-
.
- English
Μένει πολύ πίσω σε ό,τι αφορά το περιβάλλον και τη βιωσιμότητα
Του Ανδρέα Χαραλάμπους και του Όμηρου Πισσαρίδη
Η αύξηση του ΑΕΠ ως κύριος στόχος της μακροοικονομικής πολιτικής αμφισβητείται από ορισμένους αναλυτές, λόγω του μονοδιάστατου χαρακτήρα του δείκτη. Ως εκ τούτου, έχουν αναπτυχθεί και προταθεί εναλλακτικοί δείκτες που αντικατοπτρίζουν διάφορες πρόσθετες πτυχές της κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης.
Ολοένα και μεγαλύτερη σημασία αποδίδεται στην ανθεκτικότητα, η οποία αντικατοπτρίζει την υποκείμενη ικανότητα μιας οικονομίας να αντιμετωπίζει κρίσεις, όπως η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008, η πανδημική κρίση του 2020 και, πιο πρόσφατα, η γεωπολιτική κρίση λόγω του πολέμου στην Ουκρανία.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσιεύει, σε ετήσια βάση, έκθεση για την ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών χωρών, η οποία καλύπτει 17 ενότητες και βασίζεται στην αξιολόγηση μεγάλου αριθμού στατιστικών δεικτών.
Για την Κύπρο, η έκθεση παρέχει χρήσιμες πληροφορίες που θα πρέπει να ληφθούν υπόψη για την προσαρμογή της στρατηγικής προσέγγισης και των πολιτικών της χώρας, συμπεριλαμβανομένης της διαμόρφωσης του ετήσιου προϋπολογισμού της.
Η Κύπρος κατατάσσεται σε μία από τις τελευταίες θέσεις, υστερώντας όσον αφορά την ανθεκτικότητα, ακόμη και σε σύγκριση με χώρες με χαμηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα. Δυστυχώς, η χώρα μας δεν θεωρείται ότι έχει επιτύχει τους στόχους ανθεκτικότητας που έχουν τεθεί σε κανέναν τομέα σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
Στους κοινωνικούς τομείς (καταπολέμηση της φτώχειας και των ανισοτήτων), την υγεία και την εκπαίδευση, η Κύπρος παρουσιάζει, σε σχετικούς όρους, καλύτερη κατάταξη, γεγονός που δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν αδυναμίες σε ορισμένες πτυχές. Στους οικονομικούς τομείς (βιοτικό επίπεδο, απασχόληση, πρόσβαση στο διαδίκτυο κ.ο.κ.) η Κύπρος τοποθετείται στα ίδια ενδιάμεσα επίπεδα.
Η αξιολόγηση είναι, ωστόσο, εξαιρετικά χαμηλή σε όλους σχεδόν τους τομείς που σχετίζονται με την ποιότητα του περιβάλλοντος και, πιο συγκεκριμένα, με τη χρήση φυτοφαρμάκων στη γεωργία, τη σπατάλη των υδάτινων πόρων, τη χαμηλή διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, το πρόβλημα της βιωσιμότητας των πόλεων και των κοινοτήτων λόγω, μεταξύ άλλων, της έλλειψης πρασίνου, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, της υπερβολικής παραγωγής αποβλήτων, της παραγωγής ρύπων από την κατασκευή κτιρίων, καθώς και των προβλημάτων στη θαλάσσια και χερσαία βιοποικιλότητα. Σε συνδυασμό με το φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, τα προβλήματα αυτά θα οδηγήσουν σε αρνητικές μακροπρόθεσμες δημοσιονομικές επιπτώσεις.
Η αξιολόγηση της Κύπρου σε τομείς όπως οι δαπάνες για την έρευνα είναι επίσης εξαιρετικά χαμηλή. Όσον αφορά την ισότητα των φύλων, η εικόνα είναι μικτή με τις αρνητικές αξιολογήσεις να κυριαρχούν.
Η αξιολόγηση της ανθεκτικότητας της κυπριακής οικονομίας επιβεβαιώνει ότι, παρά το σχετικά ικανοποιητικό βιοτικό επίπεδο, το υψηλό επίπεδο απασχόλησης και τη σχετική μακροοικονομική σταθερότητα, όπως αντικατοπτρίζεται στα δημοσιονομικά πλεονάσματα, η Κύπρος υστερεί στους τομείς της πράσινης οικονομίας και της τεχνολογίας, οι οποίοι είναι κρίσιμοι για το μέλλον.
Η διοχέτευση κεφαλαίων μέσω του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, δεν φαίνεται να αλλάζει σημαντικά τη συνολική εικόνα, τουλάχιστον μέχρι σήμερα. Ως εκ τούτου, είναι σκόπιμο να υιοθετηθούν πιο φιλόδοξοι και μετρήσιμοι στρατηγικοί στόχοι, οι οποίοι θα πρέπει να ενσωματωθούν στην εθνική νομοθεσία. Βασικό εργαλείο εφαρμογής θα πρέπει να είναι ο επαναπροσδιορισμός των προτεραιοτήτων στο πλαίσιο της επικείμενης διαμόρφωσης του προϋπολογισμού για το 2024 και του μεσοπρόθεσμου δημοσιονομικού πλαισίου, λαμβάνοντας υπόψη τα σημεία που προαναφέρθηκαν.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους και ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι οικονομολόγοι
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
