Κερδισμένος επέστρεψε, όπως όλα δείχνουν, από τη Μαδρίτη ο Τούρκος Πρόεδρος Ταγίπ Ερντογάν αφού φαίνεται να εξασφαλίζει -αρχικά τουλάχιστον- την αγορά των αμερικανικών μαχητικών F16 ως αντάλλαγμα για το πράσινο φως που άναψε για την ένταξη στο ΝΑΤΟ της Σουηδίας και της Φινλανδίας.
Πέραν της στρατιωτικής διάστασης, η ενδεχόμενη αγορά των μαχητικών F16 θα αναβαθμίσει πολιτικά την Τουρκία, η οποία, επιβεβαιώνεται ότι παρά τις κατά καιρούς διαστάσεις με τις ΗΠΑ και άλλες δυτικές χώρες, παραμένει ένας σημαντικός περιφερειακός παράγοντας με σημαίνουσα γεωστρατηγική σημασία, που της επιτρέπει μάλιστα να έχει προνομιακές σχέσεις και με τη Μόσχα.
Η τακτική των υψηλών τόνων και των πολλών αξιώσεων που ακολούθησε ο Ταγίπ Ερντογάν τους τελευταίους μήνες φαίνεται ότι έπιασε τόπο και υποχρέωσε τους συμμάχους της Τουρκίας στη σύνοδο της βορειοατλαντικής συμμαχίας στην Ισπανική πρωτεύουσα, να αποδεχθούν σε μεγάλο βαθμό τους όρους του, με τρόπο ώστε να κερδίζει πολύτιμο πολιτικό κεφάλαιο διεθνώς αλλά κυρίως στο εσωτερικό της Τουρκίας, η οποία μπαίνει σε τροχιά των προεδρικών και βουλευτικών εκλογών του 2023.
Εκσυγχρονισμός των F-16
Επισήμως ο Λευκός Οίκος διαψεύδει ότι πρόσφερε ανταλλάγματα στον Ταγίπ Ερντογάν, αλλά σίγουρα οι δύο πλευρές κατέληξαν σε συμφωνία για εκσυγχρονισμό του στόλου. Ωστόσο, σημειώνεται ότι η υπόσχεση που φαίνεται να έδωσε η κυβέρνηση Μπάιντεν στον Ερντογάν πρέπει να περάσει από τις αρμόδιες επιτροπές του Κογκρέσου για να εφαρμοστεί. Κάτι που ίσως βρει εμπόδιο στον ισχυρό γερουσιαστή Ρόμπερτ Μενέντεζ που έχει εκφράσει σε κάθε ευκαιρία την κάθετη διαφωνία του με ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Υπέρ του εμπάργκο στην αναβάθμιση των F-16 τάχθηκε σθεναρά και η ομογένεια Ελλάδας και Κύπρου στις ΗΠΑ, καθώς και πολλά οργανωμένα σύνολα, γεγονός εξόργισε την Τουρκία.
Σχέσεις με Κούρδους
Η απαίτηση του Ερντογάν όπως Σουηδία και Φινλανδία σταματήσουν τη στήριξη κουρδικών οργανώσεων, τις οποίες η Τουρκία χαρακτηρίζει ως τρομοκρατικές, έγιναν δεκτές από τις δύο χώρες. Συγκεκριμένα με βάση τη συμφωνία που υπέγραψαν με την Τουρκία, η Σουηδία και η Φινλανδία αποδέχονται ότι θα σταματήσουν να παρέχουν υποστήριξη στις κουρδικές οργανώσεις στην Συρία (YPD/PYG), καθώς και στο κίνημα του Fetullah Gülen. Δεν γίνεται καμία διασύνδεση των εν λόγω κουρδικών οργανώσεων με την τρομοκρατία, κάτι που αποτελεί πάγιο αίτημα της Τουρκίας, το οποίο, όμως, δεν βρίσκει ανταπόκριση. Αντίστοιχα γίνεται αναφορά στο ΡΚΚ, οργάνωση η οποία έχει αναγνωρισθεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση ως τρομοκρατική. Η συμφωνία με τις δύο χώρες για το θέμα της τρομοκρατίας είναι ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα υπέρ του Ερντογάν, με ιδιαίτερη σημασία στο εσωτερικό της χώρας.
Άρση στο εμπάργκο όπλων
Επιπλέον ο Ερντογάν αξίωσε την άρση του εμπάργκο όπλων στη χώρα του από Σουηδία και η Φινλανδία, κάτι που δεν εξασφάλισε ρητώς αλλά προκύπτει εμμέσως. Συγκεκριμένα, στο κείμενο δεν γίνεται καμία αναφορά στις δεσμεύσεις που έχουν αναλάβει τόσο η Σουηδία όσο και η Φινλανδία στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι οποίες εξακολουθούν να ισχύουν. Υπενθυμίζεται ότι οι άδειες για την εξαγωγή οπλικών συστημάτων είναι εθνική απόφαση και όχι ευρωπαϊκή. Στην πραγματικότητα όμως οι δύο σκανδιναβικές χώρες παραδοσιακά δεν διαδραματίζουν ιδιαίτερα μεγάλο ρόλο στα εξοπλιστικά προγράμματα της Άγκυρας. Η αξία των πωλήσεων της Σουηδίας στην Τουρκία για ολόκληρη την πενταετία 2015-19 μετά βίας υπερβαίνει τα 50 εκατομμύρια ευρώ, ενώ παρόμοια είναι η εικόνα όσον αφορά την εξοπλιστική συνεργασία μεταξύ Τουρκίας και Φινλανδίας, αφού το 2019 και το 2020 οι πωλήσεις όπλων στην Τουρκία αθροιστικά διαμορφώθηκαν στα 5,1 εκατομμύρια ευρώ.
Στήριξη σε ΚΕΠΠΑ-PESCO
Στη συμφωνία της Τουρκίας με τη Φινλανδία και τη Σουηδία επαναλαμβάνεται η επιθυμία της Άγκυρας να συμμετάσχει στην Κοινή Ευρωπαϊκή Άμυνα και Ασφάλεια (ΚΠΑΑ), καθώς και στη Μόνιμη Διαρθρωμένη [ΑΜΥΝΤΙΚΉ] Συνεργασία (PESCO) της ΕΕ, και ιδιαίτερα στο έργο της στρατιωτικής κινητικότητας. Αυτή η καταγραφή έχει συμβολικό κέρδος για την Τουρκία αφού σε πρακτικό επίπεδο, οποιαδήποτε στήριξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας στο τουρκικό αίτημα δεν θα έχει αποτέλεσμα καθώς απαιτείται ομόφωνη απόφαση των συμμετεχόντων κρατών της ΕΕ, στα οποία συμπεριλαμβάνονται τόσο η Κύπρος και η Ελλάδα.
Πρώτη τοποθέτηση Κασουλίδη
Οι αποφάσεις στη Μαδρίτη έγιναν δεκτές με προβληματισμό στη Λευκωσία, όπως προκύπτει από τις πρώτες δηλώσεις του Υπουργού Εξωτερικών Ιωάννη Κασουλίδη, ο οποίος μιλώντας στο ΡΙΚ είπε ότι υπάρχουν πρόνοιες στη συμφωνία, οι οποίες δημιουργούν ευνοϊκό κλίμα όσον αφορά το ενδεχόμενο συμμετοχής της Άγκυρας στη Μόνιμη Διαρθρωτική Συνεργασία, Pesco. Επανάλαβε τη θέση της Κυπριακής Δημοκρατίας ότι χώρες όπως η Τουρκία δεν έχουν κανένα δικαίωμα συμμετοχής στις μελλοντικές πρωτοβουλίες της Κοινής Πολιτικής Άμυνας και Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, λόγω των συνεχών προκλήσεων και της αναθεωρητικής πολιτικής της. Αναφερόμενος στις δυσκολίες με τις οποίες ενδέχεται να έρθει αντιμέτωπη η Κύπρος, ο υπουργός Εξωτερικών αναφέρθηκε στο κλίμα που δημιουργείται στο εξωτερικό και συγκεκριμένα ανάμεσα στους εταίρους μας στην ΕΕ, αφού όπως είπε, ορισμένα κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ, τα οποία χαιρέτισαν τη συμφωνία, είναι και μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Ο υπουργός Εξωτερικών τόνισε ότι παρά την αρνητική εξέλιξη, η Κυβέρνηση δεν θα αντιδράσει εν θερμώ, αλλά θα μελετήσει προσεκτικά τις εξελίξεις και αναλόγως θα πράξει.
Προβληματισμοί για τα οφέλη που αποκόμισε ο Ταγίπ Ερντογάν υπάρχουν και στην Ελλάδα, παρόλον ότι κυβερνητικές πηγές στην Αθήνα εκφράζουν ικανοποίηση από το γεγονός ότι Σουηδία και Φινλανδία δεσμεύονται από τις θέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τα Συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, όπου καταγράφεται ξεκάθαρα η τουρκική προκλητικότητα και η ευρωπαϊκή στήριξη στην ελληνική κυριαρχία και στα κυριαρχικά δικαιώματα έναντι των ανεδαφικών αξιώσεων της Άγκυρας. Καταλήγοντας οι κυβερνητικές πηγές τονίζουν ότι η Ελλάδα στήριξε την ένταξη της Σουηδίας και της Φινλανδίας από την αρχή, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής αλληλεγγύης και προσδοκά στην πλήρη ένταξη τους στο ΝΑΤΟ το ταχύτερο δυνατό, καθώς θα ενισχυθεί περαιτέρω ο ευρωπαϊκός βραχίονας της ΕΕ εντός του ΝΑΤΟ.
Contents of this article including associated images are belongs Cyprus Times
Views & opinions expressed are those of the author and/or Cyprus Times
Source
