'Οι υποσχέσεις έρχονται και φεύγουν και τίποτα δεν συμβαίνει. Και οι αρχές μας συνεχίζουν να το κάνουν'
Όταν πρόκειται για την ανάπτυξη του φυσικού αερίου, η Κύπρος σίγουρα μιλάει καλά, αλλά μπορεί να περπατήσει; Η άφιξη αυτή την εβδομάδα ενός γεωτρύπανου για τη διάνοιξη μιας νέας γεώτρησης στο υπεράκτιο τεμάχιο έξι έδωσε το έναυσμα για μια νέα σειρά από καλές κοινοτοπίες. Αλλά 15 χρόνια μετά την ανακοίνωση του πρώτου γύρου αδειοδότησης από την Κύπρο και αρκετές ανακαλύψεις φυσικού αερίου αργότερα, ούτε ένα κυβικό μέτρο δεν έχει διοχετευθεί ή χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Γιατί; Οι ειδικοί με τους οποίους μίλησε η Sunday Mail, το αποδίδουν σε μια συρροή παραγόντων.
Είναι δύσκολο να κατατάξει κανείς τους λόγους, οι οποίοι είναι πολλοί. Η μόνη αληθινή σταθερά είναι η διαφημιστική εκστρατεία, στην οποία συνέβαλαν διαδοχικές κυβερνήσεις και πολιτικοί. Ποιος μπορεί να ξεχάσει, για παράδειγμα, ότι κατά τη διάρκεια της οικονομικής κατάρρευσης του 2013 κάποιοι είχαν την ιδέα της προπώλησης του κυπριακού φυσικού αερίου για να αποφευχθεί η διάσωση; Εν τω μεταξύ, περισσότερα από έξι χρόνια συνομιλιών απέτυχαν να κλείσουν μια συμφωνία με το Ισραήλ για την επικάλυψη του φυσικού αερίου Αφροδίτη, με τις δύο κυβερνήσεις να συστήνουν πρόσφατα μια τεχνική επιτροπή. Και αρκετές τριμερείς σύνοδοι κορυφής ήρθαν και έφυγαν, η Κύπρος έχει κολλήσει στο σημείο μηδέν, ενώ το Ισραήλ στέλνει σήμερα 5 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα κάθε χρόνο στην Αίγυπτο μέσω ενός αγωγού που συνδέει το νότιο Ισραήλ με τη χερσόνησο του Σινά.
Το χρονικό για το κυπριακό φυσικό αέριο είναι διαθέσιμο εδώ: https:/cyprus-mail.com/2016/06/27/special-report-drilling-cyprus-gas-timeline/
Ο Κωνσταντίνος Χατζηστάσου, αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Μηχανικών της Σχολής Θετικών Επιστημών και Μηχανικών του Πανεπιστημίου Λευκωσίας, προσπάθησε να τα ανακεφαλαιώσει όλα:
Πρωτίστως, είναι τα οικονομικά. Δεδομένου ότι η Κύπρος είναι ένα μικρό νησί με ανάγκες σε φυσικό αέριο που υπολογίζονται σε 1 δισεκατομμύριο κυβικά μέτρα ετησίως, δεν μπορεί κανείς να δικαιολογήσει μια δαπανηρή υπεράκτια ανάπτυξη αν δεν είναι δυνατή η εξαγωγή φυσικού αερίου
Φυσικά, συνεχίζει, αυτό προϋποθέτει ότι μια εταιρεία θα υπογράψει συμβόλαια εξαγωγής φυσικού αερίου, τα οποία δεν έχουν ακόμη υλοποιηθεί. Και σαν να μην έφτανε αυτό, οι ανταγωνισμοί των εταιρειών επιδεινώνουν τα πράγματα. Η Τουρκία είχε επίσης το μερίδιο που της αναλογούσε επιβραδύνοντας την εξερεύνηση εμποδίζοντας την άγρια γεώτρηση της ENI με την ονομασία Soupia (σουπιά) στο τεμάχιο 3 τον Φεβρουάριο του 2018.
Τον παράγοντα Τουρκία αναγνωρίζει και ο ειδικός σε θέματα ενέργειας Charles Ellinas:
Οι επενδυτές, ιδίως οι τράπεζες και τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα, αποφεύγουν τον κίνδυνο. Με το κυπριακό πρόβλημα άλυτο και την Τουρκία να απειλεί, θα είναι πολύ επιφυλακτικοί στο να επενδύσουν σε έργα πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων για την ανάπτυξη των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου. Είναι επίσης εξαιρετικά απίθανο ότι οι πετρελαϊκές εταιρείες θα χρηματοδοτήσουν τέτοια έργα από τους δικούς τους ισολογισμούς.
Έτσι η Τουρκία ελέγχει. Μπορεί όμως η υποτονικότητα να αποδοθεί και στο γεγονός ότι η Κύπρος βρίσκεται στο έλεος των πετρελαϊκών εταιρειών;
Αυτός είναι ο βασικός παράγοντας, εκτιμά ο Έλληνας. Τίποτα δεν θα συμβεί, παρά τις πολιτικές δηλώσεις/επιθυμίες των κυπριακών αρχών, μέχρι να διασφαλιστούν οι πωλήσεις φυσικού αερίου και να αποφασίσουν να επενδύσουν οι πετρελαϊκές εταιρείες που εκμεταλλεύονται αυτές τις παραχωρήσεις. Και πιθανότατα μετά την επίλυση του κυπριακού προβλήματος, όπως αναφέρθηκε προηγουμένως.
Ενδεικτικά, ο Έλληνας υπενθυμίζει μια πρόσφατη ασαφή δήλωση της NewMed (παλαιότερα γνωστή ως Delek) που ανέφερε ότι έχει ληφθεί απόφαση με τους εταίρους της στην Αφροδίτη να εμπλακεί με ένα γεωτρύπανο για την ανόρυξη της πρώτης παραγωγικής γεώτρησης στο κοίτασμα.
Αυτό, υποθέτει ο εμπειρογνώμονας, μάλλον σημαίνει μια γεώτρηση αξιολόγησης/παραγωγής. Αλλά η NewMed δεν αποκάλυψε λεπτομέρειες σχετικά με το χρονοδιάγραμμα. Και η Chevron, η διαχειρίστρια εταιρεία του οικοπέδου 12, δεν έκανε καμία αναφορά στην Κύπρο σε πρόσφατη παρουσίαση προς τους επενδυτές σχετικά με τα έργα που σχεδιάζει να αναπτύξει τα επόμενα δύο έως τρία χρόνια, αλλά αντ' αυτού αναφέρθηκε στο Ισραήλ και στο κοίτασμα Λεβιάθαν.
Και όμως, λέει ο Έλληνας, η Καθημερινή ανέφερε νωρίτερα αυτό το μήνα ότι ο υπουργός Ενέργειας δήλωσε ότι η Κύπρος ελπίζει να αρχίσει να εξάγει το φυσικό της αέριο από το κοίτασμα Αφροδίτη μέχρι το 2026.
Ας ελπίσουμε ότι αυτή τη φορά αυτό βασίζεται σε σταθερές πωλήσεις φυσικού αερίου και σε πραγματική συμφωνία με τους κατόχους της παραχώρησης.
Πρόκειται για ανικανότητα ή/και έλλειψη σχεδιασμού από τις κυπριακές αρχές; Πολλές φορές τα χρονοδιαγράμματα και τα σχέδια έχουν αλλάξει μέχρι τώρα, και ακόμα δεν έχουμε ιδέα τι θα γίνει με το φυσικό αέριο.
Δυστυχώς οι δικές μας αρχές έδωσαν πάρα πολλές υποσχέσεις που δεν μπόρεσαν να τηρήσουν, χάνοντας την αξιοπιστία τους στην πορεία, λέει ο Έλληνας.
Ο λόγος είναι ότι σχεδόν όλες αυτές ήταν πολιτικά καθοδηγούμενες, χωρίς τη συμμετοχή των πετρελαϊκών εταιρειών, οι οποίες άλλωστε διαθέτουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία τόσο σε τεχνικό όσο και σε εμπορικό επίπεδο και θα έπρεπε να παράσχουν την επένδυση.
Φέρνει στο μυαλό του τον Νοέμβριο του 2019, όταν με βάση δήλωση του υπουργού Ενέργειας της Κύπρου μετά την υπογραφή της αναθεωρημένης συμφωνίας παραχώρησης του κοιτάσματος φυσικού αερίου Αφροδίτη με την Noble Energy, το Reuters έγραψε Οι κυπριακές αρχές δήλωσαν ότι το φυσικό αέριο θα αρχίσει να εξάγεται το 2025, με εκτιμώμενα κέρδη 9,3 δισ. ευρώ (10,29 δισ. δολάρια) για μια περίοδο 18 ετών
Όπως και πολλές άλλες πριν, οι υποσχέσεις έρχονται και φεύγουν και τίποτα δεν συμβαίνει. Και οι αρχές μας συνεχίζουν να το κάνουν.
Η Sunday Mail έθεσε το γενικό ερώτημα για το τι έχει πάει στραβά στο γραφείο της υπουργού Ενέργειας Νατάσας Πηλείδη. Η υπουργός αρνήθηκε να σχολιάσει.
Επιστρέφοντας στον κ. Χατζηστάσου, ο οποίος σημειώνει ότι από την ανακάλυψη του κοιτάσματος Αφροδίτη το 2011, η βιομηχανία πετρελαίου και φυσικού αερίου έχει περάσει από διάφορες εκρήξεις και καταρρεύσεις με πιο πρόσφατη το σοκ του Covid-19 όταν τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το πετρέλαιο εισήλθαν σε αρνητικό έδαφος καθιστώντας την ανάπτυξη περιουσιακών στοιχείων φυσικού αερίου οικονομικά ασύμφορη.
Ανεξάρτητα από τις μεγάλες ανακαλύψεις κοιτασμάτων με εξαίρεση την Αφροδίτη, η Καλυψώ και ο Γλαύκος δεν έχουν ακόμη αξιολογηθεί. Η πρόσφατη εκτιμητική γεώτρηση στο κοίτασμα φυσικού αερίου Γλαύκος από την ExxonMobil-Qatar Energy θα ρίξει περισσότερο φως ως προς τον όγκο του κοιτάσματος. Παρ' όλες τις προσδοκίες που έχουν δημιουργηθεί, η Κύπρος και οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη της δεν παράγουν προς το παρόν φυσικό αέριο. Στην πραγματικότητα, η Κύπρος θα αρχίσει να εισάγει υγροποιημένο φυσικό αέριο το 2023.
Κοιτάζοντας όμως το μέλλον, ο καθηγητής ακούγεται αισιόδοξος:
Παρά τις αντιξοότητες, ο πόλεμος στην Ουκρανία οδήγησε σε υψηλές τιμές ρεκόρ, συμπεριλαμβανομένου του υγροποιημένου φυσικού αερίου, και με την επείγουσα ανάγκη της ΕΕ να διαφοροποιηθεί από το ρωσικό αέριο. Σε συνδυασμό με τα δύο εργοστάσια εξαγωγής υγροποιημένου φυσικού αερίου στην Αίγυπτο, μπορεί να υπάρξει μια χρυσή ευκαιρία για τις εξαγωγές φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου. Εν τω μεταξύ, οι συνέργειες μεταξύ εταιρειών και χωρών όπως η Κύπρος και το Ισραήλ είναι το κλειδί για την αξιοποίηση των κοιτασμάτων φυσικού αερίου πριν ο ανταγωνισμός από το Κατάρ και τις ΗΠΑ επισκιάσει το παράθυρο ευκαιρίας.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Source
