-
.
- English
Η δίκη Hunter έφερε στο προσκήνιο μια έντονη συζήτηση στη Βουλή
Καθώς το κοινοβούλιο στην Κύπρο πρόκειται να συνέλθει και πάλι αυτό το φθινόπωρο, μια ομάδα βουλευτών προετοιμάζεται για τη δύσκολη νομοθεσία που επιδιώκει να περάσει ως νόμος: την ευθανασία.
Ένα αμφιλεγόμενο θέμα παγκοσμίως, οι συζητήσεις γύρω από το ευαίσθητο ζήτημα του ποιος έχει το δικαίωμα να αποφασίζει για τη ζωή και το θάνατο, είναι βαθιά ενσωματωμένες σε φιλοσοφικά, ηθικά και θρησκευτικά ζητήματα. Η προσωπική αυτονομία και οι πνευματικές πεποιθήσεις μπορεί να έρθουν σε σύγκρουση, καθώς η Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Βουλής αρχίζει τη συζήτηση τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.
Η πρόσφατη δίκη του Βρετανού συνταξιούχου Ντέιβιντ Χάντερ έφερε αναπόφευκτα το θέμα πιο κοντά στην Κύπρο. Ο 76χρονος άνδρας έπνιξε μέχρι θανάτου τη σύζυγό του Janice, όταν αυτή ήταν 74 ετών και έπασχε από MDS - μια μορφή καρκίνου του αίματος.
Κατά τη διάρκεια 19 μηνών, αστυνομία, δικαστήριο, μάρτυρες και δικηγόροι άκουσαν τον άνδρα να επαναλαμβάνει ότι η σύζυγός του τον παρακαλούσε να βάλει τέλος στη ζωή της καθώς δεν άντεχε άλλο τον πόνο της. Ήθελε να τελειώσουν όλα και του ζήτησε να βοηθήσει
Αφού την έπνιξε μέχρι θανάτου τον Δεκέμβριο του 2021, προσπάθησε να βάλει τέλος στη ζωή του. Η αστυνομία βρήκε το πτώμα του και το στομάχι του υποβλήθηκε σε πλύση στο νοσοκομείο όπου έλαβε για πρώτη φορά ιατρική περίθαλψη
Αντιμέτωπος με τη δολοφονία της συζύγου του, πήγε σε δίκη. Αθωώθηκε για φόνο εκ προμελέτης και κρίθηκε ένοχος ανθρωποκτονίας. Ο Hunter στη συνέχεια αφέθηκε ελεύθερος λόγω των 19 μηνών που είχε εκτίσει πίσω από τα κάγκελα καθώς περίμενε τη δίκη
Ο διακεκριμένος δικηγόρος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Αχιλλέας Δημητριάδης χαρακτήρισε αυτή τη σοφή απόφαση των δικαστών και επισημαίνει ότι υπήρχε ένα συγκλονιστικό μήνυμα πίσω από την κατηγορία της ανθρωποκτονίας για την οποία ο Hunter τελικά κρίθηκε ένοχος: "Δεν είναι δολοφονία."
Το ζήτημα της δολοφονίας έχει τους δεσμούς του με πιο συντηρητικά στοιχεία που έχουν ήδη βγει στην επιφάνεια ως μέρος της συζήτησης. Η βουλευτής του ΑΚΕΛ Ειρήνη Χαραλαμπίδη ανακοίνωσε τον Ιούνιο ότι θα καταθέσει στη Βουλή πρόταση νόμου για την ιατρικά υποβοηθούμενη αυτοκτονία.
Οι αντιδράσεις ήταν άμεσες και ποικίλλουν από το ένα άκρο που πρότεινε ότι πρόκειται για έναν νόμο που τα παιδιά θα χρησιμοποιούν για να "σκοτώνουν τους γονείς τους όταν τους βαριούνται" μέχρι το άλλο που έλεγε ότι αυτό θα γίνει ένα κυβερνητικό τέχνασμα για να "σκοτώσει τους αδύναμους και ευάλωτους".
Η μεγαλύτερη αναμενόμενη αντίσταση είναι βέβαιο ότι θα προέλθει από την εκκλησία, η οποία πρεσβεύει την ιδέα ότι η ζωή δίνεται από τον Θεό και ως εκ τούτου θα πρέπει να αφαιρείται μόνο από τον Θεό.
Ο θεολόγος Θεόδωρος Κυριακού λέει ότι ένα ιδιαίτερα αμφιλεγόμενο στοιχείο που ακούει από όσους τάσσονται υπέρ της ευθανασίας είναι η ιδέα ενός "αξιοπρεπούς θανάτου".
"Κάθε θάνατος έχει μια μορφή αξιοπρέπειας. Ο άνθρωπος που αποφασίζει να υπομείνει τον πόνο αντί να τον διακόψει (με ευθανασία) έχει λιγότερη αξιοπρέπεια από τον άλλον;"
Για τη βουλευτή των Πρασίνων Αλεξάνδρα Ατταλίδη, το ζήτημα της αξιοπρέπειας είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με την αυτονομία. "Αυτό σημαίνει ότι μπορούν να είναι καθαροί, να μην υποφέρουν με πόνο". Κάποιος που βρίσκεται αβοήθητος σε ένα νοσοκομειακό κρεβάτι δεν αποτελεί εικόνα αξιοπρέπειας, υποστηρίζει η ίδια.
Αν και η κ. Ατταλίδη εξηγεί ότι είναι υπέρ της θέσπισης ενός νομοθετικού πλαισίου "πρέπει να είναι πολύ αυστηρό με πολλές δικλείδες ασφαλείας, ώστε οι ευάλωτοι άνθρωποι να μην πέφτουν θύματα πραγμάτων."
Αυτό σημαίνει, για παράδειγμα, να διασφαλιστεί ότι μια ηλικιωμένη πλούσια γυναίκα χωρίς δικά της παιδιά και με έναν ανιψιό που είναι βέβαιο ότι θα κληρονομήσει τα υπάρχοντά της δεν θα επηρεαστεί από υστεροβουλίες.
Ο Δημητριάδης αναστοχάζεται τη συζήτηση και λέει: "Πιστεύω ότι όπως έχεις δικαίωμα στη ζωή, έχεις δικαίωμα σε έναν αξιοπρεπή θάνατο. Το θέμα είναι να έχεις το δικαίωμα να επιλέξεις."
Θεωρεί το θέμα ως ένδειξη ότι η κυπριακή κοινωνία εξελίσσεται και αψηφά το δύσκολο θέμα της ευθανασίας - το οποίο στην Ευρώπη είναι νόμιμο στο Βέλγιο, την Ολλανδία, το Λουξεμβούργο και πιο πρόσφατα στη Γερμανία και την Ισπανία. Πέρα από το μπλοκ της ΕΕ, είναι νόμιμη στον Καναδά, την Κολομβία, τη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία.
Ο επικεφαλής του συνδέσμου θεολόγων Χριστάκης Ευσταθίου λέει ότι η θέση της εκκλησίας είναι ξεκάθαρη: "πρέπει να υπάρχει σεβασμός στη ζωή. Αυτό σημαίνει ότι δεν πρέπει να παρεμβαίνουμε σε κανένα σημείο."
Υποστηρίζει όμως ότι αυτό δεν πρέπει να σημαίνει ότι το θέμα δεν τίθεται προς συζήτηση. "Φυσικά καταλαβαίνουμε ότι η συζήτηση χτίζεται στη βάση της ανακούφισης των ανθρώπων από τον πόνο που βρίσκονται στο τελικό στάδιο της ζωής τους."
Ο κ. Ευσταθίου εξηγεί ότι παρακολούθησε από κοντά την υπόθεση Hunter, χαρακτηρίζοντάς την ως μια φρικτή τραγωδία. "Συγκινήθηκα βαθιά από αυτή την υπόθεση. Ήθελα να τον απελευθερώσουν. Όλοι μπορούμε να φανταστούμε τον πόνο που κρύβεται πίσω από αυτό."
Τονίζει ότι η δίκη κατέδειξε την ανάγκη να υπάρχει περισσότερη υποστήριξη για τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τόσο φρικτά προβλήματα. Αν και ο Ατταλίδης βρίσκεται στο αντίθετο άκρο του φάσματος που τάσσεται υπέρ ενός νόμου που θα νομιμοποιεί την ευθανασία, σε αυτό το σημείο βλέπει τα ίδια με τον Ευσταθίου.
"Αυτό που βλέπουμε σήμερα είναι ότι το βάρος της φροντίδας πέφτει στους συγγενείς του ανίατα άρρωστου. Κανείς όμως δεν καταλαβαίνει πόσο βαρύ είναι αυτό το φορτίο. Ειδικά στην περίπτωση του Χάντερ όπου είναι ηλικιωμένοι. Είναι αδύναμοι και εύθραυστοι."
Χρειάζεται σωματική και ψυχική δύναμη, κάτι στο οποίο ήταν σαφές ότι το ζεύγος Hunter χρειαζόταν περισσότερη βοήθεια, απεικονίζει ο κ. Ατταλίδης.
"Αν υπήρχε ένα επαγγελματικό σύστημα, τότε αυτό θα μπορούσε να δώσει και στον (David) Hunter την ανακούφιση να μπορέσει να βγει για λίγο από το σπίτι, να δει φίλους και να βγει έξω. Αντ' αυτού, τόσο ο ίδιος όσο και η σύζυγός του εγκλωβίστηκαν στα όρια του σπιτιού τους, σακατεμένοι από τις επιπτώσεις της ασθένειάς της, η οποία έπληττε και τους δύο με διαφορετικούς τρόπους.
"Φανταστείτε, αυτοί οι δύο άνθρωποι ήθελαν να βάλουν τέλος στη ζωή τους. Πόσο μόνοι πρέπει να ένιωθαν;" συλλογίζεται ο Ευσταθίου. Λέει ότι αντί να θεωρούν την ευθανασία ως διέξοδο στη δοκιμασία τους, η απάντηση θα πρέπει να είναι να περιβάλλουμε τους ανθρώπους που αντιμετωπίζουν τέτοια βάσανα με αγάπη - σε εγκαταστάσεις που παρέχουν ανακούφιση από τον πόνο.
"Δεν παραμερίζουμε τις δυσκολίες τέτοιων περιπτώσεων. Αλλά έχει να κάνει με το πώς βλέπουμε και εμείς τον θάνατο. Αν τον βλέπω ως το τέλος, δεν θα ήμουν επίσης αντίθετος στην ευθανασία. Αλλά αν οι άνθρωποι αισθάνονται ότι αυτός είναι ο δρόμος για την επόμενη ζωή, αυτό αλλάζει την προοπτική."
Προειδοποιεί επίσης ότι αν και συζητείται η ευθανασία και η ιατρικώς υποβοηθούμενη αυτοκτονία για τις ανίατες περιπτώσεις, αυτό μπορεί να ανοίξει το κουτί της Πανδώρας για τους ανθρώπους που υφίστανται ψυχικό πόνο.
"Αν κάποιος έχει βιώσει βαθύ και φρικτό τραύμα, δεν θα ήθελε και αυτός να επιδιώξει να δώσει τέλος στον πόνο του;"
Η πρόταση νόμου ως έχει διευκρινίζει ότι οι δικαιούχοι είναι τουλάχιστον 18 ετών, είναι Κύπριοι πολίτες ή μόνιμοι κάτοικοι και πρέπει να έχουν μια μη αναστρέψιμη ασθένεια με όχι περισσότερο από έξι μήνες ζωής, που τους προκαλεί "αφόρητο πόνο"
Η επιτροπή βιοηθικής της Κύπρου έριξε το βάρος της υπέρ της ευθανασίας υπό αυστηρές προϋποθέσεις ενώ μια έρευνα πέρυσι αποκάλυψε ότι σχεδόν το 50% του νοσηλευτικού προσωπικού συμφωνεί ότι η ευθανασία πρέπει να προσφέρεται σε ασθενείς που υποφέρουν.
Ωστόσο, μόνο το 23% δήλωσε ότι θα συμμετείχε ενεργά στη διεξαγωγή της διαδικασίας.
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
