Δουλεύοντας μόνος του με τη Μητέρα Φύση, ένας κηπουρός στη Λάπηθο δημιούργησε μια υπέροχη αυλή με ενδημικά φυτά που προσφέρουν μια πανδαισία χρωμάτων. Η AGNIESZKA RAKOCZY ρίχνει μια ματιά τριγύρω
Χιλιάδες κυκλάμινα, τουλίπες και ανεμώνες καλωσορίζουν τους επισκέπτες σε έναν από τους ξεχωριστούς κήπους του νησιού, το συνεργατικό δημιούργημα της Μητέρας Φύσης και των στοργικών χεριών του Hikmet Ulucam, του γνωστού Τουρκοκύπριου γραφίστα.
Αυτός ο κήπος βρίσκεται στις πλαγιές του Πενταδακτύλου, που την ημέρα που πέρασα από εκεί έβλεπε από κάτω μια λαμπερή αστραφτερή θάλασσα, και φιλοξενεί περισσότερα από 70 είδη λουλουδιών, τα περισσότερα από τα οποία είναι ενδημικά, 16 είδη άγριων ορχιδέων, 500 διαφορετικά είδη κάκτων, 22 είδη δασικών δέντρων και 22 ποικιλίες οπωροφόρων δέντρων.
Φέτος υπάρχουν περισσότερες από 15.000 Tulipa Cypria στον κήπο μου, 10.000 κάκτοι και κυριολεκτικά τρισεκατομμύρια κυκλάμινα", λέει με ήρεμη υπερηφάνεια ο 72χρονος, με καταγωγή από το χωριό Μαρόνα στο Τρόοδος,
Έχω δύο είδη κυκλάμινων εδώ: τα αυθεντικά κυπριακά που ανάγονται σε διάφορους βολβούς που φύτεψα τη δεκαετία του 1980 και το Cyclamen Persicum Gigantum που προήλθε από έναν μόνο βολβό που μου έδωσε ένας φίλος πριν από αρκετά χρόνια. Όσο για τα Tulipa Cypria, αυτά τα φύτεψα από σπόρους που μάζεψα κατά τη διάρκεια των περιπάτων μου. Μου είπε ότι αυτό ήταν εφικτό ο φίλος μου Metin Munir [ΓΝΩΣΤΌΣ ΤΟΥΡΚΟΚΎΠΡΙΟΣ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΆΦΟΣ ΚΑΙ ΕΠΊΣΗΣ ΛΆΤΡΗΣ ΤΗΣ ΦΎΣΗΣ]. Στην αρχή συνέχισα να συλλέγω τους σπόρους και να τους πολλαπλασιάζω, αλλά τώρα, υπάρχουν τόσοι πολλοί στον κήπο μου, που πολλαπλασιάζονται μόνοι τους. Τους σπόρους που συλλέγω από τις τουλίπες μου, τους διαθέτω σε άλλους ανθρώπους ώστε να μπορούν να δοκιμάσουν να τις φυτέψουν επίσης. Η αλήθεια είναι ότι αυτές οι τουλίπες φύτρωναν παντού στην Κύπρο πριν αρχίσουμε να ψεκάζουμε τα πάντα με φυτοφάρμακα. Τώρα έχουν εξαφανιστεί όλες".
Ο Ulucam γεννήθηκε στη Μαρόνα στην κοιλάδα του Δαρίζου, 24 χιλιόμετρα ανατολικά της Πάφου, το 1950. Ο πατέρας του Sadiq, αγρότης, έγινε μουχτάρης του Marona τη χρονιά που γεννήθηκε ο Ulacam, μια θέση που ανέλαβε από τον πεθερό του.
Ο πατέρας μου ήταν μορφωμένος. Ως παιδί στάλθηκε στη Λευκωσία για να σπουδάσει στο τουρκικό λύκειο, όπου διδάχθηκε να μιλάει αγγλικά και ελληνικά και να διαβάζει την παλιά οθωμανική γραφή. Φανταστείτε πώς πρέπει να ήταν εκείνη την εποχή να έρχεσαι από ένα τόσο μικρό χωριό για να σπουδάσεις στη Λευκωσία; Έχω ακόμα το παλιό του βιβλίο μητρώου μουχτάρ. Η πρώτη γέννηση που καταγράφεται σε αυτό το βιβλίο είναι η δική μου", λέει ο Ulucam
Το χωριό ήταν σχεδόν εξ ολοκλήρου τουρκοκυπριακό, αν και μερικές ελληνοκυπριακές οικογένειες κατείχαν κάποια γη στην περιοχή. Ήταν επίσης κάποτε το δεύτερο μεγαλύτερο χωριό των Μαρωνιτών στην Κύπρο, και έτσι απέκτησε το όνομά του, λέει ο Ulucam.
Ο πατέρας του Ulucam απολάμβανε καλές σχέσεις με τους Ελληνοκύπριους στα γειτονικά χωριά. Όλοι τον γνώριζαν. Ποτέ δεν υπήρξε σύγκρουση εκεί. Ακόμη και μετά τον πόλεμο, για τους επόμενους μήνες οι γονείς μου εξακολουθούσαν να ζουν στο χωριό και εκείνος εξακολουθούσε να πηγαίνει στα γειτονικά ελληνοκυπριακά χωριά για να πουλήσει τα προϊόντα του. Αλλά μια μέρα ένας από τους καλύτερους Ελληνοκύπριους φίλους του τον σταμάτησε καθώς επέστρεφε και του είπε: "Μουχτάρι, σε παρακαλώ μη με παρεξηγήσεις, αλλά σε παρακαλώ μην έρχεσαι πια εδώ. Άκουσα κάποιους από τους νέους μας να μιλάνε για σένα και πραγματικά δεν θέλω να σε σκοτώσουν". Τότε σταμάτησε να πηγαίνει."
Σύμφωνα με τη λαϊκή παράδοση, η ιστορία λέει ότι στο χωριό υπήρχε και ένας άγιος που ονομαζόταν Άγιος Μάρωνας και βοηθούσε τους φτωχούς ανθρώπους. Προφανώς, υπήρχε ένα ρητό τα παλιά χρόνια που έλεγε ότι αν ήσουν φτωχός έπρεπε να πας στη Μάρωνα γιατί ο άγιος εκεί θα σε βοηθούσε."
Σήμερα, το χωριό είναι εγκαταλελειμμένο εκτός από μερικές κατσίκες. Ο Ulucam το επισκέπτεται κατά καιρούς.
Το 1974 ο Ulucam βρισκόταν στην Κωνσταντινούπολη και σπούδαζε γραφιστική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών της Κωνσταντινούπολης (σήμερα Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών Mimar Sinan). Αρχικά ήθελε να σπουδάσει ζωγραφική, εν μέρει επειδή ήταν το όνειρο του πατέρα του (μου άρεσε η ζωγραφική και το σχέδιο και πάντα έλεγε "ο γιος μου θα γίνει καλλιτέχνης")". Ωστόσο, όταν πρωτοήρθε στην Κωνσταντινούπολη για να εγγραφεί για τις σπουδές του, ανακάλυψε ότι στο τμήμα ζωγραφικής είχαν εγγραφεί άλλοι πέντε Τουρκοκύπριοι πριν από αυτόν. Η κυρία που ήταν υπεύθυνη για την εγγραφή μου είπε να επιλέξω κάτι άλλο."
Ο Ulucam, όντας ντροπαλός και αβέβαιος για το τι έπρεπε να κάνει μπροστά σε ένα τέτοιο τελεσίγραφο, την πήρε στα σοβαρά και επέλεξε τη γραφιστική."
Για τους πρώτους πέντε ή έξι μήνες, ήμουν πολύ δυσαρεστημένος με την επιλογή μου, αλλά μετά συνειδητοποίησα ότι ως γραφίστας θα μπορούσα να αρχίσω να κερδίζω χρήματα πολύ νωρίτερα απ' ό,τι αν ήμουν ζωγράφος. Και χρειαζόμουν χρήματα. Έτσι, στη συνέχεια ήμουν πολύ χαρούμενος."
Μόλις μπόρεσε, ο Ulucam έσπευσε να επιστρέψει στην Κύπρο για να ελέγξει τι συνέβαινε με την οικογένειά του, αλλά δεν μπόρεσε να βρει κανέναν. Οι γονείς και τα αδέλφια του βρίσκονταν ακόμα στο νότο περιμένοντας μια πιθανή μετακίνηση προς το βορρά. Μόνο μια φορά κατάφερε να τηλεφωνήσει σε μια από τις αδελφές του. Ζούσε στη Λεμεσό εκείνη την εποχή και την βρήκε χρησιμοποιώντας μια ειδική γραμμή που ήταν διαθέσιμη για τέτοιες επαφές έπρεπε να κάνεις ουρά για ώρες για να μπεις σε αυτό το τηλέφωνο", θυμάται. Ωστόσο, ήταν αδύνατο να επικοινωνήσει με τους γονείς του στον Μάρωνα, καθώς δεν υπήρχε ούτε ένα τηλέφωνο εκεί, καθώς το χωριό δεν είχε καν συνδεθεί με το ηλεκτρικό δίκτυο. "Πήρα μόνο ένα μήνυμα μέσω του Ερυθρού Σταυρού ότι ήταν καλά."
Σταδιακά, τα μέλη της οικογένειάς του άρχισαν να κατευθύνονται προς τα βόρεια. Επικεφαλής ήταν ο γαμπρός του, ένας αστυνομικός, που είχε προτεραιότητα στο πλαίσιο του προγράμματος ανταλλαγής που ξεκίνησαν οι δύο πλευρές. Τελικά, οι δύο αδελφές του, ο αδελφός του και τελικά οι γονείς του μεταφέρθηκαν με αυτοκινητοπομπή του ΟΗΕ.
Στους κατοίκους του χωριού Μαρόνα προσφέρθηκε μετακίνηση στον Άγιο Νικόλαο ανατολικά της Κερύνειας. Ο πατέρας μου πήγε εκεί, αλλά είχε συνηθίσει να ζει δίπλα στο ποτάμι και βρήκε τη νέα τοποθεσία πολύ ξηρή. Αντ' αυτού, επειδή είχε και κάποια γη στα Μάλια, αποφάσισε ότι ήταν καλύτερα να πάει στο χωριό όπου είχαν εγκατασταθεί οι κάτοικοι από τα Μάλια και αυτό ήταν το Πραστειό, δυτικά της Μόρφου", εξηγεί ο Ulucam
Ο ίδιος βρισκόταν ακόμα στην Κωνσταντινούπολη εκείνη την εποχή και εργαζόταν για μια διαφημιστική εταιρεία. Όταν τελικά επέστρεψε στην Κύπρο στις αρχές της δεκαετίας του 1980, αποφάσισε να εγκατασταθεί στη Λάπηθο, όπου ζούσε μια από τις αδελφές του. Του άρεσε επίσης επειδή ο καλύτερός του φίλος καλλιτέχνης Emin Cizenel ζούσε εκεί κοντά. Αρχικά ο Ulucam έζησε με την οικογένεια της αδελφής του, αλλά μετά από λίγο αποφάσισε να ψάξει για δικό του σπίτι.
Είχα κάποιους πόντους ανταλλαγής λόγω των ακινήτων που είχε αφήσει η οικογένεια στο νότο [ΤΟ ΣΎΣΤΗΜΑ ΠΟΥ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΘΗΚΕ ΣΤΟ ΒΟΡΡΆ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΝΟΜΉ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΟΚΥΠΡΙΑΚΏΝ ΑΚΙΝΉΤΩΝ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΚΎΠΡΙΟΥΣ ΠΟΥ ΜΕΤΑΚΌΜΙΣΑΝ ΣΤΟ ΒΟΡΡΆ] και έτσι αποφάσισα να τους χρησιμοποιήσω. Ήθελα ένα παλιό σπίτι και μετά από λίγο ψάξιμο βρήκα αυτό. Ήταν εντελώς εγκαταλελειμμένο και δεν υπήρχε κήπος γύρω του, αλλά η θέα ήταν καταπληκτική. Έκανα αίτηση το 1982."
Τον ρωτάω αν γνωρίζει ποιος έμενε στο σπίτι πριν από το 1974 και μου λέει ότι απ' όσο γνωρίζει χρησιμοποιήθηκε ως ενοικιαζόμενο για διακοπές
Αυτό που άκουσα επίσης είναι ότι κατά τη διάρκεια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου νοικιάστηκε σε έναν δάσκαλο από το τουρκικό λύκειο της Λευκωσίας επειδή η βρετανική κυβέρνηση εκείνη την εποχή εκκένωσε το σχολείο στην Κερύνεια. Ο δάσκαλος και δύο μαθητές ζούσαν εδώ. Και κάποιος μου είπε κάποτε ότι αργότερα ο βασιλιάς Φαρούκ νοίκιαζε αυτό το μέρος, αλλά δεν έχω καμία επιβεβαίωση αυτής της ιστορίας. Επίσης, προφανώς ακόμη νωρίτερα, υπήρχε ένας κλίβανος στον κήπο και παρήγαγαν εδώ κεραμικά από τη Λάπηθο. Αυτό είναι συναρπαστικό, αφού και εγώ έχω ένα καμίνι εδώ και στο παρελθόν έφτιαχνα κεραμικά Λαπήθου."
Ο Ulucam ξεκίνησε να ανακαινίζει το σπίτι, παντρεύτηκε και απέκτησε έναν γιο. Εργάστηκε σε διάφορα έργα: σχεδίασε αφίσες για πολιτιστικές εκδηλώσεις (αντανακλώντας τη δέσμευσή του να παραμείνω στο επάγγελμά μου"), δίδαξε σε Τουρκοκύπρια παιδιά πώς να φτιάχνουν κεραμικά από τη Λάπηθο (ένα δικοινοτικό έργο του UNDP") και σχεδίασε γραμματόσημα (σχεδίασα 42 γραμματόσημα που ταξίδεψαν σε φακέλους από το βορρά σε όλο τον κόσμο"). Προσλήφθηκε επίσης ως γραφίστας στην εφημερίδα Κίμπρις και δίδαξε σε πανεπιστήμιο. Και όλο αυτό το διάστημα δούλευε στον κήπο που περιβάλλει το σπίτι.
Το πρώτο δέντρο που φύτεψα ήταν ένα μεγάλο πεύκο που στην τουρκική γλώσσα ονομάζεται Ulucam, το επώνυμο της οικογένειάς μας. Η προέλευσή του χρονολογείται από το 1958, όταν το χωριό μας Marona άλλαξε το όνομά του στα τουρκικά σε Ulucam και ο πατέρας μου το υιοθέτησε ως επώνυμό μας. Όπως μπορείτε να δείτε, τώρα υπάρχει ένα μεγάλο πεύκο στην είσοδο του κήπου."
Μετά τα δέντρα, ο Ulucam επικεντρώθηκε στους κάκτους που είχε αγαπήσει για τα ενδιαφέροντα σχήματά τους. Και στη συνέχεια έστρεψε την προσοχή του στα αγριολούλουδα. Σιγά σιγά άρχισα να τα καλλιεργώ κι αυτά. Ξέρετε, είμαι Αιγόκερως και, σύμφωνα με το ωροσκόπιο, οι Αιγόκεροι είναι καλοί με το χώμα και πιστεύω σε τέτοια πράγματα", εξομολογείται.
Στη Μαρόνα, κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών, δούλευα πάντα ως βοσκός. Ο πατέρας μου είχε 150 πρόβατα και εγώ τα πήγαινα στα χωράφια. Περνούσα όλες τις μέρες στα χωράφια και παρατηρούσα τα φυτά, τα λουλούδια, τα δέντρα... Παρακολουθούσα επίσης τον πατέρα μου στη δουλειά του, πώς μπολιάζει τα νεράντζια και άρχισα να κάνω το ίδιο."
Πράγματι ο Ulucam πρέπει να έχει πολύ πράσινα δάχτυλα. Φαίνεται ότι όποιο φυτό στρέφει την προσοχή του, ανθίζει με ευχαρίστηση. Ξέρουν ότι τα αγαπώ και γι' αυτό είναι ευτυχισμένα εδώ."
Όνειρό του είναι να συγκεντρώσει στον κήπο του όλα τα σπάνια ενδημικά φυτά που υπάρχουν στην Κύπρο. Τα συναντά κατά τη διάρκεια των περιπάτων του, φροντίζει να θυμάται πού φυτρώνουν και στη συνέχεια επιστρέφει την κατάλληλη στιγμή για να συλλέξει τους σπόρους τους, τους οποίους στη συνέχεια φυτεύει. Αλλά, κάνει κάτι περισσότερο από αυτό. Παίρνει επίσης τους σπόρους των σπάνιων φυτών που καλλιεργεί στον κήπο του και τους φυτεύει σε άλλα μέρη όπου ξέρει ότι θα ευδοκιμήσουν και θα πάνε καλά. Το ίδιο κάνει και με τα δέντρα, όχι μόνο φυτεύοντάς τα εκεί όπου πιστεύει ότι χρειάζονται, αλλά και μπολιάζοντας κάποια από αυτά για να τα μετατρέψει σε πιο σπάνια ξαδέλφια.
Διαζευγμένος πλέον - παραδέχεται ότι η γυναίκα του παραπονιόταν ότι περνούσε πολύ χρόνο στον κήπο - η ζωή του Ulucam επικεντρώνεται σε μεγάλο βαθμό στα φυτά. Το χειμώνα, όταν δεν βρέχει, ξοδεύει έως και δύο ώρες κάθε πρωί για να ξεχορταριάσει. Είναι σπουδαίο για τη φυσική μου κατάσταση."
Το καλοκαίρι, μόλις τα λουλούδια ξεθωριάσουν και πεθάνουν, ξεχορταριάζει ξανά και στη συνέχεια αρχίζει τη σπαρακτική δουλειά της συλλογής σπόρων. Το καλοκαίρι του προσφέρει επίσης την ευπρόσδεκτη ευκαιρία για μια βουτιά πριν από το πρωινό. Στη συνέχεια, πριν χτυπήσει η πλήρης ζέστη του μεσημεριού, αρχίζει να ποτίζει τους κάκτους του, κάνοντας μια σύντομη απογευματινή σιέστα πριν συνεχίσει. Με τον αριθμό των κάκτων που έχω, πρακτικά ποτίζω όλη την ώρα, αφού κάθε κάκτος χρειάζεται ένα καλό ποτό τουλάχιστον μία φορά την εβδομάδα."
Το διάλειμμά του έρχεται στην αρχή και στο τέλος της καλοκαιρινής περιόδου, όταν ο κήπος δεν είναι τόσο απαιτητικός και μπορεί να πάρει μια εβδομάδα άδεια."
Ποιο είναι λοιπόν το όνειρό του, να εξασφαλίσει ότι αυτό το κομμάτι του παραδείσου δεν θα χαθεί ποτέ; Τι επιφυλάσσει το μέλλον για αυτό το επίκεντρο του έργου της ζωής του;
Ξεκίνησα να ανοίγω τον κήπο για το κοινό για τρεις εβδομάδες κάθε άνοιξη πριν από επτά χρόνια και τώρα είναι ένα εξαιρετικά δημοφιλές ημερολογιακό γεγονός για Κύπριους και ξένους και από τις δύο πλευρές". Είναι πολύ περήφανος που όλο και περισσότεροι άνθρωποι επισκέπτονται τον κήπο ένα προσκύνημα" από βορρά και νότο.
Την Κυριακή, υπήρχαν περισσότερα από 300 άτομα. Το όνειρό μου είναι να δημιουργήσω έναν υπέροχο βοτανικό κήπο πριν πεθάνω. Ωστόσο, το πρόβλημα είναι ότι είμαι ολομόναχη και αυτό είναι τόση πολλή δουλειά και δεν έχω καμία βοήθεια από κανέναν. Κάθε χρόνο στέλνω προσκλήσεις σε πολιτικούς ζητώντας τους να έρθουν να δουν τι κάνω εδώ, αλλά ποτέ δεν εμφανίζονται. Δεν φαίνεται να γνωρίζουν πού βρίσκεται αυτό το μέρος. Έχω καλέσει τον δήμαρχό μας αρκετές φορές, αλλά δεν έχει έρθει. Τι να πω; Φαίνεται ότι απλά δεν τους ενδιαφέρει."
Οι αρχές μπορεί να αδιαφορούν ή ακόμα και να αγνοούν αυτό το καταφύγιο, αλλά μπορούν να είναι σίγουροι ότι όσο ο Ulucam ανθίζει θα συνεχίσει την καλλιτεχνική του συνεργασία με τη Μητέρα Φύση και όσοι έρχονται να τον επισκεφθούν θα θαυμάζουν το όμορφο έργο του.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
