Τι νέο υπάρχει

[Cyprus Times] Γιώργος Λιλλήκας στη CT: Κακό timing για Κυπριακό, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα γίνει σκληρότερος

lillikascoverinterview.jpg

Η συγκυρία δεν προσφέρεται για οποιαδήποτε πρωτοβουλία στο Κυπριακό, γιατί οι Δυτικοί έχουν ανάγκη την Τουρκία, όπως έγινε και το 2003, προειδοποιεί ο πρώην υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Λιλλήκας. Καταδικάζει την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και συμφωνεί με τη στάση που τήρησε η Κύπρος, ωστόσο τονίζει ότι δεν πρέπει να είμαστε «βασιλικότεροι του Βασιλέως». Εκφράζει την ανησυχία ότι οι εχθροπραξίες θα ενταθούν με περισσότερα θύματα και ο πόλεμος θα τελειώσει όταν η Ρωσία καταλάβει την ανατολική Ουκρανία. Ο Γιώργος Λιλλήκας αποτιμά το εκλογικό αποτέλεσμα του πρώτου γύρου των εκλογών στη Γαλλία και διατυπώνει την εκτίμηση ότι έστω και δύσκολα ο Εμανουέλ Μακρόν θα επανεκλεγεί.

Θα θέλαμε ένα πρώτο σχόλιο για τις εκλογές στη Γαλλία. Ποιό εκτιμάτε ότι θα είναι το αποτέλεσμα στο δεύτερο γύρο, της 24ης Απριλίου;

Eκτιμώ ότι στο δεύτερο γύρο θα λειτουργήσουν τα δημοκρατικά αντανακλαστικά του γαλλικού λαού, ο οποίος έχει μεγάλη παράδοση στη δημοκρατία και τις αρχές της. Πιστεύω ότι οι Γάλλοι πολίτες θα επανεκλέξουν τον Εμανουέλ Μακρόν. Δεν θα είναι τόσο εύκολη η νίκη του όσο το 2017, αλλά θεωρώ ότι οι Γάλλοι θα φράξουν το δρόμο στην ακροδεξιά.

Toν πρώτο γύρο υπήρξαν πολλές πολιτικές ανατροπές. Ποιο μήνυμα έστειλαν οι Γάλλοι ψηφοφόροι;

Οι εκλογές έφεραν μεγάλες αλλαγές, τα δύο παραδοσιακά κόμματα που κυβέρνησαν τη Γαλλία. Η παραδοσιακή Δεξιά των Ρεπουμπλικάνων και το Σοσιαλιστικό Κόμμα, έχουν εξαφανιστεί από το πολιτικό σκηνικό και αυτό σημαίνει ότι θα δούμε μια εντελώς διαφορετική πολιτική εικόνα στη συνέχεια. Είχαμε επίσης σημαντική άνοδο της Αριστεράς του Μελανσόν, που είναι κοντά στο Κομμουνιστικό Κόμμα.

Πού αποδίδετε την άνοδο της ακροδεξιάς;

Κατά την άποψή μου οφείλεται κατά κύριο λόγο στα κοινωνικά και οικονομικά προβλήματα που αντιμετωπίζει μεγάλο τμήμα του πληθυσμού της Γαλλίας και δεν κατάφερε να τα επιλύσει η κυβέρνηση. Είναι επίσης το μεταναστευτικό πρόβλημα. Όπου υπάρχει φτώχεια και ανεργία είναι εύκολο στα ακροδεξιά κινήματα να ρίχνουν το φταίξιμο στους ξένους. Θα πρέπει να πω ότι κάτι στο οποίο οφείλεται η επιτυχία της Μαρίν Λεπέν είναι ότι στρογγύλεψε τον πολιτικό της λόγο και έδωσε έμφαση στην ακρίβεια και σε κοινωνικά προβλήματα, που απασχολούν τους πολίτες. Θεωρώ όμως ότι αυτές τις μέρες ο Μακρόν θα πρέπει να δώσει μάχη στους αριστερούς ψηφοφόρους του Μελανσόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι ενώ οι σοσιαλιστές και η παραδοσιακή Δεξιά κάλεσαν τους ψηφοφόρους τους να ψηφίσουν τον Μακρόν στον δεύτερο γύρο, ο Μελανσόν κάλεσε το 22% που τον ψήφισε να μην ψηφίσουν την Λεπέν, που σημαίνει ότι θα χρειαστεί μεγάλη προσπάθεια ώστε ο Μακρόν για να προσελκύσει ένα μεγάλο μέρος των ψηφοφόρων της Αριστεράς και να συγκεντρώσει το ποσοστό που υπολείπεται.

Βλέπετε τον Εμανουέλ Μακρόν να γίνεται ο ηγέτης της ΕΕ μετά την αποχώρηση της Αγκελα Μέρκελ, καγκελαρίου της Γερμανίας, που ήταν η ηγέτιδα χώρα στην Ευρώπη;



Νομίζω ότι τα τελευταία χρόνια την πολιτική ηγεσία στην ΕΕ την είχε πάρει ο Μακρόν και απέδειξε τις ηγετικές του ικανότητες στον πόλεμο στην Ουκρανία. Θεωρώ ακόμη ότι ο Μακρόν σήμερα είναι ο μόνος ηγέτης που έχει όραμα για την ΕΕ και μάλιστα εάν δεν ξεσπούσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, θα επιτύγχανε να προωθήσει την ιδέα της πλήρους ολοκλήρωσης της ΕΕ και της δημιουργίας κοινού ευρωπαϊκού στρατού σε μια αυτόνομη πλέον ΕΕ. Δεν ήταν τυχαίο που πριν μερικά χρόνια είχε αποκαλέσει το ΝΑΤΟ ως «εγκεφαλικά νεκρό». Δυστυχώς όμως το όραμα του Μακρόν, το οποίο ασπάζονται πολλοί, θάφτηκε μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, που είχε σαν αποτέλεσμα ουσιαστικά η Ευρώπη να τεθεί ξανά κάτω από το καπέλο της Αμερικής.

Δυτικοί αναλυτές εκτιμούν ότι Γερμανία και Γαλλία θα μπορούσαν να αποτρέψουν τον πόλεμο στην Ουκρανία, εάν φρόντιζαν να διασκεδάσουν τις ανησυχίες της Ρωσίας και να έδιδαν διαβεβαιώσεις ότι η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ.

Θυμάμαι μετά την πεντάωρη συνάντηση του Μακρόν με τον Πούτιν, τα ρωσικά Μέσα μετέδωσαν πληροφορίες του ρωσικού υπουργείου εξωτερικών ότι δεν αρκούσαν τη Ρωσία οι διαβεβαιώσεις της Γαλλίας ή της ΕΕ για μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ. Η Ρωσία ήθελε διαβεβαιώσεις από την Αμερική, γι᾽αυτό και εάν θυμάστε, στην επιστολή που έστειλε στον Μπάιτεν ο Πούτιν περιέλαβε στα αιτήματα της Ρωσίας τη γραπτή δέσμευση των ΗΠΑ για τη μη ένταξη της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ.

Πώς βλέπετε να εξελίσσεται ο πόλεμος; Θα έχουμε σύντομα εκεχειρία ή θα έχει βάθος χρόνου ο πόλεμος;

Πρώτα από όλα επιθυμώ να πω ότι τίποτα δεν δικαιολογεί μια εισβολή και παραβίαση της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας ενός ανεξάρτητου κράτους. Από εκεί και πέρα, εκτιμώ ότι η Ρωσία θα είναι έτοιμη για πραγματικές διαπραγματεύσεις και για εκεχειρία αφού καταλάβει την ανατολική Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης και της Οδησσού. Εκτιμώ ότι όπως εξελίσσεται ο πόλεμος στόχος είναι να αποκόψουν την πρόσβαση της Ουκρανίας προς τη θάλασσα και ταυτόχρονα να διευρύνουν τον έλεγχο μέσα από την αυτονόμηση της ανατολικής Ουκρανίας. Αυτό εκτιμώ, χωρίς να έχω πληροφόρηση. Για να επιτευχθεί αυτό φοβούμαι όμως ότι θα απαιτηθεί αρκετός χρόνος γιατί οι υπερδυνάμεις τερματίζουν ένα πόλεμο όχι όταν χάνουν αλλά όταν κερδίζουν, ώστε να διαφυλάξουν το κύρος τους στη διεθνή σκηνή. Λαμβάνοντας υπόψη αυτά τα δεδομένα, ανησυχώ ότι ο πόλεμος θα είναι πολύ πιο σκληρός στην ανατολική Ουκρανία το επόμενο διάστημα, με πολύ περισσότερα θύματα.

Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία οδήγησε στην αναβίωση συνθηκών Ψυχρού Πολέμου. Πώς βλέπετε την επόμενη μέρα στο διεθνές περιβάλλον;

Νομίζω ότι η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία πέτυχε κάτι που δεν θα ήθελε ποτέ ο Πούτιν και κάτι το οποίο η Αμερική δεν μπορούσε να πετύχει: Τη συσπείρωση του ΝΑΤΟ, ενδεχομένως και τη διεύρυνσή του, με τη Σουηδία και Φινλανδία, και κυρίως την ενοποίηση της Δύσης, περιλαμβανομένης και της ΕΕ, υπό την ηγεμονία της Αμερικής, κάτι που φέρνει ανακοπή της προσπάθειας αυτονόμησης της ΕΕ.

Αυτό σίγουρα είναι κάτι που δεν θα το ήθελε η Ρωσία. Εκείνο που δεν μπορούμε να γνωρίζουμε είναι το πόσο θα κρατήσει αυτή η συνοχή, λόγω του οικονομικού κόστους που καταβάλλουν οι διάφορες χώρες. Ηδη άρχισαν οι διαφωνίες σε σχέση με τις κυρώσεις, για το φυσικό αέριο και το πετρέλαιο. Αρα η συνοχή περισσότερο είναι αντανακλαστική, αν θα έχει συνέχεια θα φανεί στην πορεία. Από την άλλη, πιστεύω ότι θα συμβεί κάτι που η ΕΕ και οι ΗΠΑ δεν θα το ήθελαν. Εάν συνεχιστούν οι κυρώσεις για μεγάλο χρονικό διάστημα, η Ρωσία δεν θα έχει άλλη επιλογή από το να συνάψει στρατηγική συμμαχία με την Κίνα, έστω και εάν είναι ο αδύνατος εταίρος. Ενδέχεται δε να δούμε και άλλες χώρες της Ασίας να εντάσσονται σε αυτή τη συμμαχία, όπως η Ινδία, κάτι που θα διχάσει τον κόσμο πλέον όχι με τους όρους του 20ου αιώνα, δηλαδή καπιταλισμός-κομμουνισμός και Ανατολή-Δύση, αλλά κάτι άλλο. Και ασφαλώς αυτό δεν είναι προς όφελος του πλανήτη, γιατί θα υπάρξουν σειρά από οικονομικά προβλήματα, ιδιαίτερα εάν οι κυρώσεις επεκταθούν και έναντι της Κίνας, τα οποία θα επηρεάσουν τους πολίτες.

Χωρίς να ομφαλοσκοπούμε θα ήθελα την εκτίμησή σας για τη θέση της Κύπρου μέσα σε αυτό το σκηνικό που διαμορφώνεται. Η Κύπρος παραδοσιακά διατηρεί πολύ καλές σχέσεις με την Ρωσία και την ίδια ώρα καλείται να ευθυγραμμιστεί με αποφάσεις της ΕΕ, στην οποία ανήκει. Πως βλέπετε τους μέχρι τώρα χειρισμούς της Λευκωσίας σε αυτό το επίπεδο; Θεωρείτε ότι είναι σωστοί;

Θεωρώ και ναι και όχι. Η Κύπρος δεν μπορούσε να μην καταδικάσει την εισβολή, είμαστε και εμείς μια χώρα-θύμα εισβολής και κατοχής. Η Κύπρος όφειλε να ευθυγραμμιστεί με την ΕΕ, αλλά δεν χρειάζεται να είμαστε βασιλικότεροι του βασιλέως. Δηλαδή, όταν χώρες όπως η Γερμανία προτάσσουν τα εθνικά τους συμφέροντα για να μην επιβληθούν άλλες κυρώσεις, πρέπει και εμείς να σκεφτόμαστε τα δικά μας εθνικά συμφέροντα. Aπό την άλλη, οι κυρώσεις θα μας επηρεάσουν και εμάς σημαντικά. Χειρισμοί του τύπου της συνέντευξης του υπουργού Εξωτερικών ότι ενδεχομένως να μπούμε στο ΝΑΤΟ, ότι «μήπως ήρθε η ώρα να μπούμε στο ΝΑΤΟ», πληγώνουν περισσότερο τις σχέσεις μας με τη Ρωσία, η οποία με τίποτε δεν θα ήθελε η Κύπρος, στη γεωστρατηγική θέση που βρίσκεται, να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ. Κατ᾽αρχάς δεν υπάρχει περίπτωση η Κύπρος να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ, είναι μια φιλολογία που μόνο κόστος έχει, γιατί η Τουρκία και όχι μόνο θα ασκήσουν το βέτο τους. Από την άλλη, δεν βλέπω σε τι θα μας εξυπηρετούσε η ένταξη στο ΝΑΤΟ, διότι δεν μας απειλεί μια τρίτη χώρα, η απειλή προέρχεται από χώρα-μέλος του ΝΑΤΟ.

Τι νομίζετε ότι θα πρέπει να κάνει η Κύπρος;

Θεωρώ ότι η Κύπρος πρέπει να χαράξει μια ολοκληρωμένη στρατηγική. Μετά το τέλος του πολέμου θα ανοίξουν παράθυρα ξανά. Θα πρέπει να είμαστε γρήγοροι και ευέλικτοι για να αξιοποιήσουμε τα όποια παράθυρα ανοίξουν. Αλλά, το να προσφέρουμε κάτι που δεν θα εκτιμηθεί, όπως για παράδειγμα να στείλουμε όπλα. Τί όπλα θα στέλναμε; Και πόσο θα επηρέαζε τον πόλεμο η συμβολή της Κύπρου; Πόσο θα εκτιμείτο η συμβολή της Κύπρου; Τίποτα. Δεν θα εκτιμείτο. Αντιθέτως, θα δημιουργούσε περισσότερη εχθρότητα με τη Ρωσία. Είναι σαφές για εμένα ότι ο στρατηγικός σύμμαχος των ΗΠΑ είναι η Τουρκία. Είναι και πολύ σημαντικός εταίρος στο ΝΑΤΟ, θέλουν να την κρατήσουν μακριά από τη Ρωσία. Σε αυτές τις συνθήκες δεν έχει κανένα νόημα να λέμε εμείς ότι θέλουμε να μπούμε στο ΝΑΤΟ.

Βλέπετε την Κύπρο να μπορεί να διαδραματίσει ένα γεφυροποιό ρόλο λόγω της ιδιότητας του μέλους της ΕΕ και των πολύ καλών σχέσεων που διατηρεί με τη Ρωσία;

Eίναι κάτι που θα μπορούσαμε να το διερευνήσουμε παρασκηνιακά, διπλωματικά. Τα μικρά κράτη μπορούν να διαδραματήσουν ρόλο, διότι τα μεγάλα κράτη δεν ενοχλούνται εάν ένα μικρό κράτος πιστωθεί με μια επιτυχία. Για παράδειγμα είδαμε τη Νορβηγία να διαδραματίζει τέτοιο ρόλο μεταξύ Παλαιστινίων και Ισραηλινών. Στην περίπτωση της Κύπρου το αγκάθι είναι ότι ως μέλος της ΕΕ εφαρμόσαμε και εμείς κυρώσεις, κάτι που μπορεί να ενόχλησε την Ρωσία σε ένα ενδεχόμενο μεσολαβητικό ρόλο. Όμως είναι κάτι που θα άξιζε να διερευνηθεί διπλωματικά.

Πώς βλέπετε το Κυπριακό σε αυτό το σκηνικό;

Αυτή τη στιγμή δεν προσφέρεται για να κερδίσουμε κάποια δίκαιη λύση. Και το λέω γιατί όπως είπα πριν, και η ΕΕ και οι ΗΠΑ, είναι έτοιμες να κάνουν δώρα στην Τουρκία, και της κάνουν, προκειμένου να την κρατήσουν μακριά από τη Ρωσία. Γιατί την συγχωρούν που δεν εφαρμόζει τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας ενώ οι ίδιες πληρώνουν βαρύ πλήγμα από τις κυρώσεις; Διότι τους φοβίζει μια Τουρκία πιο κοντά στη Ρωσία. Συνεπώς εάν αρχίσει τώρα μια προσπάθεια για την επίλυση του Κυπριακού, οι πιέσεις δεν θα στραφούν προς την Τουρκία αλλά προς εμάς. Δυστυχώς και η ΕΕ και οι ΗΠΑ, δεν πρόκειται να μας ικανοποιήσουν εμάς αλλά την Τουρκία. Οι συνθήκες δεν είναι καθόλου ευνοϊκές για την ανάπτυξη μιας νέας πρωτοβουλίας στο Κυπριακό. Θα πρέπει να αναμένουμε να εξομαλυνθεί η κατάσταση και μετά να αναλάβουμε πρωτοβουλία.

Δεν αναμένετε να υπάρξει κάποια πρωτοβουλία πριν το τέλος της θητείας του Προέδρου Αναστασιάδη;

Δεν αποκλείω να υπάρξει πρωτοβουλία για το Κυπριακό, αλλά προς ικανοποίηση της Τουρκίας. Θέλω να σας θυμίσω τις συνθήκες που επικρατούσαν το 2003, τη χρονιά που ήρθε το Σχέδιο Ανάν. Η Τουρκία δεν επέτρεψε στους Αμερικανούς να χρησιμοποιήσουν την αεροπορική βάση στο Ιντσιρλίκ, γεγονός που ενόχλησε ιδιαίτερα τις ΗΠΑ και οι σχέσεις τους κλονίστηκαν. Προκειμένου όμως να αποκαταστήσουν τις σχέσεις τους, τούς πρόσφεραν ορισμένα δώρα, ανάμεσα στα οποία ήταν και το Κυπριακό, μια κακή λύση. Υπάρχει όμως και ο κίνδυνος, για τον οποίο μίλησα πολλές φορές, ο Ερντογάν να προχωρήσει σε προσάρτηση των κατεχομένων το 2023. Η συγκυρία είναι πολύ κακή, είχαμε πολύ κακά προηγούμενα, όπως η προσάρτηση της Κριμαίας, η κατάληψη τμήματος των υψωμάτων Γκολάν από το Ισραήλ και άλλα. Εάν η Ρωσία πετύχει την αυτονόμηση της ανατολικής Ουκρανίας, αντιλαμβάνεστε ότι δημιουργείται ένα πολιτικό οικοσύστημα που να παροτρύνει την Τουρκία, ή να την εξωθήσει, σε προσάρτηση των κατεχομένων.

Είναι κάτι το οποίο προφανώς θα κληθεί να διαχειριστεί ο επόμενος Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Πώς βλέπετε το προεκλογικό σκηνικό;

Eίναι πολύ ρευστό το σκηνικό αυτή τη στιγμή, η μη επίτευξη συνεργασίας των κομμάτων της αντιπολίτευσης, περισσότερο εξυπηρετεί τους υποψήφιους της κυβερνητικής πλευράς. Θεωρώ όμως ότι τα πράγματα είναι ρευστά. Έχουμε πολύ δρόμο ακόμη, οι εκλογές είναι μαραθώνιος και όχι δρόμος εκατό μέτρων. Οι εκλογές θα γίνουν σε μια περίοδο ύψιστης απαξίωσης των κομμάτων, κάτι που θα ευνοήσει τους ανεξάρτητους υποψήφιους.


Contents of this article including associated images are belongs Cyprus Times
Views & opinions expressed are those of the author and/or Cyprus Times

Source
 
Πίσω
Κορυφή