-
.
- English
Της Έφης Ξάνθου
Στις 12 Ιουλίου 2023 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τον νόμο για την αποκατάσταση της φύσης. Αυτό ήταν μια εξαιρετική είδηση, καθώς υπήρχε μεγάλη πίεση από συγκεκριμένα ευρωπαϊκά πολιτικά κόμματα και ομάδες πίεσης για την κατάργηση του νόμου, γεγονός που έγινε φανερό όταν αναβλήθηκε η αρχική ψηφοφορία
Ο νόμος για την αποκατάσταση της φύσης είναι ο πρώτος ολοκληρωμένος νόμος του είδους του σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Αποτελεί βασικό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα, η οποία απαιτεί δεσμευτικούς στόχους για την αποκατάσταση των υποβαθμισμένων οικοσυστημάτων, ιδίως εκείνων με τις μεγαλύτερες δυνατότητες δέσμευσης και αποθήκευσης άνθρακα, καθώς και για την πρόληψη και τη μείωση των επιπτώσεων των φυσικών καταστροφών
Θα συμβάλει στην επίτευξη των στόχων της ΕΕ για τον μετριασμό της κλιματικής αλλαγής και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και θα τη βοηθήσει να ανταποκριθεί στις διεθνείς δεσμεύσεις της. Η αρχική διαδικασία προβλεπόταν στη στρατηγική της ΕΕ για τη βιοποικιλότητα έως το 2030 που δημοσιεύθηκε τον Μάιο του 2020, αλλά έχει επίσης ενσωματωθεί στην ευρωπαϊκή πράσινη συμφωνία. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε το σχέδιο νόμου τον Ιούνιο του 2022 και έκτοτε συζητήθηκε τόσο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο όσο και από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο.
Ο νόμος συνδυάζει έναν γενικό στόχο αποκατάστασης για τη μακροπρόθεσμη αποκατάσταση της φύσης στις χερσαίες και θαλάσσιες περιοχές της ΕΕ, με δεσμευτικούς στόχους αποκατάστασης για συγκεκριμένους οικοτόπους και είδη. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να καλύπτουν τουλάχιστον το 20% των χερσαίων και θαλάσσιων περιοχών της ΕΕ έως το 2030 και τελικά όλα τα οικοσυστήματα που χρήζουν αποκατάστασης έως το 2050
Ο νόμος αυτός κρίθηκε πολύ σημαντικός από περιβαλλοντικά κόμματα και ομάδες σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση, διότι η αποκατάσταση της φύσης είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία μας από τις πλημμύρες και τις ξηρασίες που συνοδεύουν την κλιματική κρίση
Ο νόμος αυτός δεν πρέπει να είναι αμφιλεγόμενος. Αλλά τους τελευταίους μήνες, το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα (ΕΛΚ) συνεργάστηκε με την ακροδεξιά για να καταστρέψει τη φύση και την πολιτική για το κλίμα, τόσο σε εθνικό όσο και σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Μαζί με τους δεξιούς "Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές", την ακροδεξιά ομάδα "Ταυτότητα και Δημοκρατία" και τμήματα της αγοραία φιλελεύθερης ομάδας "Ανανέωση", το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα υποστήριξε ότι ο νόμος θα πλήξει την ασφάλεια των τροφίμων και θα τιμωρήσει τους παραγωγούς που ταλανίζονται από την πανδημία και την ενεργειακή κρίση
Οι επιστήμονες, από την άλλη πλευρά, έχουν απορρίψει τον ισχυρισμό ότι η αποκατάσταση της φύσης είναι κακή για τα τρόφιμα και την οικονομία. Η επιτροπή περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταψήφισε τη νομοθεσία με ψήφους 44-44. Αλλά όταν η νομοθεσία τέθηκε τελικά σε ψηφοφορία στις 12 Ιουλίου, η πρόταση απόρριψης της νομοθεσίας στο σύνολό της απορρίφθηκε και οι ευρωβουλευτές υπερψήφισαν το νομοσχέδιο με ισχνή πλειοψηφία, αφού το αποδυνάμωσαν σε πολλά σημεία. Το νομοσχέδιο πέρασε με 336 ψήφους υπέρ του τροποποιημένου νόμου και 300 κατά, με 13 αποχές
Η ομάδα "Πράσινοι/EFA" επέκρινε τις αλλαγές στο εγκεκριμένο κείμενο που έκοψαν μια πρόταση για την αποκατάσταση των γεωργικών οικοσυστημάτων και πρόσθεσαν μια γραμμή για την καθυστέρηση της εφαρμογής του νόμου έως ότου ολοκληρωθεί μια επίσημη αξιολόγηση της επισιτιστικής ασφάλειας της Ευρώπης. Θα στείλουν την πρόταση πίσω σε μια επιτροπή περιβάλλοντος προτού διευθετήσουν τις λεπτομέρειες με τα κράτη μέλη.
Οι επικείμενες συνομιλίες, η επιτυχία των οποίων δεν είναι καθόλου εγγυημένη, αναμένεται να είναι παρατεταμένες και διχαστικές, ως συνέπεια της πολύμηνης διαμάχης γύρω από τον νόμο για την αποκατάσταση της φύσης. Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν τον νόμο για την αποκατάσταση της φύσης - αλλά οι δεξιές κυβερνήσεις στις Κάτω Χώρες, τη Σουηδία, τη Φινλανδία, την Ιταλία και την Πολωνία είναι εναντίον του. Στόχος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου είναι να επιτευχθεί συμφωνία πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2024.
Το ΕΛΚ διεξήγαγε μια ιδιαίτερα επιθετική εκστρατεία κατά του νόμου στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν της ψηφοφορίας, το ΕΛΚ έγραψε στο Twitter ότι ο προτεινόμενος νόμος θα μετέτρεπε τη φινλανδική πόλη Ροβανιέμι, η οποία ισχυρίζεται ότι είναι η επίσημη πατρίδα του Άγιου Βασίλη, σε δάσος. Σε άλλο tweet, ανέφερε ότι ο νόμος θα έκλεινε δύο αιολικά πάρκα στις Κάτω Χώρες. Η ομάδα πίεσης της βιομηχανίας "WindEurope", από την άλλη πλευρά, δήλωσε ότι είχε μιλήσει με εμπειρογνώμονες και δεν είδε γιατί θα συνέβαινε κάτι τέτοιο. Ο Michael Bloss, Γερμανός ευρωβουλευτής της ομάδας Greens/EFA, δήλωσε: "Όσο πιο δυνατά φωνάζεις και όσο περισσότερες ψευδείς πληροφορίες διαδίδεις - αυτή είναι μερικές φορές μια στρατηγική που κερδίζει. Αλλά ο χαμένος, στο τέλος, είναι ο δημοκρατικός διάλογος."
Παρά την επιθετική τακτική της, δεν ψήφισαν όλα τα μέλη των προαναφερθέντων πολιτικών κομμάτων κατά του νόμου για την αποκατάσταση της φύσης. Ακτιβιστές του κλίματος, ΜΚΟ, επιστήμονες, δημοσιογράφοι και χιλιάδες άλλοι είχαν αναλάβει τον αγώνα και ασκούσαν πιέσεις υπέρ του νόμου. Οι πολίτες έγραψαν επιστολές στους ευρωβουλευτές, διαδήλωσαν σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση και μοιράστηκαν τα νέα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και μέσω παρόχων μηνυμάτων. Και έπιασε τόπο! Τώρα επιστρέφουμε στο σχεδιαστήριο και σε περισσότερες πιέσεις για να διασφαλίσουμε ότι το κείμενο θα τεθεί σε ψηφοφορία πριν από τις εκλογές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου τον Ιούνιο του 2024.
Για χάρη της ιστορίας, ας σημειωθεί ότι από τους έξι ευρωβουλευτές μας, μόνο ένας ψήφισε κατά του νόμου για την αποκατάσταση της φύσης (Έλενα Σταύρου, ΔΗΣΥ). Ο άλλος Κύπριος ευρωβουλευτής του ΕΛΚ, Λουκάς Φουρλάς, απουσίαζε από την ολομέλεια στις 13 Ιουλίου, αλλά είχε δηλώσει στο κυπριακό διαδικτυακό ενημερωτικό δελτίο "Stockwatch" ότι θα ακολουθούσε τη γραμμή του κόμματος. Οι υπόλοιποι τέσσερις ευρωβουλευτές (Γιώργος Γεωργίου και Νιαζί Κιζίλγιουρεκ (Ακελ), Κώστας Μαυρίδης (ΔΗΚΟ) και Δημήτρης Παπαδάκης (ανεξάρτητος) της GUE/Αριστεράς) ψήφισαν όλοι υπέρ.
Η φύση της Ευρώπης βρίσκεται σε ανησυχητική παρακμή, με το 60% των εδαφών της να θεωρούνται ανθυγιεινά και πάνω από το 80% των οικοτόπων να βρίσκονται σε κακή κατάσταση. Η αποκατάσταση των υγροτόπων, των ποταμών, των δασών, των λιβαδιών, των θαλάσσιων οικοσυστημάτων και των ειδών που φιλοξενούν θα βοηθήσει. Οι χώρες της ΕΕ αναμένεται να υποβάλουν εθνικά σχέδια αποκατάστασης στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντός δύο ετών από την έναρξη ισχύος του κανονισμού, τα οποία θα δείχνουν πώς θα επιτύχουν τους στόχους. Θα πρέπει επίσης να παρακολουθούν και να υποβάλλουν εκθέσεις σχετικά με την πρόοδό τους. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος θα συντάσσει τακτικές τεχνικές εκθέσεις σχετικά με την πρόοδο προς την επίτευξη των στόχων. Η Επιτροπή, με τη σειρά της, θα υποβάλλει έκθεση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο σχετικά με την εφαρμογή του νόμου για την αποκατάσταση της φύσης.
Η Έφη Ξάνθου είναι πολιτική επιστήμονας και συντονίστρια της Επιτροπής Εσωτερικών της Βουλής της Συνεργασίας Κυπρίων Πρασίνων-Πολιτών, [EMAIL PROTECTED]
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
