-
.
- English
Μια διαιρεμένη Κύπρος δεν μπορεί πραγματικά να θεραπευτεί χωρίς μια διαδικασία συμφιλίωσης
[/P]Του Fahri Zihni
Ο Άγγλος συγγραφέας του 18ου αιώνα Samuel Johnson έγραψε "ανάμεσα στις συμφορές του πολέμου μπορεί να συγκαταλέγεται η μείωση της αγάπης για την αλήθεια, από τα ψέματα που υπαγορεύει το συμφέρον και ενθαρρύνει η ευπιστία". Για την Κύπρο, η αλήθεια όχι μόνο έγινε το πρώτο θύμα του πολέμου, αλλά συνεχίζει να είναι μέχρι σήμερα. Μπορούμε να αναρωτηθούμε, και λοιπόν; Έχει αυτό πραγματικά σημασία;
Μεταξύ 2008 και 2011, παγκόσμιες προσωπικότητες από το ίδρυμα Elders, που ιδρύθηκε από τον Νέλσον Μαντέλα, πραγματοποίησαν τρεις επισκέψεις στην Κύπρο για να προτείνουν προτάσεις για τη μετασυγκρουσιακή επίλυση με βάση την ύψιστη διεθνή εμπειρία τους. Μεταξύ των εκπροσώπων ήταν και ο Αρχιεπίσκοπος Desmond Tutu, διακεκριμένος ακτιβιστής για τα ανθρώπινα δικαιώματα και πρόεδρος της Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης, η οποία συστάθηκε για να διερευνήσει τις παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων του παρελθόντος που διαπράχθηκαν τόσο από τις παρατάξεις υπέρ όσο και κατά του απαρτχάιντ στη Νότια Αφρική. Αυτό έγινε για να βοηθηθεί η κάθε πλευρά να συμβιβαστεί με αυτά που είχε κάνει και να ξεκινήσει μια διαδικασία συμφιλίωσης βασισμένη στην αμοιβαία συμπάθεια και το σεβασμό. Στην Κύπρο, ενώ όλες οι πλευρές έδωσαν "χειροκροτήματα" σε αυτές τις υποδείξεις, δεν έχει αναληφθεί καμία πραγματική εργασία για να γίνει αυτό πραγματικότητα.
Τα τελευταία 60 χρόνια, μετά την κατάρρευση της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο του 1963, υπήρξε μεγάλη συζήτηση για το ποιοι θα ήταν οι καλύτεροι τύποι πολιτικών λύσεων (π.χ. ομοσπονδιακές, συνομοσπονδιακές, δύο κρατών) που θα βοηθούσαν στην επίλυση του Κυπριακού προβλήματος. Ωστόσο, η συμφιλίωση έχει σημασία, όποια και αν είναι η λύση, διότι η πραγματικότητα του να μοιράζεσαι ένα μικρό νησί διαστάσεων 150 x 60 μιλίων είναι ότι υπάρχουν πολλά προβλήματα, αναγκαστικά, που είναι κοινά για όλους τους κατοίκους. Για να πετύχει το νησί και οι λαοί του, η συνεργασία είναι απαραίτητη σε πολλά ζωτικά ζητήματα, όπως το περιβάλλον, οι καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως οι δασικές πυρκαγιές, το διασυνοριακό έγκλημα, η παράνομη μετανάστευση, το διακοινοτικό εμπόριο και ο ζωτικός σχεδιασμός και η διαχείριση των φυσικών πόρων του νησιού και των θαλασσών του.
Αν οι δύο λαοί δεν συμφιλιωθούν μεταξύ τους και κυριαρχήσει η δυσαρέσκεια, η δυσπιστία, ακόμη και το μίσος - κάτι που φαίνεται να συμβαίνει αυτή τη στιγμή - όλα αυτά τα ζητήματα που αφορούν όλο το νησί θα μπορούσαν να μετατραπούν από πιθανά εμπλουτιστικά για τη ζωή "win-wins" σε σημεία καταστροφής "lose-lose", δημιουργώντας ακόμη μεγαλύτερα επίπεδα σύγκρουσης
Αυτό δεν είναι απλώς μια αόριστη πιθανότητα. Γνωρίζουμε από την πρόσφατη ιστορία μας ότι τα γεγονότα της περιόδου μεταξύ Δεκεμβρίου 1963 και πριν από τον Ιούλιο του 1974 όντως δημιούργησαν αυτού του είδους το περιβάλλον εχθρότητας, διακρίσεων και φυλετικού μίσους, δίνοντας αφορμή για τα ακόμη πιο καταστροφικά γεγονότα του 1974
Η ιστορία πρέπει τώρα να σταματήσει να επαναλαμβάνεται. Δυστυχώς, το μόνο που βλέπουμε τώρα είναι η κλιμάκωση της ρητορικής του ματσισμού από όλες τις πλευρές, μια κούρσα εξοπλισμών μεταξύ βόρειας και νότιας Κύπρου και Ελλάδας και Τουρκίας. Πόσο έξυπνο είναι αυτό;
Είναι ουσιώδες να ακολουθηθεί τώρα η εδώ και καιρό καθυστερημένη συμβουλή των Γερόντων για να τεθεί ο κυπριακός λαός στο δρόμο των αρμονικών σχέσεων με τη δημιουργία μιας "Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης", υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Αυτή θα περιλαμβάνει ακαδημαϊκούς, ΜΚΟ, ιστορικούς, δημοσιογράφους και διαμεσολαβητές και από τις δύο κοινότητες, διορισμένους από τους δημοκρατικούς αντιπροσώπους της κάθε κοινότητας.
Σε σχέση με τους όρους εντολής, η Επιτροπή δεν θα έπρεπε να περιορίζεται σε έναν τομέα, αλλά να καλύπτει μια ευρύτερη ατζέντα που να περιλαμβάνει τη διερεύνηση των ιστορικών γεγονότων για τα τραγικά γεγονότα του 1963-4, του 1967 και του 1974.
Θα πρέπει να είναι απολύτως δυνατό για την επιτροπή να "χτυπήσει το έδαφος τρέχοντας", με πολλές υπάρχουσες καλά τεκμηριωμένες εκθέσεις που χρηματοδοτούνται από το Ινστιτούτο Ερευνών Ειρήνης του Όσλο, οι οποίες ρίχνουν φως σε πολλά ιστορικά ζητήματα.
Η επιτροπή θα πρέπει να έχει το θάρρος να αντιμετωπίσει πολωμένα σημεία σοβαρής διαμάχης μεταξύ των δύο κοινοτήτων, κατά μέτωπο.
Η ελληνοκυπριακή ιστορική προοπτική είναι ότι οι Ελληνοκύπριοι και οι Τουρκοκύπριοι ήταν ευτυχισμένες ενωμένες κοινότητες πριν από τις 20 Ιουλίου 1974 και θεωρεί την Τουρκία υπεύθυνη για την καταστροφή αυτής της κατάστασης μέσω της στρατιωτικής της δράσης που ξεκίνησε εκείνη την ημέρα. Η προοπτική αυτή υποστηρίζει ότι το όλο θέμα αφορά την τουρκική "εισβολή και κατοχή", που χώρισε φυσικά το νησί, χώρισε τις δύο κοινότητες και δημιούργησε 165.000 εκτοπισμένους Ελληνοκύπριους. Ζητά τη γεωγραφική και συνταγματική επανένωση των Τουρκοκυπρίων και των Ελληνοκυπρίων. Στις 20 Ιουλίου κάθε έτους, οι Ελληνοκύπριοι τιμούν τις απώλειες σε ανθρώπινες ζωές και περιουσίες και επικρίνουν έντονα την Τουρκία για τη στρατιωτική της επέμβαση
Οι Τουρκοκύπριοι υποστηρίζουν ότι ως μικρότερη και πιο ευάλωτη κοινότητα (αριθμητική υπεροχή 4:1), είχαν ήδη εκδιωχθεί από 103 χωριά υπό την απειλή όπλων από την ελληνική και ελληνοκυπριακή πολιτοφυλακή, καθιστώντας το ένα τέταρτο του πληθυσμού τους πρόσφυγες δέκα χρόνια πριν από τα γεγονότα του 1974. Ισχυρίζονται ότι πριν από τα τραγικά γεγονότα του 1974, η κοινότητά τους ήταν ήδη αποκλεισμένη από την κυπριακή κυβέρνηση και ότι ζούσαν σε απομονωμένους θύλακες, γεωγραφικά, φυσικά κοινωνικά και οικονομικά διαχωρισμένοι από τους Ελληνοκύπριους. Υποστηρίζουν ότι αν η Τουρκία δεν είχε παρέμβει στο πραξικόπημα που εμπνεύστηκε η ηπειρωτική Ελλάδα, θα είχαν υποστεί την τελική πράξη της δικής τους εθνοκάθαρσης. Στις 20 Ιουλίου κάθε έτους, μνημονεύουν τις απώλειες της ζωής τους μεταξύ 1963-74, χαίρονται για την απελευθέρωσή τους και ευχαριστούν την Τουρκία που τους έσωσε τη ζωή.
Είναι σαφές ότι οι δύο παραπάνω ιστορικές προοπτικές έρχονται σε πλήρη αντίθεση μεταξύ τους. Χρειάζεται να προσθέσουμε σε αυτό μερικές αντιφάσεις, οι οποίες περιπλέκουν τα πράγματα.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά, ως η αριθμητικά κυρίαρχη οντότητα, είχε μια πολιτική ενοποίησης από το 1974, αλλά το δημοψήφισμα του Σχεδίου Ανάν το 2004 για την ενοποίηση του νησιού απορρίφθηκε από τους Ελληνοκύπριους ψηφοφόρους. Ομοίως, η τουρκοκυπριακή πλευρά ψήφισε υπέρ του σχεδίου, αλλά 19 χρόνια μετά, η σημερινή τους προοπτική, με βάση την εκλογή του σημερινού ηγέτη τους, είναι υπέρ της ανεξαρτησίας. Είναι επίσης σαφές ότι πολλοί Τουρκοκύπριοι μπορεί να επηρεάστηκαν να ψηφίσουν "Ναι" με την (λανθασμένη) πεποίθησή τους εκείνη την εποχή ότι αυτή ήταν μια ψήφος για την ένταξη στην Ευρώπη.
Μια Επιτροπή Αλήθειας και Συμφιλίωσης, σε στενή συνεργασία με όλους τους αρμόδιους φορείς, έχει τη δυνατότητα να υποστηρίξει τις δύο κοινότητες στη συμφιλίωση των μεταξύ τους διαφορών και να τους δώσει την ευκαιρία να αναπτύξουν ένα κοινό μέλλον, βασισμένο στην αρμονία και όχι στη διχόνοια.
Καλώ όλους τους δίκαια σκεπτόμενους ανθρώπους να υποστηρίξουν πρωτοβουλίες για τη δημιουργία μιας Επιτροπής Αλήθειας και Συμφιλίωσης για την Κύπρο.
Ο Fahri Zihni είναι πρώην πρόεδρος του Συμβουλίου Τουρκοκυπριακών Συνδέσμων (Ηνωμένο Βασίλειο), πρώην σύμβουλος πολιτικής στο υπουργικό συμβούλιο του Ηνωμένου Βασιλείου και πρώην πρόεδρος του Society of IT Management, Ηνωμένο Βασίλειο.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
