-
.
- Русский
Της Ιωάννας Αχιλλέως Ζαβιτσανάκη
Με την πάροδο των χρόνων, η κοινωνία αποθαρρύνεται όλο και περισσότερο να μιλάει για το Κυπριακό. Οι λόγοι περιλαμβάνουν το χρονικό διάστημα που έχει περάσει χωρίς πρόοδο, το αντιληπτό άλυτο του προβλήματος, την έλλειψη συνεκτικής πληροφόρησης γύρω από τις διαπραγματεύσεις και την ανεπαρκή συμπερίληψη της κοινωνίας στις ειρηνευτικές προσπάθειες. Υπάρχει επίσης το φαινομενικά σταθερό status quo, το οποίο μας επιτρέπει να συνεχίσουμε την καθημερινή μας ζωή. Καθημερινές ζωές που ζούμε μόνο στη μία πλευρά του νησιού μας.
Η ελληνοκυπριακή και η τουρκοκυπριακή κοινότητα παρέμειναν για δεκαετίες χωρισμένες από την "Πράσινη Γραμμή", μια ονομασία μάλλον αδόκιμα αποκομμένη από την πραγματικότητα του σκοπού που εξυπηρετεί. Αλλά είναι άστοχη; Εξαρτάται από το πώς το βλέπεις. Αν τη θεωρήσετε ως μια προσωρινή ειρηνευτική συσκευή που σχεδιάστηκε για την αποφυγή συγκρούσεων, μια ονομασία που προέρχεται απλώς από το χρώμα του μολυβιού που τη σχεδίασε, μπορεί να φαίνεται αρκετά κατάλληλη. Τι γίνεται όμως αν τη θεωρήσετε ως μια γραμμή που συνεχίζει να μας κρατάει εμάς τους Κυπρίους χωριστά, να ζούμε σε ξεχωριστές πραγματικότητες, χωρισμένοι από συρματοπλέγματα και νεκρές ζώνες και την Unficyp και τις ένοπλες δυνάμεις που φυλάνε σκοπιά εκατέρωθεν;
Ενώ το status quo που διατηρείται με την ύπαρξη της Πράσινης Γραμμής δεν πρέπει και δεν μπορεί να ερμηνευτεί ότι αντιπροσωπεύει την ουσιαστική ειρήνη, έχει ωστόσο φτάσει να αντιπροσωπεύει την απουσία σύγκρουσης - τουλάχιστον βίαιης σύγκρουσης. Αυτή η απουσία είναι που επιτρέπει σε εμάς τους Κυπρίους να περιηγηθούμε στη ζωή μας σε μια κανονικοποιημένη εκδοχή μιας ανώμαλης κατάστασης. Και έτσι, με την πάροδο των ετών, έχει ριζώσει μεταξύ πολλών η αντίληψη ότι η υφιστάμενη κατάσταση είναι κάτι λιγότερο επικίνδυνο και λιγότερο αβέβαιο από την αλλαγή, η οποία με τη σειρά της έχει οδηγήσει σε μια περιορισμένη αίσθηση του επείγοντος και σε μικρή πίεση για την υπέρβαση αυτού του μακροχρόνιου και εντεινόμενου αδιεξόδου.
Αλλά για πόσο ακόμη μπορούμε να παραμείνουμε σε αυτή τη σουρεαλιστική και απαράδεκτη κατάσταση διαχωρισμού; Για πόσο ακόμα μπορούμε να αντέξουμε να παραμείνουμε παθητικοί απέναντι στην αλλαγή που στην πραγματικότητα συντελείται στις κατεχόμενες περιοχές, συμπεριλαμβανομένων των συνεχών δημογραφικών αλλαγών, της αυξανόμενης εξάρτησης των Τουρκοκυπρίων από την Τουρκία, των μονομερών ενεργειών στα Βαρώσια, των μαζικών κατασκευαστικών έργων και των ξένων επενδύσεων;
Αναλογιζόμενοι την έννοια της "ειρήνης" και την έννοια της "σύγκρουσης" και πώς σχετίζονται με το κυπριακό πρόβλημα, ας εξετάσουμε επίσης την ιδέα της "εμπλοκής χωρίς αναγνώριση", μια ιδέα που προέκυψε για να ενθαρρύνει τη δραστηριότητα (διπλωματική και κοινωνική) μεταξύ των μερών σε καταστάσεις που αφορούν μη αναγνωρισμένα κράτη ή οντότητες.
Από κοινωνική άποψη, η ιδέα βασίζεται στην παραδοχή ότι η αναγνώριση της ύπαρξης των ανθρώπων που ζουν στην άλλη πλευρά δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται η πολιτική αναγνώρισή τους ως κράτος. Οι δικοινοτικές και άλλες ομάδες που ασχολούνται με κοινωνικά και τεχνικά θέματα που σχετίζονται με το Κυπριακό κατανοούν και εργάζονται με βάση αυτή την ιδέα.
Αλλά για πολλούς Κύπριους, παραμένει μια μάλλον συγκεχυμένη και δύσκολα αποδεκτή ιδέα. Πρώτον, αυτό οφείλεται στη διαμάχη που περιβάλλει την πρακτική, οι ίδιοι οι ηγέτες εμφανώς δυσκολεύονται με αυτήν και αυτή η δυσφορία αναπόφευκτα φιλτράρεται στην κοινωνία. Αλλά είναι κάτι περισσότερο από αυτό. Οφείλεται επίσης στην επί δεκαετίες έκθεσή μας σε συγκαταβατικά πολιτικά μηνύματα (που απηχεί η ίδια η κοινωνία) σχετικά με τον ρόλο της κοινωνίας. Από τη μία πλευρά η κοινωνία έχει κάνει να αισθάνεται ότι δεν είναι σε θέση ούτε να κατανοήσει ούτε να επηρεάσει θετικά την κατάσταση, ενώ από την άλλη της έχει παραδοθεί ένα αίσθημα ευθύνης να μην κάνει τα πράγματα χειρότερα. Εν ολίγοις, στην κοινωνία έχει ανατεθεί και έχει υιοθετήσει σε μεγάλο βαθμό το ρόλο του να κάθεται με σταυρωμένα τα χέρια και να περιμένει, χωρίς κανένα κριτικό προβληματισμό σχετικά με τους κινδύνους αυτής της στάσης αναμονής.
Και έτσι, είκοσι χρόνια μετά το άνοιγμα των σημείων διέλευσης, πολλοί Ελληνοκύπριοι παραμένουν σταθερά στη δική τους πλευρά του φράχτη, τόσο κυριολεκτικά όσο και μεταφορικά. Συνεχίζουμε να γενικεύουμε όλες τις διελεύσεις είτε ως ανεύθυνες είτε ως καιροσκοπικές. Είμαστε αρνητικοί στην αλληλεπίδραση με την άλλη κοινότητα και είμαστε απρόθυμοι να συμμετάσχουμε σε εξ αποστάσεως βαθιές συζητήσεις για το θέμα, ακόμη και με τη δική μας κοινότητα.
Πιστεύω ότι ο μόνιμος φόβος μας ότι η κατάσταση θα χειροτερέψει και ότι θα κάνουμε κάτι προσωπικά για να την χειροτερέψουμε, έχει εκδηλωθεί σε αυτό που θα μπορούσε να περιγραφεί ως ένα είδος "φοβίας της αναγνώρισης". Μια φοβία του να υποστηρίξουμε ακούσια μια απαράδεκτη και παράνομη κατάσταση. Το πρόβλημα είναι ότι, όπως και με κάθε άλλη φοβία, μας καθιστά ανίκανους να κάνουμε οτιδήποτε.
Όσο δύσκολη και αν είναι η έννοια της δέσμευσης χωρίς αναγνώριση, ποια είναι όντως η εναλλακτική λύση; Η αδράνεια ή η ανεπαρκής δράση σίγουρα δεν μπορεί πλέον να θεωρηθεί ως επιλογή. Πράγμα που δεν σημαίνει, βέβαια, ότι δεν πρέπει να είμαστε προσεκτικοί. Και έτσι, από τη μία πλευρά, η ευθύνη ανήκει στην ηγεσία να βοηθήσει την κοινωνία να συμβιβαστεί με αυτή τη φοβία και να βρει ευνοϊκούς τρόπους να συμπεριλάβει και να αξιοποιήσει πραγματικά την κοινωνία στις προσπάθειες να εργαστεί προς την κατεύθυνση της βιώσιμης ειρήνης. Από την άλλη πλευρά, η κοινωνία πρέπει να σταματήσει να περιμένει από τους πολιτικούς να την συμπεριλάβουν, αλλά αντίθετα να τους πιέσει να το πράξουν.
Πώς μπορεί η κοινωνία να ασκήσει μια τέτοια πίεση; Με το να γίνει πιο ενημερωμένη για το τι συμβαίνει σε ολόκληρο το νησί, με το να σκέφτεται το μέλλον, με το να έχει μια ρεαλιστική κατανόηση των πιθανών κινδύνων και ευκαιριών, με το να είναι έτοιμη να εμπλακεί και να συνεργαστεί με ανθρώπους με διαφορετικές προοπτικές, είτε από τη δική της είτε από την άλλη κοινότητα, με το να ενώσει τις δυνάμεις της με ομοϊδεάτες με καλοπροαίρετες προθέσεις. Γιατί εφόσον η εμπλοκή ασκείται όχι αγνοώντας αλλά αντιμετωπίζοντας ενεργά το πρόβλημα, τότε κάτι γόνιμο μπορεί ακόμη να προκύψει.
Για να μάθετε πώς μια ποικιλόμορφη ομάδα 36 Κυπρίων από όλο το νησί εμπλέκεται μεταξύ της χρησιμοποιώντας μια μετασχηματιστική προσέγγιση προσανατολισμένη στο μέλλον, και για να εξετάσετε πώς θα μπορούσατε και εσείς να εμπλακείτε, επισκεφθείτε την ιστοσελίδα https:/www.cyprusfutures.org/
[/P]Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
