Γράφει ο Κάρολος Έλληνας
Χωρίς ορατό τέλος του πολέμου Ρωσίας-Ουκρανίας, οι παγκόσμιες ενεργειακές αγορές θα συνεχίσουν να είναι ασταθείς, καθιστώντας το 2023 μια ακόμη δύσκολη χρονιά για την παγκόσμια ενέργεια.
Συν τοις άλλοις, με την αβεβαιότητα στην παγκόσμια ενεργειακή πολιτική να συνεχίζεται, καθώς η Ευρώπη και οι ΗΠΑ επιδιώκουν ταχύτερη ενεργειακή μετάβαση, και τις εκλογές στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Τουρκία, οι πετρελαϊκές εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ είναι απίθανο να ανακοινώσουν σημαντικές νέες πρωτοβουλίες το 2023.
Η εκτιμητική γεώτρηση της Chevron στην Αφροδίτη αναμένεται αργότερα μέσα στο έτος, αλλά μπορεί να δημιουργήσει περισσότερα ερωτήματα παρά απαντήσεις. Ο ταμιευτήρας είναι διαμερισματοποιημένος και η γεώτρηση θα γίνει στο μεσαίο και μεγαλύτερο τμήμα.
Παρόλο που ο Υπουργός Ενέργειας κάνει συχνές αναφορές στις εξαγωγές φυσικού αερίου από την Αφροδίτη που θα ξεκινήσουν το 2027, δεν υπάρχουν σαφή σχέδια της Chevron και των εταίρων της για να το υποστηρίξουν. Για να είναι εφικτή μια τέτοια ημερομηνία, θα πρέπει να έχουν ήδη υπογραφεί συμβάσεις πώλησης φυσικού αερίου με υποψήφιους αγοραστές στην Αίγυπτο. Αλλά 11 χρόνια μετά την ανακάλυψη της Αφροδίτης, ο υπουργός εξακολουθεί να μιλάει για το σχέδιο ανάπτυξης που βρίσκεται "στο τελικό στάδιο και αναμένουμε να έχουμε σύντομα νέα, μια συχνά επαναλαμβανόμενη δήλωση χωρίς καμία ένδειξη μέχρι πότε."
Η ανακοίνωση της ανακάλυψης 2-3 τρισεκατομμυρίων κυβικών ποδών (tcf) φυσικού αερίου στο Zeus-1 στο τεμάχιο 6 από την Eni/TotalEnergies τον Δεκέμβριο, είναι καλά νέα. Μικρή, αλλά έρχεται να προστεθεί στις δύο άλλες μικρές ανακαλύψεις στο ίδιο τεμάχιο, το Cronos-1 με 2,5 tcf και το Calypso πιθανότατα με 1-2 tcf. Ενισχύει την υπόθεση της πιθανής σύνδεσης αυτών των κοιτασμάτων φυσικού αερίου με τις υποθαλάσσιες εγκαταστάσεις παραγωγής στο κοίτασμα φυσικού αερίου Zohr της Eni στην Αίγυπτο, προκειμένου να μεταφερθούν στο εργοστάσιο υγροποίησης υγροποιημένου φυσικού αερίου της Δαμιέττας για υγροποίηση και εξαγωγή.
Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ο υπουργός Ενέργειας άφησε να εννοηθεί ότι η κοινοπραξία Eni-TotalEnergies επιθυμεί να εφαρμόσει ταχύτερα βήματα στην εκμετάλλευση του τεμαχίου 6. Αυτό όμως δεν επιβεβαιώθηκε στη συνάντηση των δύο εταιρειών με τον Πρόεδρο στις 10 Ιανουαρίου. Πέρα από γενικότητες και την επαναβεβαίωση της δέσμευσης για την κυπριακή ΑΟΖ, δεν έγινε καμία αναφορά σε τέτοια σχέδια σε αυτό το στάδιο. Αντίθετα, η TotalEnergies εξέφρασε ενδιαφέρον να συμμετάσχει στο μέλλον σε έργα ηλιακής ενέργειας, αλλά δεν υπήρξε καμία ένδειξη για το πότε, το πού ή την παραγωγική ικανότητα.
Προφανώς, οι εταιρείες που δραστηριοποιούνται στην κυπριακή ΑΟΖ δεν βιάζονται με νέες δεσμεύσεις ή επενδύσεις σε αυτό το στάδιο. Αυτό επιβεβαιώθηκε και από τον Υπουργό. Ερωτηθείσα αν θα υπάρξει κάποια δραστηριότητα στην κυπριακή ΑΟΖ φέτος, είπε Αυτά είναι σίγουρα θέματα που συζητάμε στο πλαίσιο του σχεδίου ανάπτυξης του κάθε τεμαχίου... δεν έχουμε κάτι συγκεκριμένο να ανακοινώσουμε, αλλά σίγουρα θα υπάρξει κάποια δραστηριότητα το επόμενο έτος.
Οι προοπτικές για την ανάπτυξη των κοιτασμάτων φυσικού αερίου που έχουν ανακαλυφθεί στην κυπριακή ΑΟΖ το 2023 είναι χαμηλές.
Εκτός από την ανάγκη δέσμευσης των πετρελαϊκών εταιρειών, αυτό προϋποθέτει αλλαγή πολιτικής από την ΕΕ όσον αφορά τη μελλοντική χρήση του φυσικού αερίου στην Ευρώπη. Παρόλο που αναζητά νέες προμήθειες βραχυπρόθεσμα έως το 2030 για να αντικαταστήσει το ρωσικό φυσικό αέριο, το μακροπρόθεσμο μέλλον παραμένει αβέβαιο.
Η θέση της ΕΕ, που ενσωματώνεται στη στρατηγική REPowerEU, είναι η μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου στην Ευρώπη κατά 30% έως το 2030 και η συνέχιση της περαιτέρω μείωσης αυτής στην πορεία προς την επίτευξη καθαρών μηδενικών εκπομπών έως το 2050. Έχει ήδη επιτύχει μείωση της κατανάλωσης φυσικού αερίου κατά 20 τοις εκατό σε ετήσια βάση. Αυτό αποθαρρύνει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας να συνάπτουν μακροχρόνιες συμβάσεις αγοράς φυσικού αερίου, οι οποίες είναι απαραίτητες για την ενθάρρυνση της ανάπτυξης νέων κοιτασμάτων φυσικού αερίου που απαιτούν εξαγωγές για περισσότερα από 20 χρόνια
Πιστεύω ότι οι προκλήσεις για την αξιοπιστία και την απόδοση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας λόγω των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής στις ταχύτητες του ανέμου και τις βροχοπτώσεις θα αναγκάσουν τελικά την ΕΕ να αλλάξει τις πολιτικές της για το φυσικό αέριο αργότερα μέσα στη δεκαετία. Ήδη οι χώρες της ΕΕ ζητούν αλλαγές στην Πράσινη Συμφωνία που αναγνωρίζουν την ανάγκη για φυσικό αέριο μακροπρόθεσμα.
Αυτό θα ανοίξει ευκαιρίες για την ανάπτυξη του φυσικού αερίου της Ανατολικής Μεσογείου για εξαγωγή στην Ευρώπη.
Αλλά η Κύπρος πρέπει επίσης να προετοιμάσει το έδαφος για να γίνει αυτό εφικτό. Ένα εμπόδιο στην ανάπτυξη των κυπριακών κοιτασμάτων φυσικού αερίου είναι ο γεωπολιτικός κίνδυνος που συνδέεται με το άλυτο κυπριακό πρόβλημα και τις συνεχείς απειλές της Τουρκίας. Με τις εκλογές στην Κύπρο, την Ελλάδα και την Τουρκία να οδηγούν σε νέες κυβερνήσεις μέχρι το καλοκαίρι του 2023, το δεύτερο εξάμηνο του 2023 θα είναι ο κατάλληλος χρόνος για να διπλασιαστούν οι προσπάθειες για να ξεπεραστούν αυτά τα εμπόδια.
Προτεραιότητα της Τουρκίας θα είναι η αντιμετώπιση των καταστροφικών οικονομικών της προβλημάτων, κάτι που θα απαιτήσει την καλή θέληση, τη συνεργασία και την υποστήριξη της Ευρώπης και των ΗΠΑ.
Η ετοιμότητα της Κύπρου να μπει σε ουσιαστικές συζητήσεις για την επίλυση του Κυπριακού θα υποστηριχθεί από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ. Η Τουρκία μπορεί επίσης να θεωρήσει ότι αυτό είναι το κλειδί για να κερδίσει τη συνεργασία της Ευρώπης και των ΗΠΑ και να γίνει πιο δεκτική στο να συνεργαστεί μαζί τους για μια λύση.
Μια συνεργατική προσέγγιση από όλους είναι η πιο πιθανή να φέρει τα καλύτερα δυνατά αποτελέσματα.
Η προετοιμασία του εδάφους περιλαμβάνει επίσης την ολοκλήρωση των συζητήσεων με το Ισραήλ σχετικά με τη διαφορά ενοποίησης Αφροδίτης-Ισάι. Αλλά με τις αλλαγές στην κυβέρνηση, τόσο στο Ισραήλ όσο και στην Κύπρο, αυτό ίσως χρειαστεί να περιμένει μέχρι το δεύτερο εξάμηνο του 2023.
Με τις προοπτικές ανάπτυξης της κυπριακής ΑΟΖ να είναι χαμηλές το 2023, ο νέος Πρόεδρος πρέπει να δώσει προτεραιότητα στην ανάπτυξη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας από τα σημερινά χαμηλά επίπεδα και στην ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης, μακροπρόθεσμης, στρατηγικής για την ενέργεια και την οικονομία, που σήμερα λείπει.
Ο Charles Ellinas είναι Senior Fellow στο Global Energy Centre του Atlantic Council. Το άρθρο αυτό έχει αναρτηθεί και στο ιστολόγιο της Κυπριακής Οικονομικής Εταιρείας.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
