Οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι έχουν αποξενωθεί περισσότερο μετά τη "θεαματική κατάρρευση" των συνομιλιών το 2017, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Crisis Group για την Κύπρο - η οποία υποστηρίζει ότι μπορούν να γίνουν μικρά, αλλά σημαντικά βήματα για να τεθούν οι βάσεις για μελλοντικές εξελίξεις.
"Οι προοπτικές για την επανένωση της Κύπρου έχουν εξασθενήσει δραματικά τα τελευταία έξι χρόνια... Για το δικό της καλό και προς όφελος της περιφερειακής σταθερότητας, η Κύπρος πρέπει να βγει από το σπιράλ στο οποίο βρίσκεται", προειδοποίησε αυτή την εβδομάδα η ΜΚΟ και δεξαμενή σκέψης.
Η Crisis Group εντόπισε βασικές προκλήσεις που ταλαιπωρούν εδώ και καιρό το νησί μαζί με πιο πρόσφατους κινδύνους, αλλά τόνισε ότι υπάρχει περιθώριο για θετική δράση.
Η ευρεία έκθεση προσδιόρισε επτά βασικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένων της γεωπολιτικής και της στρατιωτικοποίησης, του διευρυνόμενου διχασμού σχετικά με την κυριαρχία, του όλο και πιο διεκδικητικού ρόλου της Άγκυρας στο βορρά, των Βαρωσίων, των προκλήσεων που αντιμετωπίζουν οι τεχνικές επιτροπές και της δυσπιστίας των πολιτών
Η ένταση σχετικά με τους υδρογονάνθρακες αναφέρθηκε επίσης ως σημαντική ανησυχία.
Σύμφωνα με την έκθεση, αν και η επανένωση βραχυπρόθεσμα μπορεί να μην είναι εφικτή, οι εμπλεκόμενοι μπορούν να μειώσουν τις εντάσεις με τη συμμετοχή σε εποικοδομητικό διάλογο για την επιδίωξη μικρότερων στόχων, όπως η διευκόλυνση του εμπορίου, η ενίσχυση της συνεργασίας εντός του νησιού και η σταδιακή μετάβαση προς τη συμφιλίωση.
Παρά το γεγονός ότι προσφέρει μια ζοφερή επισκόπηση της κατάστασης - δηλαδή την εγγενή ζημιά σε μια σκλήρυνση της διαίρεσης - επικαλείται ορισμένους από τους εμπλεκόμενους στις συνομιλίες του 2017 που δήλωσαν ότι το κυπριακό πρόβλημα έφτασε κοντά στην επίλυση
Ωστόσο, αναφέρει ότι: "Όχι μόνο τα μέρη έχουν δείξει ελάχιστα ή και καθόλου σημάδια επιστροφής στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μετά το Κραν Μοντάνα, αλλά όλα έχουν επίσης ξεκινήσει πολιτικές που σκληραίνουν τις διαιρέσεις και έτσι επιδεινώνουν τις αλυσιδωτές επιπτώσεις τους."
Αλλά ακόμη και μέσα σε αυτές τις δυσοίωνες προοπτικές, η Crisis Group βρήκε μια χρυσή τομή - υποστηρίζοντας ότι "υπάρχει τουλάχιστον κάποια προοπτική ότι η ευρεία αναγνώριση του αδιεξόδου θα μπορούσε να οδηγήσει τα μέρη να αναζητήσουν ένα πιο λειτουργικό modus vivendi - ωθώντας τη συνεργασία που θα ωφελήσει και τις δύο πλευρές του νησιού καθώς και την ευρύτερη περιοχή".
Η έκθεση, με την έρευνα να ολοκληρώνεται στις αρχές του 2023 και να εκδίδεται στις 17 Απριλίου, μίλησε με αξιωματούχους που εμπλέκονται στο Κυπριακό πρόβλημα.
Πράγματι, η Crisis Group δήλωσε ότι το βασικό συμπέρασμα του πρώην Τουρκοκύπριου ηγέτη Μουσταφά Ακιντζί από την πολυετή εργασία για τη σφυρηλάτηση μιας ομοσπονδίας ήταν ότι δεν υπάρχει λόγος να επιστρέψουμε στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων μέχρις ότου η επιθυμία να ζήσουμε μαζί και να μοιραστούμε την εξουσία ξεπεράσει την άνεση με το status quo, ιδιαίτερα μεταξύ των Ελληνοκυπρίων.
Η έκθεση αιτιολογούσε ότι τα προηγούμενα αδιέξοδα λύθηκαν με την πρόταση μέτρων οικοδόμησης εμπιστοσύνης, αλλά μετά το Κραν Μοντανά παρόμοιες προσπάθειες ναυάγησαν
Πράγματι, επανέλαβε ότι και τα δύο μέρη έχουν έκτοτε απορρίψει το ένα τα προτεινόμενα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης του άλλου.
Πρόσθεσε ότι "μια επιστροφή στα είδη των συνομιλιών μεταξύ Τουρκοκυπρίων και Ελληνοκυπρίων που οδήγησαν στη σύνοδο κορυφής του 2017 είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς χωρίς έναν δραματικό (και απρόβλεπτο) γεωπολιτικό καταλύτη".
Λαμβάνοντας υπόψη αυτό, συλλογίστηκε ότι "οι πιο αληθοφανείς συμφωνίες θα στοχεύουν σε μικρούς στόχους με την ελπίδα ότι θα χτιστούν προς μια στιγμή που θα είναι δυνατόν να γίνουν περισσότερα".
Οι ερευνητές επεσήμαναν επίσης άλλες ενδιαφέρουσες εξελίξεις, όπως το ενδεχόμενο η Μόσχα να φλερτάρει το βορρά και ενδεχομένως μια αλλαγή στον τρόπο με τον οποίο προσεγγίζει τη Δημοκρατία.
"Η ονοματοδοσία ενός νέου Ρώσου πρέσβη στην ΚΔ, του Murat Zyazikov... τροφοδότησε επίσης τις εικασίες. Ο Zyazikov, ένας μουσουλμάνος, βρίσκεται τώρα σε έναν ρόλο στον οποίο διαδοχικοί Ρώσοι πρέσβεις έχουν περάσει μεγάλο μέρος του χρόνου τους τονίζοντας τους δεσμούς μεταξύ της ρωσικής ορθόδοξης κοινότητας και της ελληνορθόδοξης εκκλησίας στην ΚΔ", προσθέτει το δημοσίευμα.
Σε άλλο σημείο, επισημαίνεται το σημαντικό έργο που επιτελείται από τις τεχνικές επιτροπές, αλλά εκφράζεται θλίψη για τα πισωγυρίσματα που αντιμετωπίζουν - ιδιαίτερα σε απολιτικά θέματα όπως το περιβάλλον που είναι νησιωτικό.
"Η πρόοδος [ΤΩΝ ΤΕΧΝΙΚΏΝ ΕΠΙΤΡΟΠΏΝ] εμποδίζεται από την ελληνοκυπριακή αποστροφή σε οτιδήποτε θα υποδήλωνε αναγνώριση του τουρκοκυπριακού ελέγχου στο βορρά. Τα έργα των επιτροπών μπορεί να καθυστερήσουν για μήνες, αν όχι χρόνια, λόγω διαμάχης για την ορολογία στην οποία αντιδρούν είτε οι Ελληνοκύπριοι είτε οι Τουρκοκύπριοι", αναφέρεται στην έκθεση.
Όσον αφορά την επιρροή της Τουρκίας στο βορρά, η Ομάδα Κρίσης ανέφερε ότι η Άγκυρα "φαίνεται να σφίγγει τα λουριά της στη βόρεια Κύπρο", γεγονός που αφενός επηρεάζει την ταυτότητα της τουρκοκυπριακής κοινότητας και αφετέρου τροφοδοτεί την αντίληψη των Ελληνοκυπρίων ότι έχουν πραγματικά να κάνουν με την Άγκυρα και όχι με το βορρά.
Όσον αφορά τη στρατιωτικοποίηση, η έκθεση συζήτησε τη στενότερη συνεργασία της Δημοκρατίας με τις ΗΠΑ και τη Γαλλία και από την άλλη πλευρά μεταξύ της Τουρκίας και του βορρά - όπου "έχει ενισχύσει τις στρατιωτικές της θέσεις".
Πρόσθεσε ότι δεν αναμένει ότι οι επερχόμενες εκλογές είτε στην Ελλάδα είτε στην Τουρκία θα έχουν σημαντικές επιπτώσεις για την Κύπρο.
Η έκθεση κατέληξε στο συμπέρασμα ότι, δεδομένου ότι μια συνολική συμφωνία φαίνεται να είναι απρόσιτη προς το παρόν, τα μέρη θα μπορούσαν να υιοθετήσουν μια συμβιβαστική στάση και να επιδιώξουν συναλλακτική συνεργασία προς αμοιβαίο όφελος, όπως η συνεργασία για τη διευκόλυνση του εμπορίου και των ταξιδιών και η από κοινού λήψη σταδιακών μέτρων.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
