Το αρχιτεκτονικό γραφείο Hugh Broughton Architects κέρδισε διεθνή διαγωνισμό για το σχεδιασμό καταφυγίων για τα ψηφιδωτά της Πάφου μετά από μια χρονοβόρα και ανταγωνιστική διαδικασία, ανακοίνωσαν την Πέμπτη το τμήμα αρχαιοτήτων και το Ινστιτούτο Συντήρησης Getty των ΗΠΑ.
Ο διαγωνισμός προκηρύχθηκε το φθινόπωρο του 2019 στο πλαίσιο του σχεδίου συντήρησης και διαχείρισης που εκπόνησε το τμήμα με το Ινστιτούτο Συντήρησης Getty για την προστασία του σημαντικού αρχαιολογικού χώρου της Νέας Πάφου.
Ο χώρος είναι γνωστός για τα εξαίσια ψηφιδωτά δάπεδα, μοναδικά στην ανατολική Μεσόγειο, καθώς και για λείψανα και μνημεία που χρονολογούνται στην ελληνιστική, ρωμαϊκή, παλαιοχριστιανική, βυζαντινή, μεσαιωνική και οθωμανική περίοδο.
Αφού εξετάστηκαν οι προτάσεις που υποβλήθηκαν από πολλά αρχιτεκτονικά γραφεία διεθνώς, επιλέχθηκαν έξι για την τελική φάση του διαγωνισμού: Carmody Croarke, Cullinan Studio, Studio Gionata Rizzi, Hugh Broughton Architects, Machado Silvetti και Sela James Architects (σε συνεργασία με την Gort Scott).
Τους ζητήθηκε να ετοιμάσουν προτάσεις με αρχιτεκτονικά σχέδια (concept designs) για δύο πρωτότυπα καταφυγίων.
Το πρώτο καταφύγιο προορίζεται για το Σπίτι του Θησέα και θα καλύπτει τα ψηφιδωτά με μια σκηνή από τη ζωή του Αχιλλέα, του Θησέα και του Μινώταυρου στο Λαβύρινθο και ένα συγκρότημα λουτρών με γεωμετρικά ψηφιδωτά.
Το δεύτερο στέγαστρο θα προστατεύει την Οικία του Ορφέα και τα ψηφιδωτά με τη μάχη του Ηρακλή και το λιοντάρι της Νεμέας, τον Ορφέα και τα ζώα που τον περιβάλλουν ακούγοντας τη μουσική του και ένα μικρότερο συγκρότημα λουτρών.
Για τις ανάγκες του διαγωνισμού, η υπηρεσία και το Ινστιτούτο Συντήρησης Getty, σε συνεργασία με επιστήμονες από το εξωτερικό, ειδικούς σε θέματα συντήρησης και προστατευτικών στεγάστρων για αρχαιολογικούς χώρους, δημιούργησαν λεπτομερή οδηγό σχεδιασμού
Τα κύρια κριτήρια του οδηγού ήταν η ανάγκη προστασίας των ευαίσθητων αρχαιολογικών καταλοίπων από ανθρωπογενείς και περιβαλλοντικές απειλές, η σημασία της διατήρησης της σχέσης μεταξύ των στεγάστρων και του περιβάλλοντος χώρου, η δημιουργία των κατάλληλων συνθηκών για την προβολή των ψηφιδωτών και τη διευκόλυνση της κίνησης των επισκεπτών και η χρήση βιώσιμων υλικών και συστημάτων.
Ζητήθηκε επίσης από τα αρχιτεκτονικά γραφεία να προτείνουν τρόπους υλοποίησης των σχεδίων τους και σε άλλους χώρους και κατάλοιπα του χώρου, εκτός από αυτά τα δύο σπίτια.
Στη συνέχεια τα αρχιτεκτονικά γραφεία επισκέφθηκαν τον αρχαιολογικό χώρο, προκειμένου να κατανοήσουν τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες του, ώστε να ολοκληρώσουν τις ιδέες τους, συζητώντας με έναν αρχαιολογικό λειτουργό του τμήματος αρχαιοτήτων και έναν επιστήμονα που ειδικεύεται στην αρχαιολογία της Πάφου.
Οι προτάσεις με τα αρχιτεκτονικά σχέδια αξιολογήθηκαν από διεθνή επιτροπή αποτελούμενη από μέλη του επιστημονικού προσωπικού της υπηρεσίας και του Ινστιτούτου Συντήρησης Getty και ανεξάρτητους διεθνείς επιστήμονες με ειδίκευση στους τομείς της συντήρησης, της αρχαιολογίας, του αρχιτεκτονικού σχεδιασμού, της δομικής και περιβαλλοντικής μηχανικής, με μεγάλη προηγούμενη εμπειρία σε αρχαιολογικούς και ιστορικούς χώρους
Πρόεδρος της επιτροπής ήταν καθηγητής πρακτικής στον τομέα της ιστορικής συντήρησης στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια.
Εκτός από τη διεθνή επιτροπή, το Τμήμα Αρχαιοτήτων συνέστησε ειδική τοπική επιτροπή αξιολόγησης με εκπροσώπους των τμημάτων αρχαιοτήτων και δημοσίων έργων, έναν αρχιτέκτονα και έναν πολιτικό μηχανικό με εμπειρία σε παρόμοια έργα, καθώς και έναν ομότιμο καθηγητή του Πανεπιστημίου Κύπρου με ειδίκευση στην αρχαιολογία της Πάφου.
Τα έξι γραφεία παρουσίασαν διάφορες ιδέες και ανταποκρίθηκαν με δημιουργικές λύσεις στην πρόκληση να εξισορροπήσουν τις διάφορες και συχνά αντικρουόμενες απαιτήσεις σχεδιασμού, αναφέρεται στην ανακοίνωση.
"Η Επιτροπή έκρινε ότι η πρόταση που υποβλήθηκε από το γραφείο Hugh Broughton architects για τη δημιουργία ενός ημιυπαίθριου καταφυγίου έδωσε τις πιο ολοκληρωμένες και ισορροπημένες απαντήσεις στα σύνθετα κριτήρια που ορίζονται στον οδηγό σχεδιασμού, με προτεραιότητα στην προστασία των ψηφιδωτών", αναφέρεται στην ανακοίνωση.
Ο δομικός σχεδιασμός που διατηρεί άθικτο το εσωτερικό της οροφής και η ευρηματική λύση για τη θεμελίωση της κατασκευής χωρίς την ανάγκη διενέργειας περαιτέρω ανασκαφών, ελαχιστοποιούν τις επιπτώσεις του προτεινόμενου έργου στον αρχαιολογικό χώρο. Παράλληλα, παρέχει προστασία από σεισμούς, ανέμους και άλλους κινδύνους, προστίθεται.
Επιπλέον, η πρόταση αυτή βασίζεται στην κατανόηση των γενικών περιβαλλοντικών απειλών για τα ψηφιδωτά, όπως η δημιουργία αλάτων, και παρουσιάζει λύσεις για αποτελεσματικό έλεγχο.
Τα επιμέρους στοιχεία της πρότασης για το πρωτότυπο καταφύγιο, όπως η οροφή και η χρήση τοπικών υλικών, όπως πήλινα κεραμίδια, ξύλινα στοιχεία στους τοίχους και σε άλλα σημεία, συνάδουν με άλλες υπάρχουσες κατασκευές εντός και πλησίον του αρχαιολογικού χώρου.
Το προτεινόμενο καταφύγιο δεν ανταγωνίζεται τα ψηφιδωτά και άλλα κατάλοιπα λόγω της απλότητας του σχεδιασμού του, ενώ το προτεινόμενο ευέλικτο σύστημα με τις γέφυρες πεζών επιτρέπει διάφορες επιλογές για την ανάπτυξη των διαδρομών κυκλοφορίας των επισκεπτών.
Τα καταφύγια μπορούν να επεκταθούν ή να αναπαραχθούν με μια λύση που προτείνει η ομάδα για τη χρήση κιτ εξαρτημάτων, με υλικά που είναι διαθέσιμα τοπικά και μπορούν εύκολα να αντικατασταθούν, αναφέρεται.
Η πρόταση θα οριστικοποιηθεί τώρα και θα εφαρμοστεί με βάση τις κυβερνητικές διαδικασίες, ανέφερε το τμήμα αρχαιοτήτων.
"Ο σχεδιασμός καταφυγίων σε αρχαιολογικούς χώρους είναι ένα πολύπλοκο εγχείρημα που πρέπει να εξισορροπεί μια σειρά από ανταγωνιστικές απαιτήσεις. Η δημιουργική και μελετημένη σχεδιαστική ιδέα της Hugh Broughton Architects παρέχει προστασία για τα ψηφιδωτά του χώρου με κατασκευές που είναι βιώσιμες και ευαίσθητες στο αρχαιολογικό πλαίσιο", δήλωσε η Jeanne Marie Teutonico του Ινστιτούτου Συντήρησης Getty.
Η Hugh Broughton δήλωσε ενθουσιασμένη που επιλέχθηκε ως νικήτρια του διαγωνισμού σχεδιασμού.
"Προτείναμε λύσεις που ελαχιστοποιούν τις φυσικές και οπτικές επιπτώσεις στον χώρο και αξιοποιούν με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις βιώσιμες τεχνικές παθητικού σχεδιασμού για την προστασία των αξιόλογων ρωμαϊκών ψηφιδωτών και της αρχαιολογίας", δήλωσαν.
"Τα σχέδιά μας αντανακλούν μια δημιουργική και μεθοδική συνεργασία μεταξύ αρχιτεκτόνων, ειδικών σε θέματα συντήρησης και μηχανικών, οι οποίοι ανυπομονούν να συνεργαστούν με το τμήμα αρχαιοτήτων και το Ινστιτούτο Συντήρησης Getty για την ανάπτυξη προτάσεων που θα διαφυλάξουν το μέλλον αυτού του εκπληκτικού ιστορικού τόπου", πρόσθεσαν.
Το Ινστιτούτο Συντήρησης Getty, με το οποίο το τμήμα αρχαιοτήτων συνεργάζεται εδώ και πολλά χρόνια, επικεντρώνεται στην ανάπτυξη πρακτικών συντήρησης αρχαιολογικών περιοχών. Υποστηρίζει τη συντήρηση μέσω της επιστημονικής έρευνας, της εκπαίδευσης, της έρευνας πεδίου και της διάδοσης πληροφοριών.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Source