Πώς λειτουργεί το Συμβούλιο Αποφυλάκισης στην Κύπρο
Γράφει ο Αλέξανδρος Κληρίδης
Μετά από γνωστές ευρωπαϊκές και κυπριακές αποφάσεις, το Συμβούλιο Αποφυλάκισης εισήχθη μέσω νομοθεσίας και συγκεκριμένων άρθρων στον περί Φυλακών Νόμο. Τα εν λόγω άρθρα της νομοθεσίας προβλέπουν όχι μόνο τη δημιουργία του Συμβουλίου Αποφυλάκισης αλλά και το πλαίσιο λειτουργίας του για την εξέταση ατόμων που έχουν εκτίσει μεγάλο μέρος της ποινής τους και ζητούν να εκτίσουν το υπόλοιπο μέρος αυτής εκτός των Κεντρικών Φυλακών υπό τους όρους που θα θέσει το ίδιο το Συμβούλιο
Στην ίδια τη νομοθεσία μπορεί κανείς να εντοπίσει αμέσως τα δύο κύρια και βασικά ερωτήματα που θα εξετάσει να απαντήσει το Συμβούλιο Αποφυλάκισης. 1) Αν το άτομο μπορεί να αποφυλακιστεί πρόωρα και 2) αν μπορεί, τότε ποιες προϋποθέσεις θα πρέπει να επιβληθούν ώστε το άτομο να έχει μια επιτυχημένη, διαχειρίσιμη πρώτη προσπάθεια για την πλήρη επανένταξή του στην κοινωνία.
Στην προσπάθειά του να απαντήσει στα δύο παραπάνω βασικά ερωτήματα το Συμβούλιο Αποφυλάκισης θα πρέπει να εξετάσει αν ο κρατούμενος αποτελεί απειλή, τις πιθανότητες υποτροπής του, τη διασφάλιση και προστασία της κοινωνίας, τις προσωπικές και οικογενειακές συνθήκες του κρατούμενου, το είδος του αδικήματος για το οποίο καταδικάστηκε, την ποινή που του επιβλήθηκε, τυχόν σχόλια καταδίκης που έγιναν από το δικαστήριο, το ποινικό μητρώο του κρατουμένου, προηγούμενες ευκαιρίες που δόθηκαν στον κρατούμενο από το δικαστήριο ή τις Κεντρικές Φυλακές, τις προθέσεις και τα σχέδια του κρατουμένου, αν ο κρατούμενος προσπάθησε και κατάφερε να διορθώσει τη συμπεριφορά του, αν έχει επίγνωση των δικών του προβλημάτων και των αντιλήψεων που τον οδήγησαν στη διάπραξη του εγκλήματος κ.λπ.
Επίσης, ουσιαστικής σημασίας είναι οι εκθέσεις που συντάσσονται από τις υπηρεσίες και βρίσκονται στο φάκελο του κρατουμένου, οι οποίες δίνουν στο Συμβούλιο Αποφυλάκισης μια πρώτη εικόνα της κατάστασης και της ζωής του κρατουμένου γενικότερα. Οι εκθέσεις πρέπει να αποστέλλονται από τις Κεντρικές Φυλακές, το Γραφείο Ευημερίας, την Αστυνομία και όλες οι άλλες ιατρικές εκθέσεις που απαιτούνται.
Το Συμβούλιο Αποφυλάκισης απορρίπτει τις αιτήσεις αν δεν πληρούν τις τυπικές προϋποθέσεις που θέτει ο νόμος, όπως αν είναι πρόωρες, και εξετάζει επί της ουσίας τις αιτήσεις που κρίνει ότι πρέπει να προωθηθούν σύμφωνα με τα κριτήρια του νόμου.
Μετά τη σύνταξη των εκθέσεων από τις υπηρεσίες, το Συμβούλιο Αποφυλάκισης καλεί στη συνέχεια τον κρατούμενο σε συνέντευξη το συντομότερο δυνατό και του δίνει το δικαίωμα να παρουσιάσει όποια μαρτυρία θέλει για να υποστηρίξει την αίτησή του για αποφυλάκιση υπό όρους. Συγγενείς και φιλικά πρόσωπα, πιθανοί εργοδότες και κάθε άλλο πρόσωπο που είναι έτοιμο να δώσει μαρτυρία για την υποστήριξη της αίτησης είναι ευπρόσδεκτοι.
Κατά τη διάρκεια της διαδικασίας της συνέντευξης καθώς και κατά το στάδιο της προετοιμασίας, ο κρατούμενος έχει το δικαίωμα να έχει μαζί του δικηγόρο ο οποίος μπορεί να τον καθοδηγήσει στις διαδικασίες αλλά και στο τέλος της διαδικασίας με σκοπό την ολοκλήρωση της διαδικασίας.
Εάν η αίτηση εγκριθεί, τότε διορίζεται επόπτης στον πρώην κρατούμενο και αποφυλακίζεται με τους όρους που του έχουν επιβληθεί. Αν η αίτηση απορριφθεί, τότε ο κρατούμενος έχει το δικαίωμα να προσφύγει στο Διοικητικό Δικαστήριο.
Κατά την άποψή μου η όλη διαδικασία έχει έναν ευρύτερο ανθρωπιστικό χαρακτήρα σε μια προσπάθεια του Συμβουλίου να λάβει όσο το δυνατόν περισσότερες πληροφορίες που θα το βοηθήσουν να αποφασίσει αν η κάθε υπό εξέταση περίπτωση είναι κατάλληλη για την αποφυλάκιση του ατόμου με τους όρους που θα επιβάλει.
Η ύπαρξη του Συμβουλίου Αποφυλάκισης είναι απαραίτητη για το αποτελεσματικό έργο της σταδιακής επανένταξης των κρατουμένων στην ανοικτή κοινωνία. Είναι η στιγμή κατά την οποία δίνεται στον έγκλειστο μια πραγματική ευκαιρία να δοκιμαστεί και να αποδείξει σε όλους ότι μπορεί να επιστρέψει στην κοινωνία ως πλήρως λειτουργικό μέλος. Ταυτόχρονα αποφασίζει ποιο είναι το σωστό πλαίσιο προστασίας που θα θέσει το συμβούλιο με τους όρους που θα επιβάλει, οι οποίοι θα καθησυχάσουν κάθε ανησυχία του κράτους σχετικά με την αποφυλάκιση του κρατουμένου.
Παραδείγματα όρων που θέτει το συμβούλιο αποφυλάκισης είναι συνήθως η ηλεκτρονική παρακολούθηση που γίνεται με τη χρήση βραχιολιού, το άτομο να υπογράφει συχνά σε κοντινό αστυνομικό τμήμα, το άτομο να εργάζεται σε συγκεκριμένη τοποθεσία, να διαμένει σε συγκεκριμένη τοποθεσία, να μην έρχεται σε κανενός είδους επικοινωνία με άλλα άτομα με ποινικό μητρώο, να μην φεύγει από την Κύπρο κ.λπ.
Το νέο Συμβούλιο Αποφυλάκισης έχει διοριστεί από τις 31/10/22 και έχει ήδη ξεκινήσει εντατικές εργασίες για την ουσιαστική εξέταση των αιτήσεων που έχουν ήδη υποβληθεί και θεωρούνται έτοιμες προς εκδίκαση και των αιτήσεων που υποβάλλονται καθημερινά.
Ο Αλέξανδρος Κληρίδης είναι δικηγόρος στο δικηγορικό γραφείο Φοίβος Χρ. Clerides & Associates Ltd
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
