Η διάθεση που έγινε με πρόθεση εξαπάτησης πιστωτή θεωρείται ότι έγινε με δόλο και μπορεί να ακυρωθεί με δικαστική απόφαση
Το δικαστήριο μπορεί να ακυρώσει τη διάθεση περιουσιακών στοιχείων που έγινε με δόλο από τον οφειλέτη με πρόθεση εξαπάτησης πιστωτή προκειμένου να καθυστερήσει ή να του στερήσει την είσπραξη του οφειλόμενου χρέους. Μια τέτοια διάθεση γίνεται συνήθως με δωρεά και μεταβίβαση περιουσίας από γονέα σε τέκνο, από έναν σύζυγο σε άλλον ή μεταξύ αδελφών, χωρίς αντάλλαγμα.
Ακόμη και αν υπάρχει αντάλλαγμα, αν ο λήπτης γνωρίζει ότι η εν λόγω μεταβίβαση γίνεται με σκοπό την εξαπάτηση πιστωτή, μπορεί να ακυρωθεί. Εάν η μεταβίβαση γίνεται με δωρεά, τόσο ο μεταβιβάζων όσο και ο λήπτης εμποδίζονται να ισχυριστούν εκ των υστέρων ότι υπήρξε αντάλλαγμα με δήλωσή τους ενώπιον του υποθηκοφυλακείου. Δεν καταβάλλονται κτηματολογικά τέλη για τη δωρεά και θεωρείται ότι εξαπάτησαν το κράτος για να αποφύγουν την καταβολή των σχετικών τελών.
Οι σχετικές διατάξεις βρίσκονται στον περί Αποφυγής Απάτης Μεταβιβάσεων Νόμο, Κεφ. 62, ο οποίος προβλέπει την ακύρωση μεταβίβασης που πραγματοποιείται πριν ή μετά την έναρξη αγωγής ή άλλης διαδικασίας στην οποία έχει διαπιστωθεί το δικαίωμα είσπραξης της οφειλής. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί κατόπιν αιτήσεως οποιουδήποτε πιστωτή απόφασης που υποβάλλεται στο πλαίσιο της εν λόγω αγωγής ή άλλης διαδικασίας και προς το Δικαστήριο ενώπιον του οποίου έχει εκδικαστεί ή εκκρεμεί η εν λόγω αγωγή ή άλλη διαδικασία.
Όταν αντίγραφο της δικαστικής απόφασης παραδοθεί στον αρμόδιο υπάλληλο του περιφερειακού κτηματολογικού γραφείου, αυτός προβαίνει σε όλες τις απαραίτητες εγγραφές στα κτηματολογικά βιβλία για να συμμορφωθεί με την απόφαση, δηλαδή στην επανεγγραφή του ακινήτου στον μεταβιβάζοντα. Με τον τρόπο αυτό, ο πιστωτής της απόφασης θα εγγράψει την απόφαση ως σημείωση επί της ακίνητης ιδιοκτησίας προκειμένου να διασφαλίσει την αποπληρωμή του χρέους της απόφασης του πρωτοφειλέτη ή του εγγυητή."
Το Ανώτατο Δικαστήριο εξέτασε το πιο πάνω ζήτημα στην απόφαση που εξέδωσε στην πολιτική έφεση 253/2014 με ημερομηνία 5 Δεκεμβρίου 2022, σε έφεση εγγυήτριας εναντίον της οποίας εκδόθηκε απόφαση ερημοδικίας σε αγωγή που της επιδόθηκε από πιστωτικό ίδρυμα. Μεταβίβασε το ακίνητο στη μητέρα της με δήλωση μεταβίβασης στο υποθηκοφυλακείο ως δωρεά. Η μεταβίβαση αυτή ακυρώθηκε με απόφαση του δικαστηρίου κατόπιν αιτήσεως του ιδρύματος ότι η μεταβίβαση έγινε κακόπιστα, χωρίς αντάλλαγμα και με δόλιο σκοπό να το εμποδίσει να εισπράξει το χρέος. Πράγματι, η μεταβίβαση έγινε την ίδια ημέρα που το ίδρυμα τερμάτισε τη λειτουργία των χρεωστικών λογαριασμών της πρωτοφειλέτριας με επιστολή προς αυτήν και τους εγγυητές της
Ο μεταβιβάζων και ο εκδοχέας ισχυρίστηκαν ότι η μεταβίβαση ήταν καλόπιστη και ότι, μολονότι δηλώθηκε ότι επρόκειτο για δωρεά, στην πραγματικότητα επρόκειτο για μεταβίβαση με αντάλλαγμα. Ο εκδοχέας εξόφλησε ένα υφιστάμενο προβληματικό τραπεζικό χρέος του μεταβιβάζοντος και προσκόμισε αποδεικτικά στοιχεία ότι υπήρχε πίστωση στο λογαριασμό του μεταβιβάζοντος και ότι η τράπεζα είχε αποδεσμεύσει την υποθήκη επί του ακινήτου. Είπαν ότι υπήρξε αντιπαροχή και ότι η μεταβίβαση έγινε με δωρεά προκειμένου να αποφευχθούν τα τέλη μεταβίβασης και ότι η λήπτρια δεν γνώριζε ότι η μεταβιβάζουσα είχε εγγυηθεί για την κύρια οφειλέτρια εταιρεία, της οποίας ήταν διευθύντρια.
Το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε την απόφαση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου ότι οι αναιρεσείοντες δεν μπορούσαν να προβάλουν ισχυρισμούς αντίθετους με αυτούς που είχαν δηλώσει στο κτηματολόγιο, δηλαδή ότι η μεταβίβαση έγινε με δωρεά προκειμένου να αποφευχθούν τα τέλη μεταβίβασης. Απέρριψε επίσης την κατάθεσή τους και δήλωσε ότι η μεταβίβαση δεν ήταν γνήσια και αποσκοπούσε στην παράνομη παρεμπόδιση του δανειστή της απόφασης να εξασφαλίσει το χρέος της απόφασης. Το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε επίσης ορθή την προσέγγιση του πρωτοβάθμιου δικαστηρίου με βάση το σκεπτικό της αρχής Ορφανίδου κατά Ορφανίδη, που εφαρμόζεται πιο επίκαιρα σε άλλες υποθέσεις που αφορούν το ενδεχόμενο υπεξαίρεσης δημοσίων εσόδων, η οποία αντικατοπτρίζει την επικρατούσα έννομη τάξη
Κρίθηκε ότι τα δικαστήρια έχουν καθήκον να διαφυλάττουν τη δημόσια τάξη και η χρησιμοποίηση της επίμαχης μαρτυρίας θα ισοδυναμούσε με παροχή ασυλίας στην παρανομία. Θα ισοδυναμούσε επίσης με ενθάρρυνση της υπεξαίρεσης δημόσιων εσόδων και θα επέτρεπε στους παραβάτες να επωφεληθούν από την παρανομία τους.
Ο Γιώργος Κουκούνης είναι δικηγόρος στη Λάρνακα και ιδρυτής της εταιρείας George Coucounis LLC, Advocates & Legal Consultants, [EMAIL PROTECTED]
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
