-
.
- English
Δημιουργείται ένα εποικοδομητικό καταπίστευμα και η έκταση του δικαιώματος καθορίζεται από το δικαστήριο
Υπάρχουν άνθρωποι που, λόγω της σχέσης τους, επιλέγουν να ζουν μαζί χωρίς να παντρεύονται και να μοιράζονται τα καθημερινά τους υπάρχοντα. Το φαινόμενο είναι συχνό, εμφανίζεται κυρίως σε άτομα από άλλες χώρες ή αλλοδαπούς με Κύπριους, αλλά και Κύπριους
Ως ζευγάρι που συγκατοικεί, μπορεί να αγοράσει ακίνητη περιουσία, σπίτι ή διαμέρισμα για να ζήσει, με χρήματα που προέρχονται από έναν από τους δύο, ενώ συμφωνούν ότι η περιουσία αγοράζεται στο όνομα και των δύο, ώστε αυτός που δεν συνεισφέρει να μην αισθάνεται μειονεκτικά. Συμφωνούν προφορικά ότι αν χωρίσουν, τότε αυτός που απέκτησε μερίδιο στο ακίνητο χωρίς να συνεισφέρει θα πρέπει να το επιστρέψει εκχωρώντας ή μεταβιβάζοντας το μερίδιό του σε αυτόν που πλήρωσε το τίμημα αγοράς.
Όπως συμβαίνει με τα παντρεμένα ζευγάρια, η σχέση μπορεί να μην λήξει φιλικά, γεγονός που τους οδηγεί στο δικαστήριο για την επίλυση της μεταξύ τους διαφοράς, ώστε να καθοριστεί σε ποιον ανήκει το ακίνητο και αυτός που το απέκτησε χωρίς να συνεισφέρει είναι υποχρεωμένος να το επιστρέψει στον άλλο.
Καταπιστευτική εμπιστοσύνη
Οι ανωτέρω περιστάσεις δημιουργούν μια εποικοδομητική εμπιστοσύνη δυνάμει της οποίας το πρόσωπο που απέκτησε το ακίνητο χωρίς εισφορά, συμφωνεί να το κατέχει και/ή να το διαχειρίζεται προς όφελος του άλλου που κατέβαλε το τίμημα. Ως εκ τούτου, όταν χωρίσουν, δεν δικαιούται να κρατήσει την περιουσία ή να αρνηθεί την επιστροφή της, δεδομένου ότι την κατέχει ως εμπιστευματοδόχος για λογαριασμό του άλλου. Αυτό θεωρείται άδικο και οι περιστάσεις δεν τους επιτρέπουν να οικειοποιηθούν την περιουσία σύμφωνα με το δίκαιο της ισότητας και της καλής συνείδησης.
Το άρθρο 65IE του νόμου περί ακίνητης περιουσίας, Κεφ. 224, ορίζει ότι κανένα καταπίστευμα που αφορά ακίνητη περιουσία δεν θεωρείται έγκυρο, εκτός εάν έχει συσταθεί με συμφωνία υπογεγραμμένη από τον δικαιούχο ή με διαθήκη. Ωστόσο, το Ανώτατο Δικαστήριο στη νομολογία του αναγνωρίζει το τεκμαιρόμενο καταπίστευμα σε σχέση με ακίνητη περιουσία.
Πρόσφατη απόφαση
Στην απόφαση που εξέδωσε ο δικαστής Chr. G. Πεκρή, με ημερομηνία 16 Φεβρουαρίου, αναφέρθηκε στη νομική πτυχή της υπόθεσης, στις νομικές αρχές και τη νομολογία σχετικά με τη δημιουργία καταπιστευμάτων, με την οποία ρυθμίζεται το ζήτημα της επίλυσης διαφορών μεταξύ προσώπων που συμβιώνουν χωρίς γάμο
Αναλύοντας το θέμα, αποφάσισε υπέρ της αιτούσας κυρίας, η οποία αγόρασε σπίτι στην Κύπρο με δικά της χρήματα, αφού πούλησε το σπίτι της στην Αγγλία. Λόγω της σχέσης που διατηρούσε με τον σύντροφό της και των συναισθημάτων που είχε προς αυτόν, ο οποίος είχε δείξει ότι θα αισθανόταν καλύτερα αν εμφανιζόταν και αυτός ως αγοραστής του σπιτιού, δέχθηκε να τον εγγράψει στο συμβόλαιο πώλησης του σπιτιού, με ρητή συμφωνία μεταξύ τους, με την οποία σε περίπτωση χωρισμού το δικαίωμα αυτό να της επιστραφεί.
Ο σύντροφός της αρνήθηκε να της μεταβιβάσει το δικαίωμά του στο συμβόλαιο πώλησης το οποίο κατατέθηκε στο κτηματολόγιο, παρόλο που δήλωσε στο δικαστήριο ότι πράγματι εκείνη αγόρασε το σπίτι και αρνήθηκε ότι υποσχέθηκε να της επιστρέψει το μισό μερίδιο σε περίπτωση χωρισμού και ότι εκείνη έφταιγε που το όνομά του περιλαμβανόταν στο συμβόλαιο.
Απόφαση του δικαστηρίου
Το δικαστήριο τόνισε, όπως αναφέρει η νομολογία, ότι η ύπαρξη του τεκμαιρόμενου καταπιστεύματος προϋποθέτει (α) την κοινή βούληση για ένα ωφέλιμο συμφέρον και (β) ότι ο αιτών με βάση το ωφέλιμο συμφέρον ενήργησε εις βάρος των δικών του συμφερόντων. Όσον αφορά την κοινή πρόθεση, αυτό εξαρτάται από τα πραγματικά περιστατικά της κάθε υπόθεσης και τα αποδεικτικά στοιχεία που προσκομίζονται. Εάν και εφόσον αποδειχθεί ότι οι διάδικοι είχαν κοινή πρόθεση να έχουν ωφέλιμο συμφέρον και το ένα μέρος ενήργησε κατά των συμφερόντων του, το δικαστήριο θα πρέπει να εξετάσει τον προσδιορισμό της έκτασης του δικαιώματος."
Η δικαστής παρέπεμψε στη νομολογία και ανέφερε στην απόφασή της ότι όταν αποδεικνύεται ότι ένα πρόσωπο έχει ωφέλιμο συμφέρον επί της περιουσίας που αποκτάται, κάθε πράξη που γίνεται εις βάρος του προσώπου αυτού και αναφέρεται στην κοινή ζωή και των δύο, μπορεί να θεωρηθεί ζημία, χωρίς η ζημία αυτή να αναφέρεται απαραίτητα στο σπίτι όπου ζουν μαζί. Θα πρέπει επίσης να υπάρχει κάποιου είδους σύνδεση μεταξύ της κοινής πρόθεσης και των πράξεων που μπορούν να χαρακτηριστούν ζημιογόνες."
Κατά συνέπεια, το δικαστήριο εξέδωσε διάταγμα με το οποίο ο σύντροφος υποχρεώθηκε να εκχωρήσει το δικαίωμά του, όπως αυτό αναγραφόταν στο συμβόλαιο πώλησης στην αιτούσα κυρία."
Ο Γιώργος Κουκούνης είναι δικηγόρος που ειδικεύεται στο Δίκαιο Ακίνητης Ιδιοκτησίας και εδρεύει στη Λάρνακα. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: [EMAIL PROTECTED], τηλ: 24818288
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
