Η οικονομική και επιχειρηματική πολιτική δεν είναι ένας κατάλογος υποσχέσεων σχετικά με το τι θα κάνει ένας υποψήφιος πρόεδρος για κάθε κοινωνική και επαγγελματική ομάδα της χώρας για να κερδίσει τις ψήφους τους
Η οικονομική πολιτική πρέπει να αφορά ένα όραμα για το μέλλον, έναν τρόπο για να φτάσουμε εκεί και ένα σύνολο κατευθυντήριων αρχών για την αντιμετώπιση απροσδόκητων κινδύνων.
Μια οικονομική πολιτική πρέπει να ανταποκρίνεται στις προκλήσεις του παρόντος και στις προσδοκίες των μελλοντικών γενεών.
Τελικά, πρόκειται για την οικοδόμηση μιας επιτυχημένης οικονομίας.
Και αυτό δεν είναι εύκολη υπόθεση, αν κρίνουμε από τις πολλές πρόσφατες εμπειρίες κρίσεων και αποτυχιών.
Η Κύπρος υπέστη μια τέτοια αποτυχία το 2013.
Μια επιτυχημένη οικονομία οικοδομείται με ακλόνητη δέσμευση στην ένταξη, τη διακυβέρνηση, τη λογοδοσία και το κράτος δικαίου
Χρειάζεται ένα σταθερό χέρι στο τιμόνι που δεν θα εξυπηρετεί ομάδες ειδικών συμφερόντων.
Η σημερινή κυβέρνηση υποτάχθηκε στις ομάδες ειδικών συμφερόντων με τα χρυσά διαβατήρια και η χώρα έχασε την αξιοπιστία της.
Οι αδύναμοι θεσμοί, η υπερβολική πολιτική εξουσία συγκεντρωμένη σε πολύ λίγα χέρια, η έλλειψη διαφάνειας και η διάχυτη και παγιωμένη διαφθορά δεν μπορούν να δημιουργήσουν μια επιτυχημένη οικονομία.
Ούτε κατά διάνοια.
Η χώρα μας δεν συγκεντρώνει υψηλή βαθμολογία σε κανένα από αυτά τα χαρακτηριστικά. Οι πρόσφατες κυβερνήσεις μας δεν πιστεύουν στην αξιοκρατία
Έχουν καλλιεργήσει μια κοινωνία ευνοιοκρατίας και νεποτισμού. Η πολιτική εξουσία δεν είναι ευρέως κατανεμημένη και οι πολιτικοί δεν λογοδοτούν.
Αν ήμασταν μια αξιοκρατική κοινωνία με ανεξάρτητους, υπόλογους και καλά λειτουργικούς θεσμούς, δεν θα είχαμε το χρηματιστηριακό σκάνδαλο του 2000, τη διπλή κρίση τραπεζικού-κρατικού χρέους του 2013 ή το σκάνδαλο του χρυσού διαβατηρίου.
Το όραμά μας για μια ενωμένη, πράσινη, δίκαιη και χωρίς αποκλεισμούς κοινωνία θα καθοδηγήσει την οικονομική μας πολιτική.
Στο επίκεντρο των πολιτικών μας βρίσκεται η βελτίωση της ποιότητας, της ανεξαρτησίας, της λογοδοσίας και της συμμετοχικότητας των θεσμών μας.
Ανεξαρτησία σημαίνει ελευθερία από πολιτικές παρεμβάσεις. Περιεκτικότητα σημαίνει προσβασιμότητα και ίσες ευκαιρίες για όλους.
Δεν είναι η κυβέρνηση που δημιουργεί την οικονομία, είναι το επιχειρηματικό πνεύμα του ατόμου, και ο ρόλος της κυβέρνησης είναι να απελευθερώσει τις τεράστιες δημιουργικές δυνάμεις της κυπριακής κοινωνίας.
Θα επικεντρωθούμε στην καταπολέμηση του αποκλεισμού και στη μείωση των εισοδηματικών ανισοτήτων που κρατούν πολλούς στα όρια της φτώχειας. Αυτό δεν θα είναι εύκολο έργο.
Θα χρειαστεί να αυξήσουμε τον κατώτατο μισθό και να επεκτείνουμε σταδιακά την κάλυψή του.
Θα χρειαστεί να κάνουμε την οικονομία μας πιο παραγωγική, ανακατανέμοντας τους πόρους σε δραστηριότητες υψηλής προστιθέμενης αξίας, έντασης γνώσης και εξαγωγικού προσανατολισμού.
Θα χρειαστεί να μεταρρυθμίσουμε τις πολιτικές μας για την κοινωνική προστασία, ώστε να μην μείνει κανείς πίσω.
Αυτός είναι ένας τομέας όπου η Κύπρος έχει ένα από τα χαμηλότερα ποσοστά δαπανών στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Χρειαζόμαστε μια κρατική μηχανή επικεντρωμένη στη χρηστή διακυβέρνηση και την εξυπηρέτηση των πολιτών.
Η οικονομική μας πολιτική θα αναγνωρίζει την κρίσιμη σημασία των υγιών δημόσιων οικονομικών.
Κάνουμε απολογισμό του μεγάλου δημόσιου χρέους που κρέμεται πάνω από τα κεφάλια μας και τα κεφάλια των μελλοντικών γενεών.
Οι καιροί που έρχονται εγκυμονούν σημαντικούς κινδύνους με πληθωρισμό υψηλότερο του μέσου όρου και το αυξανόμενο κόστος των τόκων θα αυξηθεί μαζί του.
Πρέπει να διαχειριστούμε προσεκτικά το χρέος και θα το κάνουμε.
Το χρέος θα πρέπει να αποπληρώνει τον εαυτό του επενδύοντας σε αναπτυξιακά έργα και όχι να μεταφέρει το βάρος στις μελλοντικές γενιές.
Θα πρέπει να βελτιώσουμε την αποδοτικότητα και την αποτελεσματικότητα των δημόσιων δαπανών μας, επανεξισορροπώντας τις όπου υπάρχουν ανισορροπίες, όπως στον τομέα της κοινωνικής προστασίας που ήδη αναφέρθηκε.
Χρειαζόμαστε ένα ικανό και δίκαιο φορολογικό σύστημα.
Το φορολογικό μας σύστημα πρέπει να επικαιροποιηθεί και πρέπει να μεταρρυθμιστεί.
Αν θέλουμε να διατηρήσουμε τη χαμηλή φορολογία των επιχειρήσεων, όπως πιστεύουμε ότι πρέπει, πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικά τη φορολογία εισοδήματος και κεφαλαιακών κερδών.
Οι έμμεσοι φόροι, οι οποίοι είναι σχετικά οπισθοδρομικοί, αντιπροσωπεύουν μεγαλύτερο μερίδιο των φορολογικών μας εσόδων από ό,τι σχεδόν σε οποιαδήποτε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αναγνωρίζουμε ότι ο πληθωρισμός έχει πολλές αρνητικές συνέπειες.
Τιμωρεί τους πιο συνετούς ανάμεσά μας, τους αποταμιευτές, οι οποίοι βλέπουν τις αποταμιεύσεις τους να διαβρώνονται από τον πληθωρισμό.
Να θυμάστε ότι ο πληθωρισμός δεν είναι ο ίδιος για όλες τις εισοδηματικές ομάδες.
Οι χαμηλότερες εισοδηματικές ομάδες, οι οποίες δαπανούν δυσανάλογα μεγάλο μέρος του εισοδήματός τους για ενέργεια και τρόφιμα, αντιμετωπίζουν ουσιαστικά πολύ υψηλότερο πληθωρισμό από το μέσο ποσοστό.
Πρέπει να δώσουμε προσοχή σε αυτές τις ομάδες χαμηλότερου εισοδήματος και να ελαφρύνουμε το βάρος τους με διάφορα μέτρα, συμπεριλαμβανομένων στοχευμένων άμεσων μεταβιβάσεων.
Αυτό αποτελεί επίσης μέρος της ανάπτυξης χωρίς αποκλεισμούς.
Το ευρύτερο πρόβλημα δεν είναι μόνο ο πληθωρισμός, είναι μια κρίση κόστους ζωής και θα το αντιμετωπίσουμε με στοχευμένο και άμεσο τρόπο.
Ζούμε σε μια δεκαετία οικονομικής μετάβασης και πρέπει να αδράξουμε την ευκαιρία.
Πράσινη μετάβαση
Πρέπει να επιταχύνουμε τον ψηφιακό μας μετασχηματισμό και την πράσινη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική ενέργεια
Έχουμε κακές επιδόσεις σε αυτούς τους τομείς, όπως αποδεικνύεται από τις χαμηλές μας θέσεις στους σχετικούς δείκτες.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τις αποτυχίες της ως ιστορίες επιτυχίας.
Αλλά εξακολουθούμε να πληρώνουμε ένα από τα υψηλότερα πρόστιμα στην ΕΕ επειδή δεν πετύχαμε τους στόχους μας για τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα και πρέπει να αγοράζουμε δικαιώματα από πλεονάζοντα κράτη μέλη.
Η επιτυχία αυτού του ταξιδιού οικονομικού μετασχηματισμού θα εξαρτηθεί από την ποσότητα και την ποιότητα των δημόσιων και ιδιωτικών επενδύσεών μας και από τις μεταρρυθμίσεις που βελτιώνουν το επιχειρηματικό περιβάλλον, διατηρώντας παράλληλα μια μετρημένη ισορροπία μεταξύ ισότητας και αποτελεσματικότητας.
Οι επιδόσεις της οικονομίας μας κατά την τελευταία δεκαετία δεν αποτελούν αιτία για πανηγυρισμούς ή εφησυχασμό.
Είχαμε μια ισχυρή ανάκαμψη το 2015-19 μετά από μια μακρά και καταστροφική ύφεση το 2012-14.
Είχαμε μια ισχυρή ανάκαμψη το 2021-22 μετά από μια βαθιά ύφεση που προκλήθηκε από τον ιό του Κοβιδίου το 2020, μεγάλο μέρος της οποίας συνίστατο στην ανάκτηση του χαμένου τουρισμού και των εσόδων που αποδεκατίστηκαν από την πανδημία.
Η οικονομία στηρίχθηκε με σημαντική δημοσιονομική γενναιοδωρία εν μέσω συνθηκών έκτακτης νομισματικής χαλάρωσης.
Αυτή η περίοδος μεγάλης δημοσιονομικής και νομισματικής διευκόλυνσης, με ιστορικά χαμηλό κόστος δανεισμού, βρίσκεται πλέον πίσω μας.
Ας το ξεκαθαρίσουμε αυτό. Η οικονομία μας δεν είναι μια θαυματουργή οικονομία.
Είναι μια οικονομία μεσαίου εισοδήματος, μεσαίας ανάπτυξης με μέση αναπτυξιακή επίδοση 2,5% επί είκοσι χρόνια.
Πρόκειται για μια σχετικά χαμηλή επίδοση δεδομένου του επιπέδου ευημερίας μας σε σύγκριση με το υψηλές επιδόσεις στην ομάδα των κρατών μελών μας.
Πρέπει να σηκώσουμε τα μανίκια και να κάνουμε ό,τι χρειάζεται για να δημιουργήσουμε μια οικονομία χωρίς αποκλεισμούς και με υψηλότερες επιδόσεις, με μακροπρόθεσμη εστίαση, αποτελεσματικές επενδύσεις του δημόσιου και του ιδιωτικού τομέα και κοινωνική ευαισθησία.
Απαλλαγμένος από υποχρεώσεις έναντι ομάδων ειδικών συμφερόντων και περιβαλλόμενος από ικανούς οικονομικούς συμβούλους με εμπειρία στις οικονομικές πολιτικές της ΕΕ, μπορώ να παραδώσω την Κυπριακή Οικονομία του 2035: δίκαιη, πράσινη και χωρίς αποκλεισμούς.
Του Αχιλλέα Δημητριάδη υποψήφιου Προέδρου 2023
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Financial Mirror
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror
Πηγή
