Οι τράπεζες έχουν επικριθεί για την αργή ανταπόκρισή τους στην πρόσφατη αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ[BR\\]
Οι κύριες τράπεζες της Κύπρου πρόκειται να αυξήσουν τα επιτόκια καταθέσεων φέτος, μετά από μια περίοδο 10 ετών κατά την οποία πλήρωναν σχεδόν μηδενικά επιτόκια, αλλά αυτό μπορεί να αργήσει ακόμα
Η αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων ήταν στα χαρτιά, ακόμη και πριν η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα αυξήσει τα επιτόκια κατά 50 μονάδες βάσης πριν από 10 ημέρες. Ήταν η έκτη φορά που η ΕΚΤ αύξησε τα επιτόκια για τις χώρες του ευρώ, αυξάνοντας το επιτόκιο καταθέσεων που καταβάλλει στις τράπεζες σε μία ημέρα στο 3% και το ελάχιστο επιτόκιο αναχρηματοδότησης που δανείζει στις τράπεζες σε μία ημέρα στο 3,5%.
Ο κόσμος παραπονιέται ότι οι τράπεζες στην Κύπρο αργούν να αυξήσουν τα επιτόκια καταθέσεων, τα οποία παραμένουν κάτω από το 1%, αλλά αυτό πρόκειται να αλλάξει, αν και δεν συμβαίνει τόσο γρήγορα όσο θα ήθελαν κάποιοι.
Ο Διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας Κωνσταντίνος Ηροδότου φάνηκε να άσκησε κάποια πίεση στα αφεντικά των τραπεζών πριν από λίγες ημέρες. Μετά από συνάντηση που είχε την Τρίτη με τους επικεφαλής των τραπεζών, σε ανακοίνωση της Κεντρικής Τράπεζας αναφέρεται ότι ο διοικητής κάλεσε τις τράπεζες να προχωρήσουν το συντομότερο δυνατό στην αξιολόγηση των στοιχείων τους σε σχέση με το ύψος των καταθετικών τους επιτοκίων.
Οι τράπεζες έπαιρναν το χρόνο τους, ίσως ως αντιστάθμισμα για το γεγονός ότι για χρόνια οι καταθέσεις επιβάρυναν τις τράπεζες με κόστος.
"Τα επιτόκια καταθέσεων θα αυξηθούν κατά τη διάρκεια του έτους, αλλά λάβετε υπόψη σας ότι για το ίδιο περίπου διάστημα που οι τράπεζες πλήρωναν τους καταθέτες τους κοντά στο μηδέν τοις εκατό, χρεώνονταν στο -0.5% από την ΕΚΤ για τις καταθέσεις μίας ημέρας", δήλωσε ο Ιωάννης Τιρκίδης, ανώτερος οικονομολόγος της Τράπεζας Κύπρου.
"Οι τράπεζες απορρόφησαν σημαντικές απώλειες για μεγάλο χρονικό διάστημα, όταν τα καθαρά περιθώρια επιτοκίου τους, δηλαδή η διαφορά μεταξύ του μέσου επιτοκίου με το οποίο δανείζουν και του μέσου κόστους των καταθέσεών τους, έπεσαν σημαντικά χαμηλότερα", πρόσθεσε.
"Αναπόφευκτα, υπάρχει και ένα τεχνικό ζήτημα, διότι πολλοί άνθρωποι είχαν προθεσμιακές καταθέσεις, οι οποίες ανανεώνονται στο τέλος της διάρκειάς τους, και έτσι υπάρχει μια καθυστέρηση μεταξύ της στιγμής που η ΕΚΤ αυξάνει τα επιτόκια και της ανανέωσης των προθεσμιακών καταθέσεων ή της πραγματοποίησης μιας νέας κατάθεσης, οπότε η τράπεζα θα καταβάλει υψηλότερο επιτόκιο", δήλωσε ο κ. Τιρκίδης.
Ο διευθύνων σύμβουλος της Ελληνικής Τράπεζας, Όλιβερ Γκάτζκε, εκτίμησε επίσης ότι η αύξηση των επιτοκίων στις καταθέσεις θα είναι σταδιακή. Μιλώντας σε δημοσιογράφους πριν από περίπου 10 ημέρες, είπε ότι η τράπεζα θα προχωρήσει σιγά-σιγά σε αυξήσεις στα επιτόκια των προθεσμιακών καταθέσεων.
Υπάρχουν διάφοροι λόγοι για τους οποίους οι τράπεζες δεν βιάζονται ιδιαίτερα να αυξήσουν τα επιτόκια των καταθέσεων. "Για χρόνια είχαμε ένα κόστος για τις καταθέσεις", δήλωσε πηγή της Τράπεζας Κύπρου. "Τα επιτόκια ήταν αρνητικά, οπότε οι καταθέσεις που είχαμε στην ΕΚΤ, την εποχή που τα επιτόκια ήταν -0,5%, μας επιβάρυναν και απορροφήσαμε το κόστος".
Ένας άλλος λόγος είναι ότι οι τράπεζες έχουν πλεονάζουσα ρευστότητα και δεν έχουν μεγάλο κίνητρο να προσελκύσουν περισσότερες καταθέσεις αυξάνοντας τα επιτόκια.
"Κοιτάξτε τις τράπεζες σήμερα σε σύγκριση με 10 χρόνια πριν, υπάρχουν κεφάλαια, υπάρχει μεγάλη ρευστότητα και όταν κοιτάτε την Ελληνική Τράπεζα, υπάρχουν ακόμη περισσότερα κεφάλαια και ακόμη μεγαλύτερη ρευστότητα", δήλωσε ο Gatzke. Εξήγησε ότι ο δείκτης κάλυψης ρευστότητας της Ελληνικής ήταν στο 440% περισσότερο από τέσσερις φορές πάνω από το εποπτικό όριο του 100%.
Το ίδιο "πρόβλημα" υπάρχει και στην Τράπεζα Κύπρου. Γενικότερα στο τραπεζικό σύστημα σήμερα η αξία των καταθέσεων ήταν διπλάσια από την αξία των δανείων, σε σύγκριση με την περίοδο πριν από την κρίση όπου η αξία των δανείων υπερέβαινε την αξία των καταθέσεων ιδιαίτερα για τους ντόπιους κατοίκους.
"Περίπου στα μέσα του 2012, οι συνολικές καταθέσεις στο τραπεζικό σύστημα ήταν €72 δις εκ των οποίων €44 δις ανήκαν σε κατοίκους, εγχώριες εταιρείες και νοικοκυριά. Τα δάνεια ήταν επίσης €72 δις εκ των οποίων €54 δις ήταν σε κατοίκους", εξήγησε ο κ. Τιρκίδης και πρόσθεσε:
"Στα τέλη του 2022, η αξία των καταθέσεων ήταν €52 δις και η αξία των δανείων €26 δις. Μόνο για τους κατοίκους υπήρχαν €43 δις καταθέσεις και €22 δις δάνεια. Οι τράπεζες έχουν σημαντικά περισσότερες καταθέσεις από τα δάνεια, γεγονός που ίσως δείχνει ότι οι ευκαιρίες δανεισμού είναι πιο περιορισμένες, οι τράπεζες είναι πιο προσεκτικές και σίγουρα πιο συνετές από το να αγοράζουν μακροπρόθεσμους τίτλους σε μεγάλα ποσά."
Οι κυπριακές τράπεζες βρίσκονται σήμερα σε πολύ καλή κατάσταση, κάτι που ο Gatzke απέδωσε στην εποπτεία. "Το κυπριακό τραπεζικό σύστημα έχει βελτιωθεί σημαντικά και αυτό οφείλεται στην εποπτεία και στο τέλος της ημέρας οι τράπεζες είναι πιο ασφαλείς", είχε δηλώσει στους δημοσιογράφους.
Ένας μικρός λόγος που οι τράπεζες δεν βιάζονται να αυξήσουν τα επιτόκια των καταθέσεων είναι ότι οι πελάτες τους έχουν αλλάξει τις τραπεζικές τους συνήθειες μετά το 2013 και είναι απίθανο να πάνε σε άλλη τράπεζα για χάρη ενός κατά 0,5% υψηλότερου επιτοκίου.
"Πολλοί πελάτες διατηρούν λογαριασμούς μικρότερους από τις εγγυημένες 100.000 ευρώ σε διαφορετικές τράπεζες και είναι απίθανο να τους μετακινήσουν", δήλωσε στέλεχος της Ελληνικής Τράπεζας. "Αυτούς τους λογαριασμούς τους αποκαλούμε κολλώδεις λογαριασμούς, επειδή είναι για σχετικά μικρά ποσά και οι κάτοχοί τους δεν έχουν κίνητρο να τους μετακινήσουν σε άλλη τράπεζα για να κερδίσουν μερικές εκατοντάδες ευρώ περισσότερα σε ένα χρόνο λόγω των οριακά υψηλότερων επιτοκίων".
Φυσικά, τα υψηλότερα επιτόκια στις καταθέσεις θα οδηγούσαν και σε υψηλότερα επιτόκια στα δάνεια. "Τα νέα στεγαστικά δάνεια θα ήταν υψηλότερα τώρα", δήλωσε τραπεζικό στέλεχος. "Οι τόκοι θα ανέβαιναν μετά την αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ."
Ένας συνταξιούχος τραπεζίτης επεσήμανε ότι με την ΕΚΤ να προσφέρει επιτόκιο 3%, "μια τράπεζα θα ήταν ευτυχής να τοποθετήσει τα χρήματά της εκεί, εξασφαλίζοντας μια καλή απόδοση χωρίς να αναλάβει κανένα ρίσκο, παρά να προσφέρει ένα δάνειο σε μια επιχείρηση με επιτόκιο 4,5% ή 5% που έχει κάποιο ρίσκο".
Τα υψηλότερα επιτόκια δανεισμού θα ασκήσουν πίεση στις επιχειρήσεις;
"Είναι κατανοητό ότι η ομαλοποίηση των επιτοκίων θα προκαλέσει κάποια πίεση, αλλά και πάλι τα πραγματικά επιτόκια (ονομαστικά επιτόκια μείον τον πληθωρισμό) είναι αρνητικά και οι επιχειρήσεις θα πρέπει να είναι σε θέση να τα απορροφήσουν, ιδίως αν λάβουμε υπόψη το απότομα μειωμένο ιδιωτικό χρέος", δήλωσε ο κ. Τιρκίδης.
Τα νοικοκυριά με δάνεια, ωστόσο, θα υποστούν μεγαλύτερη πίεση, διότι πλήττονται διπλά, από τον πληθωρισμό που διαβρώνει το πραγματικό τους εισόδημα και από τα υψηλότερα επιτόκια των δανείων τους.
Το ΑΚΕΛ έχει ήδη αρχίσει να διαμαρτύρεται για τα υψηλά επιτόκια, ζητώντας από τις τράπεζες να μειώσουν τα περιθώρια κέρδους τους και να αυξήσουν άμεσα τους τόκους των καταθέσεων.
Το μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του κόμματος, Βάκης Χαραλάμπους, κάλεσε επίσης την κυβέρνηση να καλύψει μέρος της αύξησης των επιτοκίων. Η κυβέρνηση "πρέπει να εκπονήσει ένα στοχευμένο σχέδιο για την επιδότηση των επιτοκίων για τα μεσαία και χαμηλά κοινωνικά στρώματα και να διασφαλίσει την πρόσβαση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων σε βιώσιμο δανεισμό", είπε ο κ. Χαραλάμπους
Μίλησε επίσης για την ανάγκη καθορισμού ορίων στα επίπεδα των επιτοκίων και επιμήκυνσης των περιόδων αποπληρωμής των δανείων, ώστε να ελαφρυνθούν οι δανειολήπτες.
Τέτοια μέτρα είναι απίθανο να συμβούν, καθώς θα αναιρούσαν τον ένα και μοναδικό στόχο των υψηλότερων επιτοκίων - να τεθεί υπό έλεγχο ο πληθωρισμός στην ευρωζώνη. Στην πραγματικότητα, υπάρχουν αναφορές ότι η ΕΚΤ θα μπορούσε να ανακοινώσει νέα αύξηση των επιτοκίων έως τις αρχές Μαΐου.
Με τον προβλεπόμενο πληθωρισμό στην ευρωζώνη, για φέτος, στο 5,3%, σχεδόν τριπλάσιο του στόχου της ΕΚΤ για αύξηση των τιμών κατά 2%, δεν μπορεί να αποκλειστεί μια ακόμη αύξηση.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
