Ο γεννημένος στην Ιορδανία Gabriel Dahabreh είναι ένας από τους κορυφαίους θωρακοχειρουργούς στην Ευρώπη. Από το 2001 υπηρετεί ως διευθυντής της Θωρακοχειρουργικής Κλινικής του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών. Σε συνέντευξή του στον τακτικό αρθρογράφο μας Χρήστο Παναγιωτίδη, εξηγεί γιατί οι καπνιστές καλούνται ουσιαστικά να επιλέξουν μεταξύ ζωής και θανάτου
Κάθε χρόνο, το κάπνισμα προκαλεί το θάνατο 3,5 εκατομμυρίων ανθρώπων. Το κάπνισμα ευθύνεται για το 90% των ασθενειών των περιφερικών αιμοφόρων αγγείων που οδηγούν σε ακρωτηριασμούς, για το 83% των θανάτων από χρόνια βρογχίτιδα και εμφύσημα, για το 82% των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα και για το 25% των θανάτων από καρδιακές παθήσεις. Τα στοιχεία αυτά δεν είναι δικά μου- είναι του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Εκτός από τον πόνο και την ταλαιπωρία, οι καπνιστές πληρώνουν κυριολεκτικά ακριβά το κάπνισμα (με ένα ποσό που η Παγκόσμια Τράπεζα υπολογίζει σε 200 δισ. ευρώ ετησίως) για την ιατρική αντιμετώπιση των συνεπειών του καπνίσματος. Συν, φυσικά, το κόστος αγοράς του καπνού (συμπεριλαμβανομένων των υψηλών ειδικών φόρων κατανάλωσης που επιβάλλονται στις εν λόγω πωλήσεις), το οποίο είναι τεράστιο. Δικαιολογεί πλήρως τον χαρακτηρισμό του καπνίσματος ως της μεγαλύτερης μάστιγας για την υγεία και την κοινωνία όλων των εποχών.
Ο καπνός είναι αυτοφυές φυτό της Βόρειας και της Νότιας Αμερικής. Είναι αλήθεια ότι ο καπνός περιέχει ορισμένες ναρκωτικές ουσίες, οι οποίες έχουν ηρεμιστικές ιδιότητες. Ο καπνός ανακαλύφθηκε από τον Χριστόφορο Κολόμβο, γύρω στο 1500, και το 1550 εντοπίζονται οι πρώτες καλλιέργειες καπνού στην Πορτογαλία και την Ισπανία. Η εξάπλωση του καπνού στην Ευρώπη άρχισε στα μέσα του 16ου αιώνα, ως αποτέλεσμα της πεποίθησης των Ευρωπαίων ότι ο καπνός είχε θεραπευτικές ιδιότητες. Τον 17ο αιώνα, η χρήση του καπνού ήταν τόσο διαδεδομένη που χρησιμοποιήθηκε ως χρήμα και η αξία του ήταν παρόμοια με αυτή του χρυσού. Στην Ελλάδα, από τότε που ο καπνός φορολογήθηκε για πρώτη φορά (το 1883), αποτελεί πολύτιμη πηγή κρατικών εσόδων.
Είναι γεγονός ότι κατά τη διάρκεια των δύο παγκοσμίων πολέμων η χρήση του καπνού εκτοξεύτηκε στα ύψη, επειδή τα τσιγάρα συμπεριλαμβάνονταν στις τακτικές προμήθειες των στρατιωτών, όπως και τα τρόφιμα. Οι καπνοβιομηχανίες έστελναν δωρεάν τα τσιγάρα στους στρατιώτες, δημιουργώντας έτσι τη μεταπολεμική μόνιμη πελατεία τους! Δύο ερευνητές, οι Wynder και Graham, υπολόγισαν ότι τη δεκαετία του 1960 ένας ενήλικας κάπνιζε, κατά μέσο όρο, 12 τσιγάρα την ημέρα και ότι το 80% των καπνιστών άρχισαν να καπνίζουν πριν από την ηλικία των 18.
Κατά τη μεταπολεμική περίοδο του 20ού αιώνα ο κινηματογράφος, η λογοτεχνία και οι καλλιτέχνες έπαιξαν επίσης σημαντικό ρόλο στην προώθηση της κατανάλωσης καπνού
Διάσημοι καλλιτέχνες εμφανίζονταν συχνά με ένα τσιγάρο στο χέρι ή στο στόμα, στη δουλειά και στον ελεύθερο χρόνο, αλλά και στο σπίτι τους, καπνίζοντας έντονα. Η διάσημη Marlene Dietrich φρόντιζε στις ταινίες της να βάζει ένα τσιγάρο στην άκρη των χειλιών της, ενώ η γοητευτική Αμερικανίδα ηθοποιός Rita Hayworth, στην πιο γνωστή ταινία της, κρατούσε ένα τσιγάρο με μια μικρή πίπα και προχωρούσε αφήνοντας πίσω της ένα σύννεφο καπνού! Ο Clint Eastwood ήταν σχεδόν μόνιμα με ένα μερικώς καπνισμένο τσιγάρο στο στόμα του. Στον τομέα της ζωγραφικής, ο μεγάλος Πάμπλο Πικάσο ήταν μανιώδης καπνιστής και το κάπνισμα εμφανίζεται σε πολλά από τα έργα του. Το ίδιο πρόβλημα αντιμετώπισε και ο Ισπανός ζωγράφος Σαλβαδόρ Νταλί. Εκείνος όμως που ζωγράφισε το πιο εντυπωσιακό και ταυτόχρονα προφητικό έργο - ένα κρανίο με τσιγάρο στο στόμα - ήταν ο Ολλανδός ζωγράφος Βαν Γκογκ. Παρόμοια πορεία ακολούθησαν ο Έντουαρντ Μαν και ο Πωλ Σεζάν.
Στην κατηγορία των διάσημων καπνιστών βρίσκει κανείς τον Σάμιουελ Κλέμενς (Μαρκ Τουέιν) ο οποίος κάποτε έγραψε: "If smoking is not allowed in heaven, then I shall not go there!" και "Quitting smoking is dead easy- Ive done it a thousand times! Ο Όσκαρ Ουάιλντ έγραψε: Το κάπνισμα είναι η τέλεια απόλαυση- είναι εξαίσιο και σε αφήνει ανικανοποίητο.
Στον καπνό έχουν εντοπιστεί περισσότερες από 4.000 χημικές ουσίες. Ο καπνός περιέχει επίσης ραδιενεργές ουσίες όπως ραδόνιο, βισμούθιο και πολώνιο. Η Διεθνής Εταιρεία Έρευνας για τον Καρκίνο. απομόνωσε 50 καρκινογόνες ουσίες στον καπνό του τσιγάρου. Λόγω του εθισμού στη νικοτίνη, οι καπνιστές αδυνατούν να αντισταθούν στην έντονη επιθυμία που νιώθουν να καπνίσουν. Η επιθυμία για κάπνισμα τους οδηγεί σταδιακά σε έναν φαύλο κύκλο, δηλαδή στην ανάγκη όλο και περισσότερης νικοτίνης για να επιτύχουν το επιθυμητό επίπεδο ευφορίας. Η διαδικασία αυτή έχει ως αποτέλεσμα την έκθεση των περιφερικών βρογχιολίων του πνεύμονα στην καρκινογόνο επίδραση της νιτροζαμίνης, δεδομένου ότι οι περιφερικοί βρόγχοι δεν διαθέτουν προστατευτικό επιθήλιο. Για να το θέσουμε ευθέως, οι καπνιστές πρέπει να συνειδητοποιήσουν ότι είναι ναρκομανείς. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια.
Η έρευνα για τη σύνδεση του καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα ξεκίνησε στις αρχές του 20ού αιώνα. Το 1950, δύο επιστημονικές μελέτες επιβεβαίωσαν τη γραμμική σχέση μεταξύ του καρκίνου αφενός και της διάρκειας/ποσότητας του καπνίσματος αφετέρου. Πολλές μεταγενέστερες μελέτες επιβεβαίωσαν τη σχέση του καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα. Οι καπνιστές έχουν 30 φορές περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, ενώ οι μη καπνιστές που εκτίθενται στον καπνό του τσιγάρου διατρέχουν 20-30% μεγαλύτερο κίνδυνο, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές.
Τα στατιστικά στοιχεία που αφορούν την περίοδο 1975-2010 επιβεβαιώνουν τη συσχέτιση του καπνίσματος με τον καρκίνο του πνεύμονα. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, η ετήσια επίπτωση του καρκίνου του πνεύμονα, ανά 100.000 άτομα, μειώθηκε στην περίπτωση των ανδρών (κατά 47%), αλλά αυξήθηκε στην περίπτωση των γυναικών (κατά 73%). Είναι γνωστό ότι σε αυτό το χρονικό διάστημα οι άνδρες καπνιστές μειώθηκαν, ενώ οι γυναίκες καπνίστριες αυξήθηκαν.
Η εμφάνιση του βρογχογενούς καρκίνου σχετίζεται με το χρόνο και την ποσότητα του καπνίσματος. Ο συνηθέστερος ιστολογικός τύπος καρκίνου του πνεύμονα είναι ο μη μικροκυτταρικός καρκίνος, ο οποίος διακρίνεται σε τρεις κύριες υποκατηγορίες: πλακώδες ή επιδερμικό καρκίνωμα (20%), αδενοκαρκίνωμα (38,5%) και μεγαλοκυτταρικός καρκίνος (24%), οι οποίες μαζί αποτελούν περίπου το 85%. Ο δεύτερος τύπος είναι ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, ο οποίος αποτελεί το 15 % του συνόλου των περιπτώσεων.
Παρά την πρόοδο των χειρουργικών τεχνικών και της αναισθησίας, την ανακάλυψη νέων χημειοθεραπευτικών φαρμάκων, τα τεχνολογικά άλματα στην ακτινοθεραπεία, τη χρήση στοχευμένων θεραπειών και της ανοσοθεραπείας, δυστυχώς η πρόγνωση παραμένει κακή. Η πιθανότητα πενταετούς επιβίωσης σχετίζεται με το στάδιο στο οποίο διαγιγνώσκεται η νόσος. Όσο πιο πρώιμο είναι το στάδιο της διάγνωσης, τόσο μεγαλύτερη είναι η πιθανότητα επιβίωσης σε διάστημα πέντε ετών. Τα διαθέσιμα δεδομένα καταδεικνύουν σαφώς τη μεγάλη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και θεραπείας.
Συνοψίζοντας, θα έλεγα τα εξής:
- Όσο περισσότερο καπνίζετε (ποσότητα και διάρκεια), τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος ανάπτυξης καρκίνου του πνεύμονα.
- Η έναρξη του καπνίσματος όταν είστε ανήλικος είναι πιο επικίνδυνη από ό,τι όταν το κάπνισμα αρχίζει στην ενήλικη ζωή.
- Η διακοπή του καπνίσματος μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.
- Το παθητικό κάπνισμα αυξάνει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου.
- Οι χρήστες πίπας και πούρων έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο του στόματος και των χειλιών, σε σύγκριση με τους μη καπνιστές, αλλά έχουν μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν καρκίνο του πνεύμονα.
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Source