Η ανάπτυξη ακινήτων και ακίνητης περιουσίας συμβάλλει στη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης και στην ανάπτυξη της κυπριακής οικονομίας.
Η ανάπτυξη ελέγχεται από τις υφιστάμενες πολεοδομικές ζώνες, οι οποίες καθορίζουν ορισμένους παράγοντες, όπως η πυκνότητα δόμησης, συμπεριλαμβανομένων των χρήσεων γης, κ.λπ, οι οποίοι αντικατοπτρίζονται στην αξία των ακινήτων.
Κατά τη δεκαετία του 1990, η συνολική πυκνότητα δόμησης καθορίστηκε στο 220% της έκτασης της γης.
Μετά από αυτό, με την αναθεώρηση των πολεοδομικών νόμων, το ποσοστό αυτό μειώθηκε απότομα, με αποτέλεσμα την έλλειψη ενδιαφέροντος για την ανάπτυξη ακινήτων.
Αυτό κατέληξε στην αύξηση των τιμών των ακινήτων σε τέτοιο βαθμό που οι Κύπριοι δεν μπορούσαν να αντέξουν οικονομικά να αγοράσουν σπίτι ή οικόπεδο.
Τα τελευταία δέκα χρόνια, αυτή η κυβέρνηση εισήγαγε αρκετές χαλαρώσεις στον υπολογισμό της πυκνότητας δόμησης, επιτυγχάνοντας έτσι την αύξησή της
Αλλά και πάλι, αυτό που έχουμε σήμερα είναι πολύ κάτω από την αρχική πυκνότητα του 220%.
Η μάλλον κοντόφθαλμη προσέγγιση είναι ακόμα μαζί μας, με την πρόσφατη εισαγωγή των νέων ζωνών Παραλιμνίου, όπου η πυκνότητα δόμησης για τα ξενοδοχεία μειώθηκε από 70% σε 40%, ενώ ακολούθησαν τα λεγόμενα κίνητρα, για να γίνει πιο ελκυστική η ανάπτυξη, με αποτέλεσμα την αναβάθμιση και επέκταση των καταλυμάτων
Η αύξηση της πυκνότητας δόμησης λοιπόν βοηθάει, αρκεί να χρησιμοποιείται λογικά.
Στη συνέχεια, όμως, σχεδόν για κάθε πρόσθετο κίνητρο πυκνότητας δόμησης, εισήχθησαν και άλλοι περιορισμοί, όπως η απαίτηση δημόσιων χώρων, η απόσταση από τα όρια και άλλα, ακυρώνοντας σχεδόν τα αρχικά κίνητρα.
Αυτό το γιο-γιο στη λήψη αποφάσεων προέκυψε λόγω της μείωσης της πυκνότητας δόμησης στο 220%, δημιουργώντας σύγχυση με αυτή την κοντόφθαλμη προσέγγιση των Πολεοδομικών Αρχών και της κυβέρνησης.
Με την αύξηση της πυκνότητας δόμησης, αυξάνονται και οι αξίες των ακινήτων.
Για το λόγο αυτό, έχουμε προτείνει την εισαγωγή φορολόγησης (20% επιβάρυνση επί της αύξησης που προκύπτει από την αύξηση της αξίας της πυκνότητας δόμησης), τα οικόπεδα που δεν έχουν αξιοποιηθεί να φορολογούνται επίσης, ώστε να ενθαρρύνονται οι ιδιοκτήτες ακινήτων να τα διαθέσουν ή να τα αξιοποιήσουν.
Το γραφείο μας πρότεινε τέτοιες προσεγγίσεις πριν από μια δεκαετία
Ωστόσο, παρά την υποστήριξη που έχει λάβει από την αγορά και τους επαγγελματίες, δεν έχει ακόμη υιοθετηθεί και δεν έχει καν συζητηθεί
Οι αντιρρήσεις που προβάλλονται από μεγάλους ιδιοκτήτες γης, συμπεριλαμβανομένης της Εκκλησίας, ανακόπτουν μια τέτοια προοδευτική ιδέα.
Δυστυχώς, η πυκνότητα δόμησης χρησιμοποιείται ως εργαλείο για την προσέλκυση ψήφων, τόσο στο κατώτερο επίπεδο των τοπικών συμβουλίων και κοινοτήτων όσο και στο ανώτερο επίπεδο των πολιτικών κομμάτων και της εκάστοτε κυβερνητικής εξουσίας.
Η αυξημένη πυκνότητα δόμησης ενθαρρύνει την ανάπτυξη, και ένα παράδειγμα είναι η αναβάθμιση και οι επεκτάσεις των ξενοδοχείων και οι πιο ευφάνταστες αλλαγές, όπως η εξαίρεση στον υπολογισμό της πυκνότητας δόμησης των στεγασμένων βεραντών, των αιθουσών εισόδου κ.λπ.
Ωστόσο, εξακολουθώ να παρατηρώ τη μη εξαίρεση των κοινόχρηστων χώρων (όπως οι διάδρομοι κοινής χρήσης), οι οποίοι θα μπορούσαν να προσφέρουν μια πιο άνετη διαβίωση στους κατοίκους.
Δυστυχώς, δεν υπάρχει ένας μόνο φορέας που να κατανοεί την ανάπτυξη ακινήτων στο σύνολό της.
Για παράδειγμα, όταν η κυβέρνηση θέλει να αυξήσει την προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση (για να μειώσει την αύξηση των τιμών των κατοικιών και των ενοικίων), οι επενδυτές που αγοράζουν ή αναπτύσσουν κατοικίες προς ενοικίαση επιβαρύνονται με ΦΠΑ 19%, αυξάνοντας έτσι το κόστος τους.
Έχω προτείνει ο ΦΠΑ 19% να μειωθεί σε τέτοιες περιπτώσεις σε 5% (αν πρόκειται για ιδιοχρησιμοποίηση)
Αν ο επενδυτής διαθέσει το ακίνητο εντός δέκα ετών από την απόκτησή του, το υπόλοιπο 14% θα πρέπει να καταβληθεί αναδρομικά στην κυβέρνηση.
Θα συνεχίσω να υπενθυμίζω στην κυβέρνηση και στο Υπουργείο Εσωτερικών αυτές τις προτάσεις, ενώ η απεχθής αδιαφορία του κοινοβουλίου και της κυβέρνησης σχετικά με το νόμο περί κοινών δαπανών παραμένει ανεφάρμοστη.
Για τους λόγους αυτούς, έχω προτείνει τη δημιουργία ενός Υφυπουργείου Εσωτερικών του οποίου αποκλειστικό έργο θα είναι η βελτίωση της κατάστασης στο Κτηματολόγιο και τις σχετικές διαδικασίες και η επισκόπηση του αναπτυξιακού τομέα.
Με το σύστημα όπως είναι σήμερα και την αδιαφορία που επιδεικνύουν οι περισσότεροι (συμπεριλαμβανομένου του Τεχνικού Επιμελητηρίου και των εργολάβων ακινήτων), δεν έχουμε καμία πιθανότητα για οποιαδήποτε βραχυπρόθεσμη βελτίωση στον τομέα αυτό.
Αντώνης Λοΐζου, Εκτιμητής Ακινήτων, Σύμβουλος Ακινήτων & Κτηματομεσίτης
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στον Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και του Financial Mirror
Πηγή
