Ο χρόνος τελειώνει και το θέμα των αγνοουμένων στην Κύπρο πρέπει να αποπολιτικοποιηθεί, αναφέρει η Επιτροπή του ΟΗΕ για τις εξαναγκαστικές εξαφανίσεις στην τελευταία της έκθεση
Οι εμπειρογνώμονες, οι οποίοι επισκέφθηκαν το νησί μεταξύ 5-12 Απριλίου, εξέδωσαν σκληρές δηλώσεις - λέγοντας ότι το κεφάλαιο των αγνοουμένων, που προέρχεται από τα γεγονότα του 1963/64 και του 1974, πρέπει να αντιμετωπιστεί πραγματικά ως θέμα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και ανθρωπιστικό ζήτημα.
"Πολιτικές και άλλες εκτιμήσεις εντός των δύο κοινοτήτων, φαίνεται να παίζουν σημαντικό ρόλο στην απόφαση να προχωρήσει η έρευνα σε μια συγκεκριμένη τοποθεσία που έχει εντοπιστεί", αναφέρεται στην έκθεση.
Η αντιπροσωπεία αποτελούνταν από τους Luciano Hazan, Aua Balde και Henrikas Mickevicius, οι οποίοι παρουσίασαν τα προκαταρκτικά τους πορίσματα σε συνέντευξη Τύπου στο Σπίτι της Συνεργασίας την Τρίτη. Η τελική έκθεση της επίσκεψης θα παρουσιαστεί στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ στη Γενεύη τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι οι σχετικές πληροφορίες μπορεί να είναι διαθέσιμες αλλά δεν αξιοποιούνται πλήρως και προειδοποίησε ότι η πρόοδος στην αναζήτηση των αγνοουμένων έχει επιβραδυνθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια.
Δήλωσε επίσης ότι ουσιώδεις πληροφορίες σχετικά με πιθανούς χώρους μαζικών τάφων φέρονται να αποκρύπτονται από την άλλη πλευρά λόγω δυσπιστίας και πολιτικών υπολογισμών.
Οι πολιτικά φορτισμένες και διχαστικές ομιλίες στις κηδείες των αναγνωρισμένων αγνοουμένων λέγεται ότι έχουν βαθύνει περαιτέρω αυτή τη δυσπιστία, σύμφωνα με την έκθεση.
"Είναι απαραίτητο να αφήσουμε πίσω τη δυσπιστία και τη δυσαρέσκεια για να βάλουμε επιτέλους ένα τέλος στην αγωνία και τον πόνο όλων των οικογενειών", ανέφερε η έκθεση, προσθέτοντας ότι ορισμένα μέλη οικογενειών έρχονται αντιμέτωπα με την προοπτική να λάβουν υπολείμματα λειψάνων τόσο μικρά όσο το δόντι ενός ανθρώπου.
Οι εμπειρογνώμονες δήλωσαν ότι 776 Ελληνοκύπριοι και 201 Τουρκοκύπριοι από τον συνολικό αριθμό του 2002 στον επίσημο κατάλογο που διαχειρίζεται η δικοινοτική Επιτροπή Αγνοουμένων (ΔΕΑ) παραμένουν αγνοούμενοι - αλλά ότι πάνω από το 50% των ατόμων του καταλόγου έχουν εκταφεί και ταυτοποιηθεί από τότε που η μονάδα άρχισε να λειτουργεί πλήρως το 2006.
Ο Luciano Hazan δήλωσε ότι κατά τη διάρκεια της παραμονής τους στο νησί, συναντήθηκαν, μεταξύ άλλων, με Κύπριους κυβερνητικούς αξιωματούχους, τη ΔΕΑ, οργανισμούς του ΟΗΕ, τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ersin Tatar και τους συμβούλους του, συγγενείς αγνοουμένων και από τις δύο κοινότητες, καθώς και με υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, δικηγόρους, ακαδημαϊκούς και άλλα μέλη της κοινωνίας των πολιτών
Και οι δύο κοινότητες πέρα από το χάσμα δέχθηκαν κριτική και επαίνους.
Το όργανο του ΟΗΕ χαιρέτισε την αυξημένη πρόσβαση της ΔΕΑ σε στρατιωτικές περιοχές στο βόρειο τμήμα του νησιού, αλλά επανέλαβε την έκκληση προς τη στρατιωτική αρχή της Τουρκίας να καταστήσει τις περιοχές στο βορρά προσβάσιμες στη ΔΕΑ ανά πάσα στιγμή, καθώς και να επιτρέψει την πλήρη και ανεμπόδιστη πρόσβαση στα στρατιωτικά αρχεία με σκοπό τον εντοπισμό νέων τόπων ταφής
Η έκθεση εξέφρασε τη λύπη της για το γεγονός ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι ακόμη κράτος-μέλος της Διεθνούς Σύμβασης για την προστασία όλων των προσώπων από τις εξαναγκαστικές εξαφανίσεις, παρά την υπογραφή της το 2007.
Η Μονάδα σημείωσε επίσης ότι ένας αριθμός συγγενών προσέφυγαν στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (ΕΔΑΔ) μετά την εξάντληση των ένδικων μέσων στο νησί.
Οι υποθέσεις αυτές αφορούν κυρίως την αποτυχία της Τουρκίας να διεξάγει αποτελεσματική έρευνα για την τύχη και τον εντοπισμό των αγνοουμένων μετά την τουρκική εισβολή του 1974, αν και πρόσφατα κατατέθηκαν και υποθέσεις κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, αναφορικά με τη μη ενημέρωση των συγγενών για την πρόοδο της έρευνας και για τον εντοπισμό των λειψάνων.
Το τελευταίο πιθανότατα παραπέμπει στην περσινή απόφαση του ΕΔΑΔ να επιδικάσει αποζημίωση ύψους 45.000 ευρώ στην οικογένεια Ελληνοκύπριου που σκοτώθηκε κατά την τουρκική εισβολή, η οποία είχε ισχυριστεί ότι το κράτος απέτυχε να διερευνήσει αποτελεσματικά την τύχη του ή να τους ενημερώσει για την πορεία των ερευνών.
Οι εμπειρογνώμονες σημείωσαν επίσης κάποιες πρόσφατες συζητήσεις στην Κύπρο, ιδίως στο πλαίσιο της κοινωνίας των πολιτών, σχετικά με τη δημιουργία ενός μηχανισμού διαλεύκανσης της αλήθειας, ο οποίος θα μπορούσε να αποσαφηνίσει τα γεγονότα και τις συνθήκες των εξαφανίσεων.
"Σχεδόν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς με τους οποίους συναντηθήκαμε υπογράμμισαν τη σημασία της διαλεύκανσης της αλήθειας για τα θύματα, τους συγγενείς και την κοινωνία στο σύνολό της. [ΣΥΝΙΣΤΟΎΜΕ] σε όλους τους εμπλεκόμενους φορείς να εξετάσουν δεόντως αυτή την ιδέα, η οποία θα μπορούσε επίσης να συμβάλει στη συμφιλίωση", αναφέρει η έκθεση.
Οι εμπειρογνώμονες σημείωσαν επίσης ότι: "Δεν έχει σημειωθεί καμία πρόοδος σε σχέση με ποινικές έρευνες και διώξεις για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων που έχουν ως αποτέλεσμα την εξαφάνιση ατόμων, συμπεριλαμβανομένων πιθανών αναγκαστικών εξαφανίσεων.
"Ενώ αυτός είναι άλλος ένας βασικός πυλώνας που πρέπει να αντιμετωπιστεί, μαζί με την αλήθεια, την αποκατάσταση και τη μνήμη, στην Κύπρο δίνεται πολύ λίγη έμφαση στη λογοδοσία."
Η ΔΕΑ στην Κύπρο ιδρύθηκε τον Απρίλιο του 1981 με συμφωνία μεταξύ των Ελληνοκυπρίων και των Τουρκοκυπρίων ηγετών, υπό την αιγίδα του ΟΗΕ.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα και/ή της Cyprus Mail
Πηγή
