Τα μεταβαλλόμενα δημογραφικά στοιχεία της Κύπρου προκαλούν χάος στην αγορά ακινήτων, επιτείνουν τις κοινωνικοοικονομικές ανισορροπίες και δημιουργούν πολωμένες κοινότητες. Λίγο δραματικό; Για να δούμε.
Σύμφωνα με την τελευταία απογραφή, ο πληθυσμός στις ελεγχόμενες από την κυβέρνηση περιοχές της Κύπρου αυξήθηκε σε 918.100 το 2021, κατά 9,2% από 840.000 πριν από δέκα χρόνια.
Ανεπίσημα στοιχεία δείχνουν ότι η αύξηση είναι μεγαλύτερη, καθώς πολλοί δεν κατάφεραν να συμπληρώσουν τις διάφορες υποβολές λόγω των περιορισμών του Covid.
Από τον Ιανουάριο του 2022, περισσότεροι από 20.000 Ουκρανοί, Λευκορώσοι και Ρώσοι έχουν μετακομίσει στην Κύπρο λόγω του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας.
Ο Υπουργός Εσωτερικών ανακοίνωσε πρόσφατα ότι μέχρι τον Αύγουστο, 4.524 οικογένειες υπέβαλαν αίτηση για μετεγκατάσταση στην Κύπρο στο πλαίσιο της "πρωτοβουλίας για την εγκατάσταση κεντρικών γραφείων", δηλαδή την ενθάρρυνση υπερπόντιων εταιρειών να εγκατασταθούν στο νησί
Αν υποθέσουμε ένα μέσο μέγεθος 4 ατόμων ανά οικογένεια, αυτό σημαίνει επιπλέον 18.000.
Συνοπτικά, από το 2011, ο πληθυσμός έχει αυξηθεί κατά περίπου 150.000 άτομα, δηλαδή ισοδυναμεί με τον πληθυσμό της Λάρνακας.
Το σημερινό ποσοστό γονιμότητας της Κύπρου είναι 1,31 γεννήσεις ανά γυναίκα, πολύ κάτω από το επίπεδο αναπλήρωσης και χαμηλότερο από τον μέσο όρο της ΕΕ που είναι 1.55.
Ως αποτέλεσμα, το μέσο μέγεθος των νοικοκυριών έχει μειωθεί από 2,8 άτομα το 2011 σε 2,6 το 2021.
Επιπλέον, τα άτομα άνω των 65 ετών έχουν αυξηθεί ως ποσοστό του συνολικού πληθυσμού από 13.3% το 2011 σε 16,7% το 2021.
Σε πρόσφατη ομιλία του κατά τη διάρκεια εκδήλωσης του Συνδέσμου Πολυτέκνων, ο Πρόεδρος Νίκος Αναστασιάδης αναγνώρισε ότι η Κύπρος αντιμετωπίζει "δημογραφικό πρόβλημα".
Πρόσθεσε ένα πατριωτικό στοιχείο "η προστασία του Ελληνισμού" είναι "υποχρέωση, η οποία καθίσταται αναγκαία σήμερα, σε αντίθεση με τις χώρες που εκμεταλλεύονται τους πρόσφυγες και τους μετανάστες για να ενισχύσουν τον πληθυσμό τους".
Ξεκαρδιστικό; Ανησυχητικό; Επικίνδυνο; Όλα τα παραπάνω.
Ας συνοψίσουμε τι έχει συμβεί.
Τις τελευταίες τρεις δεκαετίες, η χώρα ενθάρρυνε τους ξένους να κάνουν διακοπές, να αγοράζουν ακίνητα και να δραστηριοποιούνται επιχειρηματικά στην Κύπρο.
Αυτό θεωρήθηκε και θεωρείται θετικό, με σημαντικά χρηματικά ποσά να εισρέουν στην οικονομία, την τεχνογνωσία να μεταφέρεται στους ντόπιους και τις επιχειρήσεις να επωφελούνται από την ύπαρξη περισσότερων και πλουσιότερων πελατών.
Ο ρυθμός των επενδύσεων και της μετανάστευσης αυξήθηκε μετά την προσχώρηση της Κύπρου στην ΕΕ το 2004, γεγονός που, σε συνδυασμό με τις αλλαγές στην ιδιοκτησιακή δομή ορισμένων βασικών εταιρειών σε όλο το νησί (πχ, τράπεζες, εταιρείες τηλεπικοινωνιών, αεροδρόμια, λιμάνια), έχουν οδηγήσει σε ένα πολύ διαφορετικό κοινωνικοοικονομικό τοπίο από αυτό που είχαν συνηθίσει οι Κύπριοι μέχρι και πριν από μια δεκαετία.
Η πρόσφατη αύξηση του πληθυσμού έχει ωθήσει τα ενοίκια κατοικιών σε σημαντικά υψηλότερα επίπεδα από αυτά που οι ντόπιοι μπορούν να αντέξουν οικονομικά, με πολλούς να βρίσκονται τιμολογημένοι έξω από διάφορες υποαγορές, ιδίως στη Λεμεσό.
Επιπλέον, αρκετά εστιατόρια, καταστήματα και άλλοι προορισμοί αναψυχής απευθύνονται πλέον αποκλειστικά σε αλλοδαπούς, και η ανώτερη τάξη είναι απρόσιτη για το μεγαλύτερο μέρος του πληθυσμού.
Η εισροή πληθυσμού έχει επίσης προκαλέσει αύξηση της κυκλοφορίας (περισσότερα ενοικιαζόμενα αυτοκίνητα) και αυξανόμενες λίστες αναμονής για τα ιδιωτικά σχολεία (υπερχείλιση), εκτός από την επιβάρυνση των ιατρικών υπηρεσιών και του εκπαιδευτικού συστήματος (που δεν είναι προσανατολισμένο στην αφομοίωση των μη ελληνόφωνων).
Η χώρα όλο και περισσότερο σκάει από τις ραφές με νεότερους, πλουσιότερους ξένους που μετακομίζουν στο νησί.
Αυτή η τμηματοποίηση πιθανότατα θα αυξηθεί περαιτέρω καθώς μια σειρά από νέες αναπτύξεις που σχεδιάζονται σε όλο το νησί, ιδιαίτερα στη Δυτική Λεμεσό και στο κέντρο της Λάρνακας, στοχεύουν σε αγοραστές και κατοίκους από το εξωτερικό, δηλ, περισσότερη μετανάστευση.
Πράγματι, ορισμένες εταιρείες αποκτούν και αναπτύσσουν ακίνητα για να στεγάσουν το προσωπικό τους, δημιουργώντας ενδεχομένως μικρές, οργανωμένες κοινότητες υπό εταιρική ταυτότητα.
Οργουελικό
Αυτό είναι λίγο πολύ οργουελικό για τα γούστα μου.
Με την αύξηση των επιτοκίων, το υψηλό κόστος κατασκευής και τον πληθωρισμό που επηρεάζει το διαθέσιμο εισόδημα των τοπικών νοικοκυριών, είναι λογικό να περιμένουμε ότι η ζήτηση θα επιβραδυνθεί
Πράγματι, αυτό αποδεικνύεται και από τις πρόσφατες εκθέσεις των τραπεζών σχετικά με τη ζήτηση δανείων (πολύ χαμηλότερη από πριν).
Την ίδια στιγμή, βλέπουμε υψηλά επίπεδα ζήτησης που προέρχονται από το εξωτερικό, κυρίως λόγω εταιρειών που φέρνουν/προσλαμβάνουν προσωπικό από το εξωτερικό και επενδυτών που θέλουν να επωφεληθούν από την άνοδο των ενοικίων/τιμών, πιο πρόσφατα από το Λίβανο και το Ισραήλ.
Η εμπειρία έχει δείξει ότι αυτό είναι βραχύβιο και δεν τελειώνει καλά για κανέναν.
Ας υποθέσουμε ότι το νησί καταφέρνει να γίνει και να διατηρήσει την ελκυστικότητά του ως τόπος για εταιρείες που έχουν φυσική παρουσία και δραστηριοποιούνται. Σε αυτή την περίπτωση, η ζήτηση θα συνεχιστεί αμείωτη (αν και οι τιμές, λόγω της επικείμενης αύξησης της προσφοράς τα επόμενα 2-5 χρόνια, θα προσαρμοστούν αναλόγως)
Όπως και να έχει, οι ντόπιοι είναι απίθανο να επωφεληθούν από αυτό βραχυπρόθεσμα, εκτός αν έχουν ήδη/κατέχουν ακίνητα περιουσιακά στοιχεία
Μακροπρόθεσμα, είναι θέμα της κυβέρνησης να αλλάξει το εκπαιδευτικό σύστημα, να βελτιώσει την αφομοίωση, να προσφέρει ευκαιρίες στους ντόπιους και να αναβαθμίσει την παροχή υπηρεσιών προς όλους τους κατοίκους της
Για να είμαστε σαφείς, οι ενέργειες της κυβέρνησης για την προσέλκυση επιχειρήσεων και τεχνογνωσίας από το εξωτερικό είναι, σε γενικές γραμμές, προς τη σωστή κατεύθυνση.
Ωστόσο, αυτές φαίνεται να είναι ad-hoc και όχι μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου, έχουν θέσει τις τοπικές επιχειρήσεις σε μειονεκτική θέση και, μέχρι σήμερα, δεν έχουν συνδυαστεί με αποφασιστικές ενέργειες για τη μεταρρύθμιση του τρόπου λειτουργίας της κυβέρνησης, τη βελτίωση της λογοδοσίας και της διαφάνειας και την παροχή βοήθειας στα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις για την προστασία τους από τις επιζήμιες επιπτώσεις της ραγδαίας αύξησης των τιμών.
Του Παύλου Λοΐζου, Διευθύνοντος Συμβούλου Ask Wire[/B]
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στον Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και του Financial Mirror
Πηγή