Ο Öntaç Düzgün σκεφτόταν σοβαρά να κλείσει το μικρό του κατάστημα πλεκτικής και μαλλιού στην καρδιά της εντός των τειχών πόλης στη βόρεια Λευκωσία, όταν τα σημεία διέλευσης άνοιξαν και άλλαξαν την επιχείρησή του
"Δεν πουλούσαμε τίποτα", θυμάται ο 66χρονος. "Πολλοί άλλοι έκλεισαν τα καταστήματά τους. Το ίδιο θα έκανα κι εγώ τελικά."
Με το άνοιγμα των πρώτων σημείων διέλευσης το 2003, οι Ελληνοκύπριοι, εκμεταλλευόμενοι τις φθηνότερες τιμές, άρχισαν να ψωνίζουν στο βορρά. Αυτό σήμαινε ότι ο Düzgün μπορούσε να κρατήσει την επιχείρησή του ζωντανή. Αλλά η μεγάλη ανατροπή γι' αυτόν έγινε το 2008, όταν άνοιξε το σημείο διέλευσης Ledra Street/Lokmacı, διοχετεύοντας όσους περνούσαν σχεδόν δίπλα από την πόρτα του
"Το 90% των πελατών μου είναι Ελληνοκύπριοι", είπε ο Düzgün. "Τα μικρά παιδιά, που έρχονταν εδώ κρατώντας τα χέρια των γονιών τους όταν πρωτοάνοιξαν τα σημεία διέλευσης, είναι τώρα νεαρές γυναίκες", λέει ο Düzgün. "Και τώρα έρχονται εδώ για να πουν ένα γεια και να ψωνίσουν."
Ο Düzgün, ο οποίος παρακολουθούσε εναλλάξ με τη σύζυγό του το κατάστημα, χρειάστηκε να προσλάβει άλλα τέσσερα άτομα για να ανταποκριθεί στη μεγάλη ζήτηση.
"Και ακόμα με το ζόρι φτάνουμε", είπε, προσθέτοντας με υπερηφάνεια: "Και όλο το προσωπικό μου μπορεί να συνεννοηθεί στα ελληνικά."
Σύμφωνα με τον Düzgün, κάθε κατάστημα στα βόρεια της περιτειχισμένης πόλης έχει πλέον τουλάχιστον ένα μέλος του προσωπικού που μιλάει ελληνικά. "Είτε έκαναν μαθήματα είτε έμαθαν μέσω της καθημερινής εξάσκησης εδώ."
Ειδικά με τη σοβαρή υποτίμηση της τουρκικής λίρας τα τελευταία χρόνια, ο βορράς έχει γίνει πολύ ελκυστικός για τους Ελληνοκύπριους αγοραστές, οι οποίοι χρησιμοποιούν ευρώ. Η λίρα έχασε το 44% της αξίας της έναντι του δολαρίου το 2021 και επιπλέον 30% το 2022. Αυτό έχει ωθήσει την τουρκοκυπριακή οικονομία σε μια από τις χειρότερες οικονομικές κρίσεις της ιστορίας. Οι δαπάνες των Ελληνοκυπρίων έχει αποδειχθεί ότι συμβάλλουν σημαντικά στην οικονομία
Και σύμφωνα με τον Düzgün, οι δαπάνες αυτές ανέρχονται σήμερα σε 70.000 ευρώ ημερησίως
Η συνολική συνεισφορά των σημείων διέλευσης στην οικονομία του βορρά είναι περίπου 200 εκατομμύρια ευρώ ετησίως, σύμφωνα με τον οικονομολόγο Mertkan Hamit, ή 12% του τουρκοκυπριακού ΑΕΠ
Αλλά το άνοιγμα των σημείων διέλευσης δεν είχε μόνο οικονομικά οφέλη, εξηγεί ο Düzgün. Οι σχέσεις που ξεκίνησαν με το εμπόριο εξελίχθηκαν σε φιλίες. "Τώρα βλέπω τουλάχιστον 50 ανθρώπους, οι οποίοι είναι εδώ καθημερινά, απλά πίνουν καφέ και ανακατεύονται με τους Τουρκοκύπριους φίλους τους."
Στην πραγματικότητα, επανειλημμένες μελέτες των ακαδημαϊκών Χάρη Ψάλτη και Deniz Yucel από το 2007 δείχνουν ότι και στις δύο κοινότητες, η επαφή που επέτρεψε το άνοιγμα των σημείων διέλευσης οδήγησε στη μείωση των προκαταλήψεων, στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης και στην αύξηση της θέλησης για ανανεωμένη συμβίωση.
Ο Düzgün, ο οποίος κατάγεται από την Πόλη της Πάφου, ήταν 17 ετών όταν αναγκάστηκε να φύγει για το βορρά με την οικογένειά του το 1974. Το άνοιγμα των σημείων διέλευσης σήμαινε επίσης ότι θα μπορούσε να επιστρέψει στο σπίτι όπου πέρασε τα παιδικά και εφηβικά του χρόνια.
"Έχω όλες τις αναμνήσεις μου σε αυτό το σπίτι, σε αυτή τη γειτονιά", είπε συγκινημένος.
Όταν αυτός και τα αδέλφια του βρήκαν το σπίτι, που τώρα κατοικείται από μια ελληνοκυπριακή οικογένεια με καταγωγή από τη Γιαλούσα στο Ριζοκάρπασο, είχε ανάμεικτα συναισθήματα: "κάτι που ήταν τόσο κοντά μου ήταν τώρα ο ιδιωτικός χώρος κάποιου άλλου."
"Ήταν πολύ ευγενικοί", είπε με εκτίμηση. "Μας πρόσφεραν macun (γλυκά) και καφέ. Είπαν ότι μπορούσαμε να κάνουμε μια ξενάγηση στο σπίτι. Αλλά δεν το κάναμε. Αυτό θα μας έκανε να νιώσουμε σαν εισβολείς."
Μετά από αυτή τη γλυκόπικρη εμπειρία ο Düzgün και τα αδέλφια του επισκέφθηκαν το σπίτι τους άλλες δύο φορές.
"Τώρα, παρόλο που πηγαίνουμε στην Πόλη κάθε δύο μήνες και διανυκτερεύουμε εκεί, δεν πάμε στο σπίτι μας. Θα ήταν πολύ αγενές να πηγαίνουμε εκεί κάθε φορά και να λέμε 'αυτό το σπίτι ήταν δικό μας'. Πόσες φορές μπορούμε να ταλαιπωρήσουμε τη φτωχή οικογένεια;"
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή