Τι νέο υπάρχει

[Financial Mirror] Κυπριακή αγορά ακινήτων - οι έχοντες και οι μη έχοντες

imagew-2021-01-11T171620.484.jpg

Προς τα πού οδεύει η κυπριακή αγορά ακινήτων;

Αυτή η ερώτηση μου έχει τεθεί αμέτρητες φορές τους τελευταίους τρεις μήνες, κυρίως από ξένους επενδυτές που προσπαθούν να εκτιμήσουν πώς η άνοδος του πληθωρισμού, η αύξηση των επιτοκίων και ο πόλεμος στην Ουκρανία επηρεάζουν τη δυναμική της τοπικής αγοράς: Τα πράγματα θα είναι καλύτερα από ό,τι περιμένουν οι περισσότεροι όσον αφορά τη ζήτηση και τις τιμές, αλλά χειρότερα όσον αφορά την ενίσχυση των εισοδηματικών ανισοτήτων και τη δημιουργία μελλοντικών ανισορροπιών (για τις οποίες κανείς δεν φαίνεται να ενδιαφέρεται)

Η αγορά ακινήτων είναι χωρισμένη σε τρεις βασικές ομάδες που ζουν παράλληλες ζωές στον "βράχο", συνεχίζοντας για πάντα την καθημερινότητά τους χωρίς να αλληλεπιδρούν μεταξύ τους.

Η πρώτη ομάδα είναι οι Κύπριοι που ζουν στη Λευκωσία, οι οποίοι, στην πλειονότητά τους, εργάζονται στην κυβέρνηση, στις τράπεζες ή σε συνδεδεμένες εταιρείες, δηλ, παρόχους υπηρεσιών προς την κυβέρνηση και τις τράπεζες.

Οι εργαζόμενοι αυτοί έχουν μισθούς συνδεδεμένους με τον (πληθωρισμό) δείκτη, ισχυρή συνδικαλιστική προστασία, εργάζονται για "εσωστρεφείς εταιρείες", οι πελάτες τους είναι ντόπιοι και αποστρέφονται τον κίνδυνο.

Η αγορά ακινήτων της Λευκωσίας είναι η λιγότερο πιθανή να επηρεαστεί από εξωτερικούς παράγοντες.

Ωστόσο, υπάρχει κάποια μείωση των επενδύσεων λόγω της αύξησης των επιτοκίων και της ανέγερσης σημαντικών πρώτων κατοικιών λόγω της αύξησης του κόστους κατασκευής.

Η δεύτερη ομάδα είναι οι ξένοι υπήκοοι που έχουν μετακομίσει στην Κύπρο για να εργαστούν στους τομείς των χρηματοοικονομικών υπηρεσιών, της ναυτιλίας και, πιο πρόσφατα, των ΤΠΕ (τεχνολογία πληροφοριών και επικοινωνιών).

Τα άτομα αυτά είναι, στην πλειοψηφία τους, υψηλής ειδίκευσης/αμοιβής και συγκεντρώνονται κυρίως στη Λεμεσό.

Τους τελευταίους τρεις μήνες, χιλιάδες μετακινήθηκαν στην Κύπρο από τους εργοδότες τους λόγω φορολογικών κινήτρων (που σχετίζονται με την έδρα και το φόρο εισοδήματος) και μετεγκατάστασης από την Ουκρανία, τη Ρωσία και τη Λευκορωσία

Το Υπουργείο Εσωτερικών σταμάτησε να παρέχει σχετικά στατιστικά στοιχεία μετά τον Απρίλιο, αλλά μέχρι τότε είχαν μετακινηθεί στο νησί 14.000 Ουκρανοί (δεν ανακοινώθηκαν αντίστοιχοι αριθμοί για Ρώσους και Λευκορώσους).

Θα ήταν λογικό να υποθέσουμε ότι ο συνολικός αριθμός των ατόμων που έχουν μετακινηθεί στην Κύπρο από αυτές τις τρεις χώρες από τον Φεβρουάριο είναι περίπου 20.000 (αντιστοιχεί σε 1.75% αύξηση του πληθυσμού της χώρας)

Σε αυτούς πρέπει να προσθέσουμε τους Λιβανέζους που μετακινούνται στην Κύπρο τα τελευταία 3-5 χρόνια (με αυξημένο ρυθμό μετά την έκρηξη στη Βηρυτό τον Αύγουστο του 2020) και τους Ισραηλινούς που έχουν επιταχύνει την επενδυτική τους δραστηριότητα στη Λάρνακα (πιο πρόσφατα στην Πάφο).

Οι τιμές ενοικίασης κατοικιών στη Λεμεσό βρίσκονται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, με τις τιμές στη Λάρνακα και την Πάφο να αυξάνονται.

Ενώ αυτό οφείλεται κυρίως στην πρόσφατη εισροή πληθυσμού, κάποια σημαντικά έργα υποδομής "μπαίνουν" επίσης σε λειτουργία.

Πρόκειται για το νέο πανεπιστήμιο στο κέντρο της Πάφου (American University of Beirut), το νέο δρόμο που συνδέει την Πάφο με την Πόλη (σε εξέλιξη), την ανάπλαση του λιμανιού και της μαρίνας της Λάρνακας (από την Kition Ocean Holdings Ltd, μια ισραηλινο-κυπριακή κοινοπραξία), τη μετεγκατάσταση των εγκαταστάσεων επεξεργασίας πετροχημικών προϊόντων της Λάρνακας.

Υπάρχει επίσης σημαντική ζήτηση για χώρους γραφείων κατηγορίας Α για να φιλοξενήσουν αυτές τις νέες εταιρείες/ζήτηση, μαζί με τη ζήτηση για καλύτερη ποιότητα αγορών και εμπειριών αναψυχής και ιδιωτικά σχολεία.

Δεν αναμένουμε ότι η ζήτηση/τιμολόγηση για τα πιο πάνω θα μειωθεί τα επόμενα 2-3 χρόνια, κυρίως επειδή η προσφορά είναι "κολλώδης" και θα αργήσει να αντιδράσει στο νέο τοπίο.

Εξειδικευμένο εργατικό δυναμικό

Η τρίτη ομάδα είναι οι ντόπιοι που βασίζονται σε ξένες επιχειρήσεις ή επενδυτές.

Διαθέτουν υψηλότερους μισθούς, είτε λόγω των δεξιοτήτων τους (τεχνικών ή γλωσσικών) είτε επειδή έχουν καταφέρει να κερδίσουν την εμπιστοσύνη τους

Τα άτομα αυτά "καβαλούν το κύμα", έχοντας γίνει ειδικοί στο να πίνουν ποιοτικό τζιν και να κάνουν διακοπές στη Μύκονο.

Δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένας σέρφερ ξοδεύει μόνο το 8% του χρόνου του για να καβαλήσει το κύμα, ενώ το 54% το περνάει κωπηλατώντας και το 28% περιμένοντας το κύμα.

Συνιστάται προσοχή, ειδικά επειδή η ζωή είναι μια μακροχρόνια δέσμευση.

Αξίζει επίσης να αναφέρουμε δύο μικρότερες ομάδες.

Expats

Οι Βρετανοί ομογενείς που ζουν στο Πάφος και Λάρνακα τώρα είτε μετακομίζουν πίσω στο Ηνωμένο Βασίλειο (για να επωφεληθούν από το NHS) είτε έχουν παραδώσει τις κατοικίες τους στα παιδιά τους

Υπάρχουν επίσης χιλιάδες Ανατολικοευρωπαίοι (Βούλγαροι και Ρουμάνοι) και μετανάστες από την υποσαχάρια Αφρική που ζουν σε ξεπερασμένα κτίρια στα κέντρα των πόλεων και τους εκμεταλλεύονται οι διακινητές.

Είναι οι "αθέατοι" άνθρωποι της Κύπρου.

Επιτρέψτε μου να σας κουράσω με τις προσδοκίες μεσοπρόθεσμα.

Υπάρχουν δεκάδες σημαντικά έργα υπό κατασκευή ή προγραμματισμένα σε όλο το νησί, ιδιαίτερα στη Λεμεσό, τη Λάρνακα και την Πάφο (με αυτή τη σειρά).

Τα περισσότερα από αυτά απευθύνονται σε ξένους υψηλού επιπέδου, ιδιαίτερα σε άτομα που επιθυμούν να μετακομίσουν στην Κύπρο για εργασία ή έρχονται για διακοπές.

Τα έργα αυτά γίνονται όλο και μεγαλύτερα, όλο και περισσότερο δεν αναπτύσσονται από ντόπιους ή δεν χρηματοδοτούνται από τοπικές τράπεζες.

Επιπλέον, οι εταιρείες που μετακινούνται στην Κύπρο δεν απασχολούν τόσους πολλούς ντόπιους, κυρίως λόγω της αναντιστοιχίας μεταξύ της διαθεσιμότητας "τοπικών ταλέντων" (εκπαιδευτικοί, λογιστές και δικηγόροι) και αυτών που ζητούν (προγραμματιστές, μηχανικοί).

Βλέπουμε την ανάπτυξη (και τη διάσπαση) δύο κόσμων, όπου η ανισότητα θα γίνει πιο έντονη και η εισοδηματική κινητικότητα θα μειωθεί.

Δυστυχώς, η κυπριακή κυβέρνηση υπνοβατεί (και πάλι) και επικεντρώνεται στην κατασκευή δρόμων και στην τροποποίηση του φορολογικού καθεστώτος αντί για τη μεταρρύθμιση της εκπαίδευσης και της δικαιοσύνης.

Με το "κυπριακό πρόβλημα" λυμένο (δεν συμβαίνει τίποτα), με τις ρωσικές επιχειρήσεις να μετακομίζουν (ο αντίκτυπος αυτός θα γίνει "αισθητός" από το 4ο τρίμηνο και μετά, καθώς ορισμένες προσπαθούν ακόμη να αναδιοργανώσουν τις δραστηριότητές τους) και με τη χώρα να μην αποτελεί μέρος του αγωγού φυσικού αερίου EastMed (η τελευταία διαμόρφωση είναι Ισραήλ, Αίγυπτος και Ελλάδα), η έκταση του διχασμού μένει να φανεί.


Του Παύλου Λοΐζου, Διευθύνοντος Συμβούλου, WIRE





Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στον Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και του Financial Mirror

Source

 
Πίσω
Κορυφή