Η αντίδραση ορισμένων πολιτικών κομμάτων ήταν σοκαριστική
Του Χρήστου Π. Παναγιωτίδη
Η Ουκρανία είναι η δεύτερη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή χώρα, με έκταση 600 χιλιάδων τετραγωνικών χιλιομέτρων και πληθυσμό 45 εκατομμυρίων. Για λόγους σύγκρισης, η Κύπρος έχει έκταση εννέα χιλιάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα και πληθυσμό ένα εκατομμύριο. Η Ουκρανία συνορεύει με τη Ρωσία στα ανατολικά και τα βορειοανατολικά, με τη Λευκορωσία στα βόρεια, με την Πολωνία, την Ουγγαρία και τη Σλοβακία στα δυτικά, με τη Ρουμανία και τη Μολδαβία στα νοτιοδυτικά και με τη Μαύρη Θάλασσα και τη Θάλασσα του Αζόφ στα νότια
[/P]Στην ουκρανική πλευρά των συνόρων με τη Ρωσία βρίσκεται η περιοχή Ντονμπάς, η οποία περιλαμβάνει τις επαρχίες Λουχάνσκ και Ντονέτσκ. Οι δύο αυτές πολιτείες κατοικούνται και ελέγχονται από ρωσόφιλους/ρωσόφωνους αυτονομιστές και είναι οι δύο πολιτείες που η Ρωσία πολύ πρόσφατα αναγνώρισε ως ανεξάρτητα κυρίαρχα κράτη και στις οποίες έχει εγκαταστήσει επίσημα ρωσικές ειρηνευτικές δυνάμεις[/P]Επιπλέον, ένας αριθμός ρωσόφιλων/ρωσόφωνων ζει μόνιμα στην υπόλοιπη περιοχή του Ντονμπάς. Μέχρι πριν από λίγες ημέρες, η περιοχή αυτή βρισκόταν υπό τον έλεγχο του ουκρανικού στρατού, αλλά σταδιακά περνά υπό τον έλεγχο των εισβολικών ρωσικών στρατιωτικών δυνάμεων, οι οποίες εισβάλλουν βίαια στο ουκρανικό έδαφος
Στην περιοχή αυτή (στις ακτές της Αζοφικής Θάλασσας) βρίσκεται η πόλη Μαριούπολη, με 500 χιλιάδες κατοίκους, πολλοί από τους οποίους είναι ελληνικής καταγωγής, οι οποίοι αναγκάστηκαν να μετεγκατασταθούν εκεί από την Κριμαία, στα τέλη του 17ου αιώνα. Η Μαριούπολη είναι το δεύτερο σημαντικότερο λιμάνι της Μαύρης Θάλασσας, με μια μεγάλη ναυτική βάση σε κοντινή απόσταση. Δυτικά της Μαριούπολης βρίσκεται η χερσόνησος της Κριμαίας, η οποία προσαρτήθηκε από τη Ρωσία το 2014. Στην Κριμαία σημαντικά οικονομικά συμφέροντα κατέχουν Ρώσοι ολιγάρχες.
Με βάση όσα έχουμε δει μέχρι στιγμής, οι στόχοι της ρωσικής εισβολής φαίνεται να είναι να επιστρέψει η Ουκρανία στο προηγούμενο καθεστώς δορυφόρου εντός της Σοβιετικής Ένωσης. Οι δύο βασικοί πυλώνες πάνω στους οποίους εδραζόταν η Σοβιετική Ένωση ήταν (α) ένα κεντρικά σχεδιασμένο και ελεγχόμενο κράτος και (β) ο έλεγχος του κράτους και της οικονομίας από τα μέλη ενός αυστηρά διαστρωματωμένου κομμουνιστικού κόμματος. Και τα δύο κατέρρευσαν κυριολεκτικά πριν από περίπου 30 χρόνια, οδηγώντας στη διάλυση της πανίσχυρης Σοβιετικής Ένωσης.
Η ελεύθερη επιλογή των περισσότερων πρώην μελών της Σοβιετικής Ένωσης ήταν να επιδιώξουν την ένταξή τους στο φιλελεύθερο, δημοκρατικό πολιτικοοικονομικό σύστημα της Δύσης. Η απομονωμένη Ρωσία κατέληξε να στηρίζεται σε ένα ολιγοπωλιακό, ολιγαρχικό καπιταλιστικό οικονομικό σύστημα, το οποίο καθοδηγείται (σε μεγάλο βαθμό) από τους διαδόχους των παλαιών κομμουνιστικών δομών. Σε αυτή τη νέα τάξη πραγμάτων, πολύ λίγες χώρες (μία από αυτές είναι η Λευκορωσία) συνέχισαν να υπηρετούν ως δορυφόροι της Μόσχας.
Η ευρεία απόρριψη του κομμουνισμού από τα περισσότερα κράτη-δορυφόρους της διαλυμένης Σοβιετικής Ένωσης και η επιθυμία τους να τερματίσουν το στίγμα της υποτέλειας - μέχρι και την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας της Ουκρανικής Ορθόδοξης Εκκλησίας από τη Μόσχα, πριν από περίπου τέσσερα χρόνια - έχουν φέρει σε δύσκολη θέση και έχουν εξοργίσει όλους εκείνους που υπηρετούν πιστά το ρωσικό σύστημα.
Κατά τη γνώμη μου, η αμηχανία που προκλήθηκε από την αποτυχία να βρεθεί μια εύπεπτη δικαιολογία για την κατάρρευση ενός συστήματος που είχε προαναγγελθεί ως το μοντέλο που θα έπρεπε να ακολουθήσει ο κόσμος, είναι η βαθύτερη αιτία των προβλημάτων που αντιμετωπίζει η ρωσική νέα τάξη πραγμάτων. Η Ουκρανία ήταν απλώς η τελευταία σταγόνα που προκάλεσε την έκρηξη της ρωσικής ηγεσίας και οδήγησε στη στρατιωτική εισβολή στην Ουκρανία. Για τη Μόσχα, το ενδεχόμενο η Ουκρανία να γίνει μέλος του ΝΑΤΟ -του αιθρίου του οικονομικού, κοινωνικού και πολιτικού φιλελευθερισμού- ήταν ένας εφιάλτης.
Σύμφωνα με τις δηλώσεις του ίδιου του Βλαντιμίρ Πούτιν, ο στόχος της στρατιωτικής εισβολής στην Ουκρανία ήταν διττός: (α) η αποστρατιωτικοποίηση της Ουκρανίας και (β) η αποναζιστικοποίηση της χώρας (δηλαδή η αντικατάσταση της ελεύθερα εκλεγμένης κυβέρνησης της Ουκρανίας με μια άλλη κυβέρνηση της δικής του επιλογής)
Οφείλω να ομολογήσω ότι δεν καταλαβαίνω από πού προκύπτει η νομιμοποίηση κανενός από τους δύο στόχους. Αλίμονο, αν μια ανεξάρτητη χώρα δεν έχει το δικαίωμα να εξοπλιστεί ώστε να παρέχει επαρκή κάλυψη έναντι επίθεσης από γειτονική χώρα. Αλίμονο, αν μια ανεξάρτητη χώρα δεν έχει το δικαίωμα να εκλέξει την κυβέρνηση της επιλογής της, χωρίς την προηγούμενη έγκριση του τραμπούκου γείτονά της.
Η χλιαρή αντίδραση ορισμένων Κυπρίων πολιτικών (ευτυχώς, μειοψηφία) στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία ήταν, πράγματι, μια δυσάρεστη έκπληξη, δεδομένου ότι η Κύπρος υπέστη και συνεχίζει να υφίσταται τις κακές συνέπειες μιας πανομοιότυπης στρατιωτικής εισβολής και ενός πολέμου που δεν έχει ακόμη λήξει επίσημα. Η Κύπρος υπέστη μια στρατιωτική εισβολή από μια γειτονική χώρα σχεδόν 100 φορές το μέγεθός της, μια εισβολή που δικαιολογήθηκε με το σκεπτικό ότι ο εισβολέας προσπαθούσε να προστατεύσει μια μειονότητα. Οδήγησε σε μια κατοχή που συνεχίζεται αδιάλειπτα εδώ και 50 χρόνια. Η Κύπρος στερήθηκε το δικαίωμα να εγκαταστήσει ένα αμυντικό πυραυλικό σύστημα με την αιτιολογία ότι η εγκατάστασή του θα "ανέτρεπε" τη στρατιωτική κυριαρχία της μιας χώρας σε βάρος της άλλης. Η Κύπρος είναι μια χώρα που απειλείται με απόσχιση του ενός τρίτου του εδάφους της σε μια γειτονική χώρα. Η περίπτωση της Κύπρου δεν είναι απλώς παρόμοια με εκείνη της Ουκρανίας- είναι πανομοιότυπη, σε κάθε μικρή λεπτομέρεια.
Ορισμένα μέλη του "Πολιτικού Γραφείου" του Άκελ καταδίκασαν μεν την εισβολή, αλλά δυστυχώς την ίδια στιγμή υποβάθμισαν τη βίαιη επίθεση της Ρωσίας στην Ουκρανία και έτσι ξέπλυναν τα αιματοβαμμένα χέρια του εισβολέα, με λέξεις όπως "αλλά" και "ωστόσο" και με επιχειρήματα όπως ότι οι Αμερικανοί έκαναν το ίδιο το 1962, στην Κούβα ή ότι το ΝΑΤΟ έψαχνε για μπελάδες, αγνοώντας προκλητικά το γεγονός ότι σε καμία περίπτωση η Ουκρανία (ή οποιαδήποτε άλλη πρώην κομμουνιστική χώρα) δεν έδειξε την παραμικρή επιθετική στάση απέναντι στη Ρωσία.
Στη γραμμή, ο Γιώργος Γεωργίου του Ακέλ ήταν ένας από τους ελάχιστους ευρωβουλευτές, που δεν υποστήριξε το ψήφισμα για σκληρότερη απάντηση στη Ρωσία. Ειλικρινά απογοητεύτηκα βλέποντας την Akel να μην εκμεταλλεύεται αυτή τη χρυσή ευκαιρία για να αποδείξει πειστικά ότι έχει απελευθερωθεί από την εξάρτησή της από τη Ρωσία.
Στις φωνές του Ακέλ προστέθηκαν και οι φωνές των κομμάτων της πατριωτικής αντιπολίτευσης, τα οποία μάλιστα έσπευσαν πολύ να τονίσουν τις ομοιότητες μεταξύ των εισβολών στην Ουκρανία και την Κύπρο, αλλά θεώρησαν ότι αυτός ήταν επαρκής λόγος για να "απαιτήσουν" εδώ και τώρα την ίδια αντιμετώπιση των δύο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, με την έμμεση απειλή ότι η Κύπρος θα αποστασιοποιηθεί από τα τιμωρητικά μέτρα που λαμβάνονται κατά της Ρωσίας.
Ειλικρινά αναρωτήθηκα αν αυτοί οι άνθρωποι μπήκαν στον κόπο να κάνουν ένα δίλεπτο διάλειμμα για να αναρωτηθούν για τον στόχο της τακτικής τους. Είχαν στόχο να πείσουν την Τουρκία να κάνει πίσω, να ζητήσει συγγνώμη για τις πράξεις της και να βρει τρόπους να μας αποζημιώσει για την ταλαιπωρία και τον πόνο που μας προκάλεσε; Είχαν στόχο να πείσουν τη Δύση να αποβάλει την Τουρκία από το ΝΑΤΟ και να την στείλει κατευθείαν στην αγκαλιά της Μόσχας; Ή αποσκοπούσαν στο να εξαναγκάσουν τον εντοπισμό ανομοιοτήτων μεταξύ των δύο γεγονότων που θα ήταν επαρκείς για να δικαιολογήσουν μια διαφορετική αντίδραση σε κάθε περίπτωση;
Στην πραγματικότητα, αυτό ακριβώς προσπάθησε να κάνει έξυπνα η Τουρκία. Αν και η Τουρκία καταδίκασε τη Ρωσία με πολύ αυστηρότερους όρους, σε σύγκριση με τη συγκρατημένη κριτική των "πατριωτικών" πολιτικών κομμάτων της Κύπρου, προσπάθησε να διαφοροποιήσει τις δύο δίδυμες περιπτώσεις και η Ρωσία χειροκρότησε με μεγάλη χαρά. Τα "πατριωτικά" πολιτικά κόμματα της Κύπρου έσπευσαν να εξηγήσουν τη στάση τους επισημαίνοντας ότι δεν ήθελαν να προσβάλουν μια "φιλική" χώρα όπως η Ρωσία. Σας παρακαλώ, μη με ρωτήσετε πώς δικαιολόγησαν το επίθετο που χρησιμοποίησαν για να αναφερθούν στην εν λόγω χώρα, διότι ποτέ δεν μπόρεσα να απαντήσω ικανοποιητικά σε αυτό το ερώτημα ο ίδιος.
Έπειτα έχουμε εκείνους που σπεύδουν να ισχυριστούν ότι θέτουν το κράτος δικαίου πάνω από τα προσωπικά τους συμφέροντα, αλλά παρόλα αυτά έσπευσαν να μας υπενθυμίσουν ότι δεν είναι απίθανο να δούμε την τουριστική μας βιομηχανία να υποφέρει και την τιμή των καυσίμων και εκείνη των δημητριακών να αυξάνεται ως αποτέλεσμα των κυρώσεων που επιβλήθηκαν στη Ρωσία, και να υποδείξουν ότι η Κύπρος δεν έπρεπε να συμφωνήσει τόσο εύκολα να κλείσει τον εναέριο χώρο της στα ρωσικά αεροσκάφη, δεδομένου του κινδύνου να χρησιμοποιηθεί το αεροδρόμιο της Τύμπου (Ερκάν) στο βορρά ως εναλλακτικός προορισμός.
Πέρα από το γεγονός ότι είναι πολύ νωρίς για να επιχειρήσουμε να ποσοτικοποιήσουμε τις οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου, προφανώς αυτές εξαρτώνται από τη διάρκειά του και από την τελική του έκβαση, αξίζει να αξιολογηθεί περαιτέρω το ενδεχόμενο η Τουρκία να επιτρέψει τη χρήση του αεροδρομίου Τύμπου (Ερκάν) όσο διαρκεί η απαγόρευση. Όπως όλοι γνωρίζουμε, η Τύμπου βρίσκεται στο έδαφος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Προκύπτει ότι, σε περίπτωση προκλητικής παραβίασης της απαγόρευσης στον εναέριο χώρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι αεροπορικές δυνάμεις της Ένωσης, οι οποίες βρίσκονται ήδη σε υψηλή επιφυλακή στην περιοχή, δεν θα είχαν άλλη επιλογή από το να επέμβουν για να σταματήσουν την παραβίαση.
Ο Χρίστος Παναγιωτίδης είναι τακτικός αρθρογράφος της Cyprus Mail, της Sunday Mail και της Alithia
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
