύμφωνα με τις πληροφορίες που περιέχονται στα έγγραφα του βρετανικού υπουργείου Εξωτερικών, τα οποία δόθηκαν στη δημοσιότητα τον Δεκέμβριο του 2014, ο Σπύρος Κυπριανού, τότε πρόεδρος της Κύπρου, είχε προτείνει στις 14 Ιανουαρίου 1985 στη Βρετανίδα πρωθυπουργό Μάργκαρετ Θάτσερ την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ (πρώην ΕΕ).
Το βρετανικό Υπουργείο Εξωτερικών συμβούλευσε την κυβέρνησή της να προβεί σε διαβουλεύσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Δυτική Γερμανία, τη Γαλλία και την Ιταλία
Αν, ωστόσο, ο Πρόεδρος Κυπριανού επανέφερε το θέμα, η απάντηση θα ήταν ότι, δεδομένων των αντιδράσεων της Τουρκίας, η ένταξη θα περιέπλεκε αντί να διευκολύνει τη λύση του Κυπριακού.
Σε εκείνη τη συνάντηση, ο Πρόεδρος Κυπριανού τόνισε ότι η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ θα ήταν η καλύτερη εγγύηση για λύση, αφού θα καθιστούσε περιττές τις ειδικές εγγυήσεις.
Στα πιο πάνω, θα ήθελα να προσθέσω μια προσωπική μαρτυρία.
Τον Μάιο του 1975, όταν υπηρετούσα ως βοηθός διευθυντής στη Γραμματεία της Κοινοπολιτείας στο Λονδίνο, με απόσπαση από το Υπουργείο Εξωτερικών, συναντήθηκα με τον Μακάριο στο Κίνγκστον της Τζαμάικα, στη συνάντηση των αρχηγών κυβερνήσεων της Κοινοπολιτείας.
Ο Μακάριος ανέφερε ότι το 1965 είχε προτείνει στους Αμερικανούς την ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ, αλλά εκείνοι αρνήθηκαν να δεχτούν την προσφορά
Τον Σεπτέμβριο του 1976, βρισκόμουν στην Ουάσιγκτον και ο πρέσβης μας, Νίκος Δημητρίου, επιβεβαίωσε εκ νέου τις πληροφορίες αυτές, προσθέτοντας ότι ο Μακάριος διαμεσολαβητής ήταν ο τότε υπουργός Οικονομικών Ρένος Σολωμίδης.
Τον Αύγουστο του 1977 συνάντησα τον Σολωμίδη στη Λευκωσία
Εξήγησε ότι είχε θέσει το ζήτημα στον Αμερικανό πρέσβη και όχι στον υπουργό Εξωτερικών Κυπριανού, λόγω των καλών του σχέσεων με τις ΗΠΑ.
Προφανώς, η απάντηση ήταν αρνητική λόγω της αντίδρασης της Τουρκίας.
Βομβαρδισμός
Αν εξετάσουμε τις δύο απόπειρες, του Μακαρίου το 1965 και του Κυπριανού το 1985, παρατηρούμε ότι η πρώτη έγινε μετά τον βομβαρδισμό της Τυλληρίας από την τουρκική αεροπορία το 1964
Η δεύτερη έγινε μετά την παράνομη Απελευθέρωση των Τουρκοκυπρίων το 1983.
Στο μυαλό των δύο ηγετών επικράτησε ίσως η εντύπωση ότι η ένταξη της Κύπρου στο ΝΑΤΟ θα λειτουργούσε ως ασπίδα απέναντι στην τουρκική επιθετικότητα.
Είναι προφανές ότι στην περίπτωση της Κύπρου, το ζήτημα της ασφάλειας είναι υψίστης σημασίας.
Ειδικότερα, στην παρούσα συγκυρία, απασχολεί όχι μόνο τους πολιτικούς αλλά και την κοινή γνώμη.
Οι πρόσφατες εξελίξεις στη διεθνή σκηνή μιλούν από μόνες τους.
Η επιθυμία της Ουκρανίας να επιδιώξει την ένταξη στο ΝΑΤΟ έφερε τον πόλεμο στη χώρα με καταστροφικές συνέπειες.
Οι νέες αντιλήψεις για την αρχιτεκτονική της ασφάλειας, ως αποτέλεσμα του πολέμου, ώθησαν τη Φινλανδία και τη Σουηδία να επιδιώξουν την ένταξη στο ΝΑΤΟ, έχοντας την υποστήριξη της συσσωρευμένης πλειοψηφίας της κοινής τους γνώμης.
Τέλος, η πρόσφατη διάσκεψη κορυφής του ΝΑΤΟ στη Μαδρίτη πρόβαλε το ζήτημα της ρευστής κατάστασης των πραγμάτων όσον αφορά την ασφάλεια σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο αμυντικό πλαίσιο, το οποίο ενδιαφέρει όχι μόνο το ΝΑΤΟ και την ΕΕ αλλά και άλλες δυνάμεις, όπως η Κίνα και η Ινδία.
Ο οικουμενικός χαρακτήρας του ζητήματος της ασφάλειας αποδεικνύεται από το γεγονός ότι στο ΝΑΤΟ συμμετέχουν, εκτός από τα 23 μέλη της ΕΕ, οι ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο και ο Καναδάς.
Με βάση τα παραπάνω, το ερώτημα που πρέπει να απαντηθεί είναι αν μια κίνηση της Κύπρου για ένταξη στο ΝΑΤΟ θα ήταν επιτυχής υπό τις παρούσες συνθήκες
Η απάντηση είναι σίγουρα όχι
Εσωτερικά, το ΑΚΕΛ και εξωτερικά, η Άγκυρα και ορισμένα μέλη του ΝΑΤΟ θα αντιδράσουν αρνητικά.
Σε όλους εκείνους που τάσσονται υπέρ της ένταξης της Κύπρου για λόγους προστασίας και ασφάλειας, την απάντηση δίνουν οι απειλές της Τουρκίας, μέλους του ΝΑΤΟ, εναντίον ενός άλλου μέλους του ΝΑΤΟ, της Ελλάδας (παραβίαση του ελληνικού εναέριου χώρου, απειλές κατά των νησιών του Αιγαίου), αλλά και της Κύπρου, η οποία τα τελευταία 48 χρόνια βρίσκεται υπό κατοχή στο βόρειο τμήμα της.
Μόνο αν η Τουρκία γίνει μια αμιγώς ισλαμική χώρα η γραμμή του ΝΑΤΟ θα περάσει πάνω από την Κύπρο.
Του Δρ Ανδρεστίνου Ν. Παπαδόπουλου, Πρέσβη ε.α.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror
Πηγή