Τι νέο υπάρχει

[Cyprus Mail] Υιοθέτηση του κατώτατου μισθού στην Κύπρο: επιπτώσεις και προϋποθέσεις για επιτυχή εφαρμογή...

america-inflation-960x688.jpg

Του Ανδρέα Χαραλάμπους

Η Κυβέρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας, μετά από παρατεταμένο διάλογο με τις ενώσεις εργοδοτών και τις συνδικαλιστικές οργανώσεις, ανακοίνωσε την υιοθέτηση ενός εθνικού κατώτατου μισθού. Ο διάλογος στην Κύπρο επικεντρώθηκε στη μεθοδολογία υπολογισμού του κατώτατου μισθού και στην έκταση των εξαιρέσεων. Πρόσφατα, τέθηκε και το θέμα των ωρών εργασίας, ως θέμα μείζονος σημασίας.

Η καθιέρωση του κατώτατου μισθού βασίστηκε σε μελέτη του Διεθνούς Γραφείου Εργασίας, η οποία για σκοπούς διαφάνειας και ενημέρωσης των ερευνητών και των πολιτών, θα ήταν ιδιαίτερα χρήσιμη αν δημοσιοποιούνταν.

Με βάση το διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου, ο μηνιαίος κατώτατος μισθός ορίζεται στα €885 και θα αυξηθεί στα €940, έξι μήνες μετά την ημερομηνία εφαρμογής του, η οποία έχει οριστεί για την 1η Ιανουαρίου 2023.

Από τον κατώτατο μισθό θα εξαιρούνται, μεταξύ άλλων, οι τομείς της γεωργίας, της κτηνοτροφίας και της ναυτιλίας, καθώς και η οικιακή εργασία, τα άτομα που λαμβάνουν κατάρτιση ή εκπαίδευση για την απόκτηση πτυχίου ή ακαδημαϊκού τίτλου και οι εποχικοί εργαζόμενοι κάτω των 18 ετών.

Συμφωνία μεταξύ των κοινωνικών εταίρων για την υιοθέτηση του κατώτατου μισθού, αν και επιθυμητή, δεν μπόρεσε να επιτευχθεί.

Το θέμα του κατώτατου μισθού συζητείται ενεργά στο πλαίσιο της ΕΕ. Το σχέδιο ευρωπαϊκής οδηγίας συνιστά ενδεικτικό στόχο το 60% του εθνικού διάμεσου μισθού και προσαρμογή του κατώτατου μισθού σε τακτά χρονικά διαστήματα, βάσει θεσμοθετημένου μηχανισμού.

Η μεθοδολογία υπολογισμού του κατώτατου μισθού βασίζεται γενικά σε σχετικές έρευνες της Στατιστικής Υπηρεσίας. Επιπλέον, θα πρέπει επίσης να λαμβάνονται υπόψη μελέτες που υπολογίζουν τις βασικές ανάγκες ενός νοικοκυριού.

Βασικά στοιχεία είναι η διοικητική απλότητα, με έναν ελάχιστο καθολικό κατώτατο μισθό που να καλύπτει όλους τους τομείς και τους εργαζόμενους. Οι τομεακά διαφορετικοί και πολλαπλοί κατώτατοι μισθοί δημιουργούν στρεβλώσεις στη λειτουργία της αγοράς εργασίας.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι πολλές χώρες της ΕΕ έχουν ήδη υιοθετήσει κάποια μορφή κατώτατου μισθού, ακολουθώντας την υπό συζήτηση ευρωπαϊκή οδηγία. Το ύψος του κατώτατου μισθού ποικίλλει ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν σε κάθε χώρα.

Αν και ορισμένοι αναλυτές είναι της άποψης ότι τα συστήματα κατώτατου μισθού οδηγούν σε μείωση της χαμηλόμισθης απασχόλησης, πρόσφατες επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η θέσπιση κατώτατου μισθού δεν οδηγεί σε αύξηση της ανεργίας. Αντιθέτως, έχει σημαντικά οφέλη, κυρίως όσον αφορά την προσέλκυση των νέων στην αγορά εργασίας και τη μείωση της ανεργίας αυτής της ευάλωτης

κατηγορίας, καθώς και την καταπολέμηση της οικονομικής ανισότητας και της φτώχειας, που τα τελευταία χρόνια έχουν καταστεί ζητήματα μείζονος σημασίας για τις ανεπτυγμένες οικονομίες

Απαραίτητη προϋπόθεση για την επιτυχή εφαρμογή του καθεστώτος είναι το μισθολογικό κόστος μιας οικονομίας να αντανακλά το επίπεδο ανταγωνιστικότητάς της, ιδίως στους εξαγωγικούς τομείς. Διαφορετικά, τα οφέλη από την υιοθέτηση ενός κατώτατου μισθού θα αντισταθμιστούν από παρενέργειες στην αγορά εργασίας, όπως η μείωση των προσλήψεων, η αύξηση της αδήλωτης εργασίας κ.λπ.

Η σημερινή κατάσταση στην ΕΕ και στην Κύπρο, που χαρακτηρίζεται από σχετικά χαμηλή ανεργία, υψηλό ποσοστό απασχόλησης και μια μακρά περίοδο μετριοπαθών μισθολογικών αυξήσεων, θεωρείται ευνοϊκή για την εισαγωγή του συστήματος. Η πιθανή μέτρια οικονομική ανάπτυξη το 2023 μάλλον ενισχύει το επιχείρημα για την εισαγωγή ενός κατώτατου μισθού, με σκοπό την παροχή αποτελεσματικής προστασίας για τις ευάλωτες ομάδες.

Η προτεινόμενη ρύθμιση του κατώτατου μισθού στην Κύπρο είναι γενικά σύμφωνη με τις κατευθυντήριες γραμμές του σχεδίου ευρωπαϊκής οδηγίας. Επιπλέον, το επίπεδο του κατώτατου μισθού είναι σύμφωνο με τη συμφωνία για τους κατώτατους μισθούς που επιτεύχθηκε στο πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα τομέων.

Ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο ζήτημα είναι το ζήτημα των εξαιρέσεων από το καθεστώς. Θα ήταν προτιμότερο οι εξαιρέσεις και οι μεταβατικές ρυθμίσεις να βασίζονται σε δημοσιευμένες επιστημονικές μελέτες και όχι σε πολιτικές αποφάσεις.

Ένα άλλο επίμαχο θέμα του διαλόγου αφορά το ωράριο εργασίας. Σε πρακτικό επίπεδο, θα ήταν προτιμότερο ο κατώτατος μισθός να είχε καθοριστεί σε ωριαία και όχι σε μηνιαία βάση, όπως είναι η πρακτική σε αρκετές χώρες της ΕΕ. Τα επίμαχα ζητήματα των εξαιρέσεων και της υιοθέτησης ενός ελάχιστου ωρομισθίου θα πρέπει να επανεξεταστούν.

Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία ενός ισορροπημένου μισθολογίου που συνάδει με την ανταγωνιστικότητα μιας οικονομίας, συνιστάται, παράλληλα με την υιοθέτηση του κατώτατου μισθού, να διεξάγεται σε τακτική βάση μια στοχευμένη κλαδική μελέτη ανταγωνιστικότητας, η οποία θα επικεντρώνεται στο μισθολογικό κόστος (υπολογισμός του μοναδιαίου κόστους εργασίας και σύγκριση με χώρες με παρόμοια οικονομικά χαρακτηριστικά). Μια τέτοια μελέτη θα πρέπει να καθοδηγεί τη διαδικασία καθορισμού των μισθών στο πλαίσιο των συλλογικών διαπραγματεύσεων. Το Συμβούλιο Οικονομίας και Ανταγωνιστικότητας, ως αρμόδιο όργανο, σε συνεργασία με έναν ερευνητικό οργανισμό που διαθέτει την απαραίτητη τεχνογνωσία, θα μπορούσε να είναι υπεύθυνο για την εφαρμογή της σύστασης.

Πολλοί αναλυτές υποστηρίζουν ότι η υιοθέτηση του συστήματος είναι λιγότερο αποτελεσματική σε οικονομίες με εκτεταμένο μέγεθος αδήλωτης εργασίας. Επομένως, είναι σημαντικό το σύστημα να συνοδεύεται από μέτρα για την καταπολέμηση αυτής της αδήλωτης εργασίας.

Επιπλέον, ο κατώτατος μισθός είναι πιο αποτελεσματικός εάν ενταχθεί στο πλαίσιο μιας πολιτικής για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας και μιας ευρύτερης ενίσχυσης των κοινωνικών πολιτικών, η οποία θα καλύπτει ζωτικά ζητήματα, όπως η συνεχής δια βίου μάθηση, η ρύθμιση των νέων μορφών απασχόλησης κ.λπ.

Είναι επίσης σημαντικό να παρακολουθείται η εφαρμογή του κατώτατου μισθού σε τακτά χρονικά διαστήματα, διάταξη που ορθώς, συμπεριλήφθηκε στο διάταγμα του Υπουργικού Συμβουλίου. Η ευρύτερη υιοθέτηση ενός πλαισίου αξιολόγησης από ανεξάρτητους οργανισμούς θα αποτελούσε βέλτιστη πρακτική και θα διευκόλυνε τη συνεχή αναβάθμιση των κοινωνικοοικονομικών πολιτικών στην Κύπρο, καθώς και στην επιθυμητή αποδοχή τους από την κοινωνία. Είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην τακτική άσκηση αξιολόγησης να συμμετέχει τόσο η Στατιστική Υπηρεσία με εξειδικευμένες έρευνες όσο και μια ανεξάρτητη διεπιστημονική ομάδα εμπειρογνωμόνων.

Ο Δρ Ανδρέας Χαραλάμπους είναι οικονομολόγος και πρώην διευθυντής στο Υπουργείο Οικονομικών. Το άρθρο δημοσιεύεται και στο Blog της Κυπριακής Οικονομικής Εταιρείας. [/I]


Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail

Πηγή
 
Πίσω
Κορυφή