Του Νικόλα Πέτρου Καπαρτή
Το ζήτημα της ευθανασίας που απασχόλησε γενναίες και γενναίες στην Κύπρο, τέθηκε και επίσημα προς συζήτηση ενώπιον της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, την περασμένη Δευτέρα, 24 Ιανουαρίου. Πρόκειται για ένα ιδιαιτέρως ευαίσθητο θέμα το οποίο εμπεριέχει πολλαπλές πτυχές και ενδέχεται να ακολουθήσει ένας μαραθώνιος συνεδριάσεων και συζητήσεων, ενώπιον της Επιτροπής μέχρι την διαμόρφωση της τελικής μορφής του νομοσχεδίου και την προώθηση του στην Ολομέλεια της Βουλής. Η ευθανασία απασχολεί τη βιοηθική, τη νομική, την ιατρική αλλά και την ευρύτερη κοινωνία λόγω του ότι εγείρονται διάφορα θεμελιώδη ηθικά αλλά και θρησκευτικά ζητήματα.
«Κόκκινη γραμμή» για την εκκλησία
Σε ό,τι αφορά το εν λόγω ζήτημα η θέση της εκκλησίας της Κύπρου είναι αμετάκλητη και η απόφαση της χρονολογείται δύο δεκαετίες πίσω. Σε δηλώσεις του στη Cyprus Times, ο Μητροπολίτης Πάφου Γεώργιος ανέφερε πως: «η θέση της εκκλησίας είναι ξεκάθαρη στο θέμα τούτο. Ξέρει ότι τη ζωή τη δίνει ο Θεός και εκείνος την παίρνει».
«Επομένως», εξήγησε, «ούτε εμείς μπορούμε να αφαιρέσουμε τη ζωή μας -αυτό θα ήταν αυτοκτονία ούτε να αφαιρέσουμε τη ζωή κάποιου άλλου αφού αυτό θα ήταν ισοδύναμο με δολοφονία».
Επεσήμανε δε, πως «δεν έχουμε το δικαίωμα να ζητήσουμε αφαίρεση της ζωής μας. Η ζωή μας αυτή στον κόσμο τούτο, είναι προπαρασκευή για την άλλη, την αιώνια ζωή. Πολλές φορές ο Θεός στο πάν σοφό του σχέδιο, ξέρει πως ευκολότερα πάει κάποιος στην αιώνια ζωή με στερήσεις, με πόνο, με θλίψη, παρά με καλοπέραση. Κι έτσι δεν βλέπει με αρνητικό μάτι τον πόνο, αλλά τον βλέπει σαν προπαρασκευή για την άλλη ζωή».
Πρόσθεσε δε, πως «σε περιπτώσεις που είναι τόσο επώδυνη η κατάσταση κάποιου και τόσο μακροχρόνια, έχει μια ειδική ακολουθία η εκκλησία, την λεγόμενη ακολουθία του ψυχορραγούντα. Παρακαλεί τον Θεό η εκκλησία, μέσα στην ευσπλαχνία του, να δει την ταλαιπωρία εκείνου και αν νομίζει να τον πάρει εκείνος», ενώ παράλληλα σημείωσε πως: «Παρακαλεί τον Θεό να δώσει τέρμα στη ζωή κάποιου, γιατί έτσι κρίνει με ανθρώπινα μάτια, αλλά το αφήνει πάλι στο θέλημα του Θεού και την πανσοφία του».
«Παρακαλούμε αλλά δεν κάνουμε εμείς κάποιο βήμα περαιτέρω. Η εκκλησία δεν μπορεί να δώσει την συγκατάθεση της για την ευθανασία», υπογράμμισε ο Μητροπολίτης Πάφου.
Ερωτηθείς κατά πόσο προτίθεται η Ιερά Σύνοδος να κάνει κάποιο διάβημα προς τη Βουλή, ο Μητροπολίτης απάντησε πως έχουν εξετάσει το θέμα το 2001 και έχουν βγάλει την απόφαση τους η οποία είναι διαχρονική.
«Είναι απόφαση όχι μόνο της Ιεράς Συνόδου αλλά της εκκλησίας ολόκληρης. Το υπόμνημα το στείλαμε και την άλλη φορά που άρχισε να συζητείται, θα το στείλουμε και τώρα, για να ξέρουν τις θέσεις μας. Είναι στην ουσία ανάκληση εκείνου του δόγματος της εκκλησίας», εξήγησε.
Εν αναμονή γνωμοδότησης από την Επιτροπή Βιοηθικής
Σε επικοινωνία μας με την πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, Ειρήνη Χαραλαμπίδου, μας εξήγησε πως το συγκεκριμένο θέμα εγγράφηκε στην Επιτροπή τον περασμένο Οκτώβριο με δική της πρωτοβουλία και η συζήτηση του άρχισε την περασμένη Δευτέρα.
Σύμφωνα με την κυρία Χαραλαμπίδου, «οι συνθήκες ωρίμασαν για να ξεκινήσει αυτός ο διάλογος και είναι υποχρέωση μας ως κοινοβούλιο ακόμα και τα δύσκολα ζητήματα να τα θέτουμε προς συζήτηση».
Πρόσθεσε επίσης πως: «πρέπει να γίνει ξεκάθαρο ότι δεν πρόκειται για επιλογή ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο. Το δικαίωμα στη ζωή προστατεύεται από τις διεθνείς συμβάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πρόκειται για δικαίωμα επιλογής ανάμεσα σε ένα επώδυνο θάνατο για ασθενείς με καταληκτικές διαγνώσεις και σε ένα αξιοπρεπή θάνατο».
Ερωτηθείσα πότε θα τεθεί προς συζήτηση εκ νέου ενώπιον της επιτροπής, η κυρία Χαραλαμπίδου εξήγησε πως αυτό θα γίνει μόλις λάβουν τη γνωμοδότηση της Επιτροπής Βιοηθικής Κύπρου, στα τέλη Φεβρουαρίου.
Κληθείσα να σχολιάσει αν υπήρξε κάποια αντίδραση από μέρους της εκκλησίας για τη συζήτηση του εν λόγω θέματος, η πρόεδρος της Επιτροπής απάντησε αρνητικά και εξήγησε πως η Ιερά Σύνοδος προσεκλήθη στην συνεδρία και ήταν εποικοδομητική η παρουσία της, όπως και όλων των τεχνοκρατών που ήταν παρόντες (Πανεπιστημιακοί, Ιατρικός Σύλλογος, Δικηγορικός Σύλλογος).
3+1 πρωτοβουλίες από την Επιτροπή Βιοηθικής
Απ’ εκεί και πέρα η Εθνική Επιτροπής Βιοηθικής συμβάλλει στο δημόσιο διάλογο με τέσσερις πρωτοβουλίες. Συγκεκριμένα, η Επιτροπή η ετοιμάζει γνωμοδότηση για το ζήτημα, την οποία αναμένεται να παραδώσει τέλη Φεβρουαρίου, ενώ παράλληλα διεξάγει παγκύπρια έρευνα για να λάβει τη γνώμη των πολιτών για το θέμα.
Επίσης, η Επιτροπή διεξάγει ακόμη μια έρευνα με τη συμμέτοχή των μελών του ΠΙΣ, προκειμένου να συγκεντρωθούν οι απόψεις της ιατρικής κοινότητας για το ζήτημα, αφού είναι αυτή που θα κληθεί να εφαρμόσει το νομοθετικό πλαίσιο. Τέλος, η Επιτροπή Βιοηθικής θα διοργανώσει στις 15 Απριλίου σχετική ημερίδα ενημέρωσης, σε συνεργασία με τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο, τον Παγκύπριο Δικηγορικό Σύλλογο και την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής, προκειμένου να αναλυθούν οι πτυχές του συγκεκριμένου ζητήματος από τη σκοπιά του κάθε φορέα.
Σε στάση αναμονής ο Παγκύπριος Ιατρικός Σύλλογος
Για τον ρολό του Παγκύπριου Ιατρικού Συλλόγου στη διαμόρφωση του νομοθετικού πλαισίου για μίλησε στη Cyprus Times, o Γραμματέας του ΠΙΣ και Πρόεδρος της Επιτροπής Δεοντολογίας του Συλλόγου, Δρ. Μιχάλης Αναστασιάδης.
Σύμφωνα με τον κ. Αναστασιάδη ο ΠΙΣ θα συμβάλει σε όλη τη δημόσια διαβούλευση και θα καταθέτει τις απόψεις της ιατρικής κοινότητας εκεί κα όπου κληθεί. Σημείωσε δε, πως είναι σε πλήρη συνεννόηση και διαβούλευση με την Εθνική Επιτροπή Βιοηθικής και αναμένουν τα αποτελέσματα της έρευνας που διεξάγεται ανάμεσα στα μέλη του Ιατρικού Συλλόγου.
Ο κ. Αναστασιάδης εξήγησε ότι: «πέραν από των απόψεων και των πεποιθήσεων, πρέπει να δούμε πώς τοποθετούνται για το ζήτημα κι άλλες χώρες ανάλογα με την κουλτούρα τους, τι η σύγχρονη επιστήμη επιτάσσει σε σχέση με την αντιμετώπιση του συγκεκριμένου ζητήματος και νομικά που στεκόμαστε. Γιατί για εμάς είναι υψίστης σημασίας αφενός η κατοχύρωση του γιατρού –ο οποίος θα μετέχει σε μια τέτοια διαδικασία- και αφετέρου η ελευθερία επιλογής και να μπορεί να επιτελέσει απερίσπαστος το καθήκον του».
Ενώ ξεκαθάρισε πως εκείνο που τους ενδιαφέρει, είναι ότι θα διασφαλιστεί με αυτό το μέτρο πως κατ ουδένα τρόπο δεν θα μειωθεί η προσπάθεια βελτίωσης των συνθηκών, των υποδομών παροχής ανακουφιστικής φροντίδας και στήριξης, σε αυτούς του ασθενείς.
«Στο τέλος δεν θα καταντήσουμε απλά να υποβοηθούμε αυτοκτονίες σε ανθρώπους οι οποίοι είναι απελπισμένοι λόγω του χρόνιου πόνου ή μιας χρόνιας νόσου, τελικού σταδίου», τόνισε.
Αναφερόμενος στη επίσημη θέση του ΠΙΣ για το ζήτημα ο κ. Αναστασιάδης είπε πως «αιτιολογημένα βρισκόμαστε σε στάση αναμονής και προβληματισμό. Είναι ένα εξαιρετικά σοβαρό, πολύπλευρο και πολυεπίπεδο ζήτημα και ο ΠΙΣ δεν μπορεί να τοποθετηθεί χωρίς προηγουμένως να έχει μελετήσει προσεχτικά όλες του τις πτυχές».
«Οι πτυχές αυτές πέραν της ιατρικής, είναι η νομική, η κοινωνιολογική, η ηθική, η φιλοσοφική, η ψυχολογική και το θέμα της επάρκειας υποστηρικτικών δομών υπηρεσιών», συμπλήρωσε.
«Όλα αυτά», συνέχισε, «θα πρέπει να συνυπολογιστούν συν το πια θέμα εγείρονται στο ζήτημα των ατομικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων -στη ζωή και το θάνατο-, του δικαιώματος του ανθρώπου στην υγεία, του δικαιώματος των συγγενών –να απαιτούν τη βέλτιστη φροντίδα-, τα δικαιώματα των ανηλίκων».
«Ποιος θα πρέπει να πάρει απόφαση για τα ανήλικα;», διερωτήθηκε, ενώ παράλληλα τόνισε πως «αυτό θα πρέπει να απαντηθεί και να συμπεριληφθεί μέσα στη νομοθεσία».
«Επίσης θα πρέπει να συνυπολογιστούν το δικαίωμα ενός γιατρού να ασκεί την ιατρική απερίσπαστα, το νομικό πλαίσιο το οποίο θα πρέπει να είναι πέρα για πέρα πλήρες, για να καλύπτει όλες τι πιθανές εμπλοκές» υπογράμμισε καταληκτικά.
Contents of this article including associated images are belongs Cyprus Times
Views & opinions expressed are those of the author and/or Cyprus Times
Source
