Τι νέο υπάρχει

[Cyprus Mail] Χορεύτρια του δρόμου ζωντανεύει στη σκηνή...

profile1-2-960x640.jpg

Σε έναν αθλητή των θεών ο Θόδωρος Παναγίδης βρίσκει έναν σκληροτράχηλο χορευτή που συνδυάζει την αφρικανική ανατροφή με τη δυτική νοοτροπία, αναζητώντας ακόμα κάτι καινούργιο στην τέχνη που επέλεξε

Ο Dickson Mbi ήταν ο Lucozade Man. Αυτό συνέβη το 2012, όταν κέρδιζε διεθνή τουρνουά χορού δρόμου με την "ομάδα μάχης" Prototype - κέρδισαν μια σειρά από διαγωνισμούς, ενώ πρώτα έγιναν παγκόσμιοι πρωταθλητές στο SDK Street Dance Kemp στην Τσεχία - και το αθλητικό ποτό αποφάσισε να τον κάνει το πρόσωπο του "Lucozade Revive"

"Ήταν μια μεγάλη καμπάνια", θυμάται ο ίδιος, καθισμένος στην καφετέρια του θεάτρου Ριάλτο στη Λεμεσό. "Ήμουν παντού στην Αγγλία... Ακόμα και η μαμά μου με έπαιρνε τηλέφωνο και μου έλεγε "σε είδα στην τηλεόραση"!". Κοιτάζοντας τη διαφήμιση των 30 δευτερολέπτων τώρα, στο YouTube, δεν φαίνεται να κάνει και πολλά πράγματα, πέρα από το ότι είναι χωρίς μπλούζα και κινείται με ένα είδος επιβραδυνόμενης ακρίβειας- είναι σαφές ότι η εταιρεία δανείστηκε τη χιπ-χοπ ενέργειά του - και το κασέ που του προσέφερε - ενώ την μείωσε για το mainstream κοινό. Δεν ήταν σχεδόν ένα είδος εκμετάλλευσης; "Έτσι έχουν τα πράγματα, φίλε", ανασηκώνει τους ώμους του. "Έτσι είναι ο κόσμος. Ζω σε αυτόν τον κόσμο, δεν ζω σε ένα κουκούλι". Ο Ντίκσον χαμογελάει. "Όπως σου είπα, είναι η σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος, φίλε μου. Δεν μπορείς να γίνεις πολύ προσωπικός."

Η βιομηχανία του θεάματος έχει δεχτεί πλήγμα τα τελευταία δύο χρόνια. Ο Dickson κάνει ένα 20λεπτο σόλο με τίτλο "Duende" στο Φεστιβάλ Σύγχρονου Χορού της Κύπρου λίγες μέρες μετά τη συνέντευξή μας, στο πλαίσιο ενός πρότζεκτ με τίτλο "Portraits in Otherness" - και το τρέιλερ μπορείτε να το βρείτε, πάλι στο YouTube, με ημερομηνία Δεκέμβριος 2018- περιμένει να το παρουσιάσει δημόσια εδώ και τρία χρόνια, καθυστερημένος από την πανδημία (η πρώτη παράσταση έγινε μάλιστα στην Ελβετία πριν από δύο μήνες). "Πρέπει να ξαναβρώ το mojo μου. Δεν το έχω ακόμα", σκέφτεται- κάποτε έκανε εξάσκηση όλη την ώρα - "οκτώ ώρες ολόκληρες, κάθε μέρα" - αλλά αυτές τις μέρες είναι ίσως μια ώρα, εκτός κι αν έχει κάποιο σόου μπροστά του. Κουνάει το κεφάλι του: "Φαίνεται αρκετά γυμνασμένος, μου σφίγγει το χέρι στην άδεια καφετέρια και στη συνέχεια εκμεταλλεύεται την ευκαιρία να τεντώσει τα πόδια του καθώς εγώ παίζω με το μαγνητόφωνό μου. (Τεντώνεται ξανά, στον τοίχο, στο τέλος της συνέντευξης- έχει μια παράσταση μπροστά του). Το ύφος του είναι ζεστό, ανεπίσημο, με φυσική αυτοπεποίθηση. "Η αυτοπεποίθηση είναι κάτι που έχουμε όλοι στην οικογένειά μας - όλοι οι αδελφοί μου, η αδελφή μου. Οπότε πιστεύω πολύ στον εαυτό μου. Το να είσαι ανταγωνιστικός σε ένα νοικοκυριό με πέντε παιδιά είναι σημαντικό, φίλε!". Είχε μακριά μαλλιά -σχεδόν σαν κοριτσίστικα- όταν έφτασε στο Λονδίνο από το Καμερούν σε ηλικία 12 ετών, αλλά τώρα (στα 36 του) το κεφάλι του είναι ξυρισμένο κάτω από ένα πλατύ καπέλο. Δεν φαίνεται σαν να πρέπει οπωσδήποτε να το ξυρίσει, επισημαίνω- δεν είναι φαλακρός, απλώς φαλακρός. "Μπα, αδερφέ!" γελάει ο Dickson. ("Άνθρωπος" και "αδερφός" είναι σταθερά τικ στίξης.) "Όταν αρχίζεις να παίρνεις τα καρούμπαλα, πρέπει να το κρατάς σε ένα επίπεδο, φίλε μου"! Γελάει ξανά, περνώντας ένα χέρι με λύπη στον θόλο του.

Το να μεγαλώνεις είναι ένα συχνό μοτίβο στη συζήτησή μας. Το παλιό πλήρωμα, οι Prototype, έχουν προχωρήσει στις μέρες μας. Τα καλοκαίρια ήταν πάντα η εποχή των αγώνων - αλλά τώρα υπάρχουν "διαφορετικές προτεραιότητες", δύο από τους πέντε έχουν παιδιά και ένας τρίτος, ο ίδιος ο Dickson, πρόκειται να τους ακολουθήσει- η σύζυγός του πίσω στο Λονδίνο (χορεύτρια-χορογράφος, όπως και ο ίδιος) είναι επτά μηνών έγκυος. Το "Duende" είναι σύγχρονος χορός, μια μετατόπιση από το street-dance battling που τον έκανε διάσημο. 36, αναρωτιέμαι, προσπαθώντας να είμαι διακριτικός- δεν είναι αυτό -για έναν χορευτή, εννοώ- ελαφρώς στην...;

"Στην τι;" χαμογελάει, σαν να με προκαλεί να το πω.

Στην μεγαλύτερη ηλικία;

"Μμμ, νομίζω ότι είναι στην έμπειρη πλευρά". Διαφέρει, βέβαια- οι χορευτές μπαλέτου μπορεί όντως να αρχίσουν να σκέφτονται τη συνταξιοδότηση - "αλλά αν κάνεις σύγχρονο χορό, η περίοδος αιχμής σου είναι από την ηλικία των 35 έως των 45 ετών". Ίσως να επικεντρωθεί περισσότερο στη χορογραφία σε μια δεκαετία περίπου, "να κάτσει λίγο", όπως λέει - "αλλά αυτή τη στιγμή εξακολουθώ να απολαμβάνω πραγματικά να βρίσκομαι στη σκηνή και απλώς να νιώθω. Το να βρίσκομαι επί σκηνής, φίλε! Να εκφράζομαι, να συνδέομαι με τους ανθρώπους. Δεν υπάρχει τίποτα καλύτερο από αυτό, φίλε. Νιώθω ζωντανός."

Στο χορό ήρθε αργά, στα τέλη της εφηβείας του, και ακόμα και τότε ήταν τυχαίο: "Ήταν επειδή γνώρισα ένα κορίτσι, που με έμπλεξε με το χορό του δρόμου. Έτσι απλά". Ακολούθησε το κορίτσι σε ένα μάθημα χορού - αλλά δεν ήταν καλό, "δεν μπορούσα να πιάσω το πρόγραμμα. Βγήκα έξω και είδα μια ομάδα παιδιών να χορεύουν popping - και αυτό ήταν, είπα "Αυτό είναι που θέλω να κάνω". Και μετά πήγαινα κάθε Σάββατο, συναντούσα αυτά τα παιδιά και έκανα εξάσκηση έξω μαζί τους". Το popping ήταν το πράγμα του, η χαρακτηριστική του κίνηση (η σύζυγός του, επίσης από τον κόσμο του street-dance, ειδικεύεται σε ένα στυλ που ονομάζεται waacking) - αλλά έφερε επίσης μια ανταγωνιστική αιχμή στις μάχες του popping, ακονισμένη από τα χρόνια που έπαιζε ποδόσφαιρο (έπαιζε στη West Ham κάτω των 16 ετών, αν και "δεν ήμουν τόσο καλός, για να είμαι ειλικρινής") και την ανατροφή του γενικότερα. Η μητέρα του Dickson ήταν πρώην δρομέας στίβου, ο πατέρας του γνωστός ράφτης με δική του εταιρεία- και οι δύο μετακόμισαν στο Λονδίνο όταν το αγόρι ήταν έξι ετών - ο μπαμπάς είχε προσκληθεί από μια βρετανική εταιρεία για να τους φτιάξει κοστούμια - οπότε ο Dickson πήγε σε οικοτροφείο στο Καμερούν για έξι χρόνια, που του έμαθε πολλά για το "να φροντίζεις τον εαυτό σου, να είσαι πειθαρχημένος"

Ήταν πάντα σίγουρος, ανταγωνιστικός, πειθαρχημένος. Εν ολίγοις, ήταν πάντα αθλητής - ακόμη και πριν γίνει χορευτής, αλλά κυρίως μετά. "Υπάρχει μια χορογράφος που λέγεται Μάρθα Γκράχαμ", μου λέει, "και έλεγε: "Εμείς [ΟΙ ΧΟΡΕΥΤΈΣ] είμαστε οι αθλητές των θεών"."

Ο χορός όμως δεν τον απασχολούσε σοβαρά, ούτε καν αφότου ανακάλυψε το popping. Η West Ham τον είχε αποδεσμεύσει στα 16. Είχε κάνει A-Levels, όχι με μεγάλη επιτυχία, και στη συνέχεια βρήκε δουλειά ως τεχνικός πληροφορικής - μια ασφαλής δουλειά, οπότε οι γονείς του ήταν ευχαριστημένοι, αλλά όχι ικανοποιητική. Οι μάχες χορού στο δρόμο ήταν για τα Σαββατοκύριακα, μια προέκταση του αθλητισμού - υπήρχε ακόμη και "trash talk", όπως στην πυγμαχία, που προσπαθούσε να ψυχολογήσει τον αντίπαλο και να τον κάνει να χάσει την αυτοπεποίθησή του - και ο Dickson είχε αμφιβολίες όταν ένας δάσκαλος ονόματι Stuart Thomas του συνέστησε να πάει σε σχολή χορού. "Ως Αφρικανός, ξέρεις - δεν πας σε σχολή χορού, αδερφέ! Δεν υπάρχει σχολή χορού, απλά χορεύεις ή δεν χορεύεις. Δεν πας σε κάποιον για να σου μάθει πώς να χορεύεις, αυτό δεν έχει νόημα."

Ο κ. Thomas ήταν ανένδοτος και πράγματι ξεγέλασε τον νεαρό Dickson (έτσι ισχυρίζεται) για να πάει στο Lewisham College για μια οντισιόν, λέγοντάς του ότι επρόκειτο απλώς για ένα μάθημα. Μόλις έφτασε εκεί, είδε ανθρώπους να καρφιτσώνουν αριθμούς στα ρούχα τους και μια κοπέλα του εξήγησε ότι επρόκειτο για οντισιόν. "Είπα "Ακρόαση για ποιο πράγμα;" "Αυτό το σχολείο, χαζούλη!"... Αλλά είδα εκεί ανθρώπους που γνώριζα από τον κόσμο του street-dance", προσθέτει. "Είχα τόσο πολύ εγωισμό και είχα ήδη μια φήμη - δεν ήθελα να φύγω, γιατί θα φαινόταν ότι δεν μπορώ να το κάνω αυτό. Έτσι ο εγωισμός μου με ανάγκασε να το κάνω."

Αυτό είναι άλλο ένα ρεφρέν στη συζήτησή μας, ο Dickson κάνει τον εαυτό του να ακούγεται πιο μάτσο και πρακτικά σκεπτόμενος - πιο προσγειωμένος - απ' ό,τι ίσως είναι στην πραγματικότητα. Είναι απρόθυμος να μιλήσει πολύ για το ότι ένας χορευτής είναι καλλιτέχνης: "Ο δάσκαλός μου πάντα μου έλεγε: "Ντίκσον, αυτή είναι η σύγχρονη βιομηχανία του θεάματος. Πρέπει να το θυμάσαι αυτό"". Ακόμα και την ιδέα ότι αυτό είναι η κλίση του την απορρίπτει αδιάφορα - ακόμα και όταν προπονείται σαν αθλητής, απέχει από το ποτό ή το κάπνισμα και είναι χορτοφάγος τα τελευταία 12 χρόνια: "Δεν ξέρω, φίλε μου... Είμαι χορευτής τώρα, χορογράφος, αλλά δεν ξέρω καν αν αυτό είναι το ζητούμενο. Θέλω να πω, αγαπώ τον χορό, είναι το πάθος μου, αυτό είναι το παν για μένα αυτή τη στιγμή - αλλά έτσι ένιωθα και για το ποδόσφαιρο. Η ζωή είναι μόνο στιγμές, καταλαβαίνεις τι εννοώ; Είσαι εδώ αυτή τη στιγμή, αυτό είναι που κάνεις, τα δίνεις όλα - αλλά αύριο, τα πράγματα μπορεί να αλλάξουν."

Η κοσμοθεωρία του είναι γενικά η κοσμοθεωρία ενός αθλητή, μπορεί να τα καταφέρει, είναι σκληροτράχηλος - και, πάλι, προσγειωμένος. Ο ίδιος και η σύζυγός του έχουν ιστορία: είναι παντρεμένοι ένα χρόνο, αλλά είναι μαζί 12 χρόνια - και επίσης χώρισαν για δύο χρόνια πριν συνειδητοποιήσουν, όπως λέει ο ίδιος, ότι "υπάρχει ένας τρόπος Disney για να είσαι σε μια σχέση και ένας πραγματικός τρόπος για να είσαι σε μια σχέση, και η Δύση έχει προωθήσει πολύ τον τρόπο Disney". Οι άνθρωποι πρέπει να ωριμάσουν, είναι η άποψη του Dickson. Ακούει τους millennials να λένε αποδοκιμαστικά ότι δεν έχουν δει ποτέ τη μαμά και τον μπαμπά τους να φιλιούνται, λες και αυτό μειώνει την αγάπη των γονέων ο ένας για τον άλλον - αλλά αυτός είναι ο χυλός της Disney, δεν είναι αληθινός. "Εγώ που πληρώνω ενοίκιο σου δείχνει ότι σ' αγαπώ, αγάπη μου!", διακηρύσσει αγέρωχα, απαντώντας σε ένα φανταστικό παράπονο της συντρόφου του - αν και φυσικά "εγώ φιλάω", προσθέτει γρήγορα.

Είναι επίσης αρκετά σκληρός όταν του αναφέρω πόσο άσχημα είναι τα πράγματα για τη νέα γενιά, πόσο ζοφερό φαίνεται το μέλλον τους. "Υπάρχουν πολύ περισσότερες ευκαιρίες τώρα για τους νέους", διαφωνεί ο Dickson (σκέφτεται πράγματα όπως το να γίνεις YouTuber ή να πουλάς τη μουσική σου στο διαδίκτυο). "Το θέμα είναι απλώς να έχεις τη νοοτροπία, την πειθαρχία". Θυμάται μια φράση που συνήθιζε να λέει ο πατέρας του: "Μια μέρα που έφυγε δεν μπορεί ποτέ να ανακληθεί". Οι δικές του μέρες είναι γεμάτες και επικεντρωμένες στη δουλειά. Προπονείται σκληρά (ή το έκανε, μέχρι που το Covid τον έκανε πιο τεμπέλη- πρέπει να ξαναβρεί το mojo του), και κρατά τον εαυτό του σε φόρμα. Σίγουρα έχει κάποιο μυστικό βίτσιο; Τι κάνει για να ανταμείψει τον εαυτό του, όταν τα πράγματα πάνε καλά; Το σκέφτεται: "Πίνω μια μπύρα τζίντζερ", απαντά τελικά. "Έχει πολλή ζάχαρη. Την πίνω για κέρασμα."

Υπάρχει και κάτι άλλο, το ζήτημα της φυλής - ένα ζήτημα στο οποίο είναι αντικειμενικός, όπως και στις σχέσεις και στα κρυφά ελαττώματα (και στο να είσαι καλλιτέχνης). Ο Ντίκσον δεν παραμελεί ούτε αρνείται τις αφρικανικές του ρίζες - θυμάται να βλέπει μια παραγωγή της Πίνα Μπάους για την Ιεροτελεστία της Άνοιξης από μαύρους χορευτές και να αισθάνεται βαθιά συγκινημένος στη θέα της σκηνής που καταλαμβανόταν από αφρικανικά σώματα - αλλά δεν έχει καμία μνησικακία, κανένα θυμό, καμία εμπειρία ρατσισμού για να μιλήσει. "Εκπροσωπώ και τους δύο πολιτισμούς. Έχω αφρικανική ανατροφή, αλλά έχω δυτική νοοτροπία". Αναφέρει το Political Mother του Hofesh ως μια άλλη, πολύ in-your-face χορευτική παραγωγή που τον άφησε ενθουσιασμένο - αλλά ο ίδιος δεν είναι in-your-face, ούτε πολιτικός. "Μπα, φίλε, μένω μακριά από αυτά... Είμαι ένας μαύρος τύπος, δεν χρειάζεται να σηκώσω το χέρι μου ψηλά και να πω 'είμαι μαύρος'. Δεν χρειάζεται να παλέψω γι' αυτό - είμαι ήδη στη σκηνή, αυτό είναι αρκετός αγώνας. Αλλά αυτό είναι το δικό μου συναίσθημα", προσθέτει, έχοντας ίσως συνείδηση ότι δεν ταιριάζει ακριβώς με την τρέχουσα αφήγηση.

Τελικά, ίσως να πρόκειται περισσότερο για καθαρή καλλιτεχνική έκφραση απ' όσο θέλει να παραδεχτεί - και το street dance, επίσης, είναι σε μεγάλο βαθμό μια μορφή τέχνης, ειδικά με τον τρόπο που το έκαναν οι Prototype. "Αλλάξαμε τον τρόπο με τον οποίο γίνονταν οι διαγωνισμοί street-dance, επειδή είχαμε μια ρουτίνα για κάθε γύρο", θυμάται περιχαρής ο Dickson. "Είχαμε συνδυασμούς επί συνδυασμών! Απλά είχαμε" - χτυπάει τα δάχτυλά του στο ρυθμό των λέξεων - "πράγματα και πράγματα και πράγματα και πράγματα. Ήταν σαν να έρχεσαι στον πόλεμο, έρχεσαι με ένα μαχαίρι και εμείς ερχόμασταν με ένα πολυβόλο, ερχόμασταν με μια μαχαίρα, ερχόμασταν με ένα σωρό διαφορετικά πράγματα!". Η μεταφορά είναι αποκαλυπτική - μάχη, πόλεμος, επιθετικότητα - αλλά και πάλι, επιμένει, δεν υπήρχε θυμός (η όλη ιδέα ότι το χιπ-χοπ είναι "από τους δρόμους" είναι συνήθως η προσπάθεια των μέσων ενημέρωσης να "το κάνουν να φαίνεται ότι δεν είναι μια άξια μορφή τέχνης"). Αντίθετα, υπήρχε ενέργεια - και χορογραφία τόσο πολύπλοκη που πρέπει να χρειάστηκε μέρες για να τελειοποιηθεί, ώρες εξάσκησης στην πίστα-πλατφόρμα προπόνησης.

Εξακολουθεί να συμμετέχει (και να είναι διάσημος) στον κόσμο του χορού του δρόμου, κάνοντας σεμινάρια και κρίνοντας διαγωνισμούς - αλλά το "Duende" είναι το πρώτο του σόλο, προάγγελος ενός νέου κεφαλαίου στη ζωή του. Δεν έχει σημασία, αρκεί να είναι χορός. "Ως ανθρώπινα όντα, έχουμε τη δυνατότητα να συνδεθούμε με κάτι που είναι μεγαλύτερο από όλους μας", θαυμάζει -αφήνοντας για λίγο το προσγειωμένο του ύφος- για την εμπειρία της παρακολούθησης του χορού ή του ζωντανού θεάτρου γενικότερα. Ήξερα ότι (σύμφωνα με έρευνες) οι καρδιές των ανθρώπων που παρακολουθούν την ίδια παράσταση χτυπούν συγχρονισμένα, χωρίς καν να το συνειδητοποιούν;

"Το σύστημά σας συνδέεται με κάτι. You know? Είναι αρκετά βαθύ - αλλά και όχι τόσο βαθύ, επειδή πρόκειται επίσης απλώς για μια παράσταση". Ο Ντίκσον ανασηκώνει τους ώμους του, ένας συνηθισμένος άνθρωπος και πάλι. "Αυτά είναι πολύ βαθιά πράγματα, και δεν θέλω να γίνω πολύ...". Χαμογελάει ντροπαλά - και μετά πάει για την ατάκα: "Αλλά ξέρω ότι μόλις συνδεθείς με τους ανθρώπους, φίλε μου, αυτοί συνδέονται μαζί σου". Ένας αθλητής των θεών, αλλά και των ανθρώπων.


Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail

Πηγή

 
Πίσω
Κορυφή