Του Ανδρέα Χαραλάμπους και του Όμηρου Πισσαρίδη
Η εισοδηματική ανισότητα ακολούθησε μια αυξητική πορεία σε παγκόσμιο επίπεδο μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του 1990 και μια πτωτική τάση κατά την επόμενη περίοδο. Τα τελευταία χρόνια, ο δείκτης ανισότητας Gini κατέγραψε και πάλι ανοδική τάση.
Είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό το γεγονός ότι η αύξηση του ακραίου πλούτου συνοδεύεται από αύξηση της ακραίας φτώχειας. Συγκεκριμένα, τη διετία 2019-2021, το πλουσιότερο 1% του παγκόσμιου πληθυσμού διεύρυνε τον πλούτο του κατά 26 τρισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το υπόλοιπο 99% κατά 16 τρισεκατομμύρια δολάρια, διευρύνοντας περαιτέρω το ήδη υπάρχον χάσμα
Ο βαθμός της ανισότητας διαφέρει από χώρα σε χώρα και από περιοχή σε περιοχή. Στην περίπτωση των μεγάλων χωρών, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό σε διάφορους ενδογενείς παράγοντες, όπως η γεωγραφία ή ο πολιτισμός, τα διαρθρωτικά οικονομικά χαρακτηριστικά, ο βαθμός οικονομικής ανάπτυξης, το επίπεδο εκπαίδευσης και κατάρτισης του πληθυσμού, καθώς και η πρόσβαση σε επαγγελματικές ευκαιρίες
Οι δύο πρόσφατες παγκόσμιες κρίσεις οδήγησαν σε εντατικοποίηση του βαθμού ανισότητας. Η πανδημία του κοροναϊού επηρέασε δυσανάλογα χώρες με υψηλή πληθυσμιακή πυκνότητα και λιγότερο ανεπτυγμένες οικονομίες, οι οποίες γενικά μαστίζονται από περιορισμένη ανάπτυξη των τομέων της πληροφορικής τους, καθώς και από ελλείψεις στις υποδομές, ιδίως στην ιατρική περίθαλψη.
Πιο πρόσφατα, η εκτίναξη των τιμών της ενέργειας και των τροφίμων, η οποία επιταχύνθηκε μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, επηρέασε, ιδίως, τα φτωχότερα στρώματα.
Αντίθετα, ο πληθωρισμός ωφέλησε τους ιδιοκτήτες και τους μετόχους των επιχειρήσεων, ιδίως σε τομείς που χαρακτηρίζονται από ανελαστική ζήτηση. Επιπλέον, οι διαδοχικές μειώσεις των επιτοκίων και οι πολιτικές ποσοτικής χαλάρωσης, οι οποίες θεωρήθηκαν αναγκαίες για τον περιορισμό των αρνητικών οικονομικών επιπτώσεων της πανδημίας, αύξησαν τις αξίες των περιουσιακών στοιχείων και τα εισοδήματα των πλουσιότερων στρωμάτων.
Οι περισσότεροι αναλυτές πιστεύουν ότι η προβλεπόμενη μείωση των ανισοτήτων σε παγκόσμιο επίπεδο συνδέεται με τις οικονομικές προοπτικές των αναπτυσσόμενων χωρών με μεγάλο πληθυσμό, συμπεριλαμβανομένης της Ινδίας. Λαμβάνοντας υπόψη ότι η Κίνα διαθέτει ήδη μια ευρεία μεσαία τάξη, η ανάπτυξη στην πολυπληθέστερη χώρα του κόσμου δεν φαίνεται ικανή να αντιστρέψει τον σημερινό βαθμό της διεθνούς οικονομικής ανισότητας. Ταυτόχρονα, σε ορισμένες πλούσιες χώρες, όπως οι ΗΠΑ, ο δείκτης Gini επιδεινώνεται, επιβαρύνοντας έτσι τις μεγάλες και αναπτυσσόμενες οικονομίες με το βάρος της διόρθωσης της παγκόσμιας ανισότητας.
Στην Κύπρο, η οικονομική ανισότητα συγκρίνεται ευνοϊκά σε ευρωπαϊκό πλαίσιο, αλλά παρουσιάζει μια ανησυχητική τάση διεύρυνσης. Αφορά κυρίως τους νεοεισερχόμενους στην αγορά εργασίας και τους συνταξιούχους και έχει, εν μέρει, ενισχυθεί από την έντονη μετανάστευση στρωμάτων υψηλού εισοδήματος από το εξωτερικό. Οι τάσεις αυτές πρέπει να εξεταστούν σοβαρά και να αντιμετωπιστούν με στοχευμένα κοινωνικά μέτρα, τα οποία δεν δημιουργούν στρεβλώσεις στην οικονομική ανάπτυξη. Πέραν των οικονομικών επιπτώσεων, η εισοδηματική ανισότητα δημιουργεί αρνητικές συναισθηματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις, τόσο στο άτομο όσο και στους γύρω του, με δυσμενείς κοινωνικές προεκτάσεις.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους είναι οικονομολόγος και πρώην διευθυντής στο Υπουργείο Οικονομικών. Ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της PricewaterhouseCoopers Investment Services
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
