Η Κύπρος απέτισε φόρο τιμής στους 13 στρατιώτες και πυροσβέστες που έχασαν τη ζωή τους μετά την έκρηξη κακώς αποθηκευμένων ιρανικών πυρομαχικών στη ναυτική βάση στο Μαρί στις 11 Ιουλίου 2011, προκαλώντας σοκ στο έθνος και κυλιόμενες διακοπές ρεύματος.
Τη Δευτέρα συμπληρώνονται 11 χρόνια από το τραγικό γεγονός, τη μεγαλύτερη καταστροφή του νησιού σε καιρό ειρήνης, με το κράτος να πραγματοποιεί επιμνημόσυνη δέηση στο μνημείο των νεκρών
"Κανείς δεν έχει ξεχάσει τον ηρωισμό των 13 ανθρώπων που έχασαν τη ζωή τους στην έκρηξη στο Μαρί πριν από 11 χρόνια.
"Και κανείς δεν μπορεί ποτέ να ξεχάσει την αμέλεια και την ευθύνη που φέρει το κράτος για το συμβάν", δήλωσε ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης στην επετειακή τελετή.
Ο κ. Αναστασιάδης μετέφερε την "τεράστια ευγνωμοσύνη" του κοινού για την αυτοθυσία των ανδρών που κηρύχθηκαν εθνικοί ήρωες δύο χρόνια μετά το συμβάν.
Ο Πρόεδρος είπε ότι η θυσία τους δεν ήταν μάταιη.
Στον απόηχο της καταστροφής, "η κυβέρνηση δεν έμεινε άπραγη στην αποκατάσταση των παραλείψεων, των αδυναμιών και των ελλείψεων του συστήματος που οδήγησαν στην τραγωδία της 11ης Ιουλίου 2011".
"Προχωρήσαμε σε μια σειρά ριζικών αλλαγών και αναβαθμίσεων των κανόνων λειτουργίας, όχι μόνο για να διατηρήσουμε την επιχειρησιακή ετοιμότητα, αλλά και για να βελτιώσουμε τις συνθήκες για όσους καλούνται να υπερασπιστούν την ακεραιότητα της χώρας τους και την εσωτερική μας ασφάλεια."
Επτά ναύτες και έξι πυροσβέστες έχασαν τη ζωή τους στην έκρηξη που προκλήθηκε από ιρανικά πυρομαχικά που ήταν τυχαία αποθηκευμένα στη ναυτική βάση.
Το ωστικό κύμα της έκρηξης προκάλεσε σημαντικές ζημιές στον μεγαλύτερο ηλεκτροπαραγωγό σταθμό του νησιού, που βρίσκεται στην περιοχή, με επιπτώσεις στην οικονομία.
Σπάσιμο κυρώσεων
Τα πυρομαχικά είχαν κατασχεθεί από το Monchegorsk, ένα πλοίο υπό κυπριακή σημαία που κατευθυνόταν προς τη Συρία από το Ιράν τον Φεβρουάριο του 2009.
Τα πυρομαχικά είχαν κατασχεθεί τον Φεβρουάριο του 2009 από το πλοίο για το οποίο υπήρχαν υποψίες ότι τα μετέφερε από το Ιράν στους Παλαιστίνιους στη Γάζα μέσω της Συρίας κατά παράβαση της απαγόρευσης των Ηνωμένων Εθνών για τις ιρανικές εξαγωγές όπλων
Βάσει διμερών συμφωνιών, οι κυπριακές αρχές ενήργησαν κατόπιν πληροφοριών από τις ΗΠΑ για την αναχαίτιση του πλοίου και την κατάσχεση τυχόν όπλων.
Τα εμπορευματοκιβώτια που βρέθηκαν στο πλοίο ήταν στοιβαγμένα σε ανοιχτό χώρο στη βάση Ευάγγελος Φλωράκης και αφέθηκαν εκτεθειμένα στα στοιχεία της φύσης για πάνω από δύο χρόνια, παρά τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις για τους κινδύνους.
Δημόσια έρευνα για τα αίτια της έκρηξης διαπίστωσε ότι η πυρίτιδα είχε αυτοαναφλεγεί αφού έγινε ασταθής από την παρατεταμένη έκθεση σε μεγάλες διακυμάνσεις θερμοκρασίας.
Παπακώστας
Τριμελής επιτροπή έκρινε ότι ο τότε υπουργός Άμυνας Κώστας Παπακώστας, 73 ετών, ήταν υπεύθυνος για τη φύλαξη περίπου 80 εμπορευματοκιβωτίων με πυρίτιδα και γνώριζε τους κινδύνους που εγκυμονούσαν τα πυρομαχικά, αλλά δεν έλαβε μέτρα για να αποτρέψει την έκρηξη.
Καταδικάστηκε τον Ιούλιο του 2013 σε πέντε χρόνια φυλάκιση για ανθρωποκτονία από αμέλεια και πρόκληση θανάτου με απερίσκεπτη ή επικίνδυνη πράξη και συμπεριφορά.
Ο Παπακώστας πέθανε ενώ εξέτιε την ποινή του, καθώς απορρίφθηκαν οι εκκλήσεις της οικογένειάς του για την αποφυλάκισή του λόγω της σοβαρά κλονισμένης υγείας του.
Πέθανε τον Φεβρουάριο του 2015 μετά από οξύ καρδιακό επεισόδιο.
Ένας άλλος κρατικός αξιωματούχος που υπηρετούσε υπό τον τότε πρόεδρο Δημήτρη Χριστόφια, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Μάρκος Κυπριανού, αθωώθηκε από όλες τις κατηγορίες
Το δικαστήριο είπε ότι ο Κυπριανού δεν ήταν υπεύθυνος ούτε για το τι θα συνέβαινε στα εμπορευματοκιβώτια ούτε για τις συνθήκες φύλαξής τους, αλλά μάλλον ακολουθούσε την πολιτική που είχε χαράξει ο Χριστόφιας, ο οποίος πιστεύεται ότι ήταν επιφυλακτικός να αναστατώσει είτε τη Συρία είτε το Ιράν.
Ο Χριστόφιας είχε πει στον πρόεδρο της Συρίας Μπασάρ Άσαντ έξι μήνες μετά την κατάσχεση των πυρομαχικών ότι αυτά θα παρέμεναν στο νησί μέχρι την επιστροφή τους στη Συρία ή στο Ιράν.
Καταθέτοντας ενώπιον της δημόσιας έρευνας, ο Χριστόφιας απέδωσε το σχόλιο στη "διπλωματία"
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror
Source