Σε ένα κοσμικό κράτος η Εκκλησία δεν μπορεί να εγκαταλείψει τον πνευματικό της ρόλο για φτηνή πολιτικολογία
Με οδήγησε στο συμπέρασμα ότι δεν υπάρχει Θεός ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος, με την πρόσφατη ασυνάρτητη, απαράδεκτη και προκλητική παρέμβασή του στην κυπριακή προεκλογική εκστρατεία. Αν υπήρχε Θεός, θα τον είχε βάλει φωτιά και θα τον είχε κάνει στάχτη
Αναφέρομαι στη συνέντευξη που έδωσε ο Αρχιεπίσκοπος στην εφημερίδα Πολίτης την περασμένη Κυριακή, στην οποία δήλωσε ότι είναι "φίλος" του Νίκου Χριστοδουλίδη, τον οποίο θεωρεί ως τον επικρατέστερο υποψήφιο για την προεδρία "επειδή έχει "δημοτικότητα" παρόμοια με εκείνη του Μακαρίου".
Αφού τόνισε ότι "δεν είναι κοντά σε κανέναν" και δεν ασχολείται με την πολιτική, ο αρχιεπίσκοπος αισθάνθηκε την ανάγκη να μοιραστεί τη γνώμη του για όλους σχεδόν τους υποψήφιους προέδρους και ανέφερε τους πολύ καλούς λόγους για τους οποίους ο κυπριακός λαός πρέπει να στηρίξει τον Χριστοδουλίδη
Αιτιολόγησε την απρέπεια του Χριστοδουλίδη να αντιγράψει μεγάλο μέρος της ομιλίας του Ιωάννη Κασουλίδη (του σημερινού υπουργού Εξωτερικών) στην προεκλογική του εκστρατεία πριν από μερικά χρόνια λέγοντας "Είπα στον Χριστοδουλίδη ότι ο επικοινωνιολόγος που προσέλαβε δεν ενεργούσε για λογαριασμό του και, στην πραγματικότητα, βρισκόταν εκεί για να τον παγιδεύσει. Παρακολούθησα την ομιλία του, αδελφέ, που διήρκεσε μισή ώρα- δεν του έφταναν 10 λεπτά; Του είπα "πρόσεχε από εδώ και πέρα και φρόντισε να μην πέσεις σε άλλη παγίδα, γιατί θα κινδυνεύσεις να χάσεις το συγκριτικό πλεονέκτημα που έχεις, δηλαδή τη λαϊκή σου απήχηση."
Όταν ο αρχιεπίσκοπος ρωτήθηκε αν πιστεύει ότι το ΔΗΚΟ θα στηρίξει τον Χριστοδουλίδη, απάντησε "νομίζω, ναι", προσθέτοντας ότι στο παρελθόν είχε συμβουλεύσει τον αρχηγό του κόμματος Νικόλα Παπαδόπουλο "να σταματήσει να προσβάλλει το ΑΚΕΛ και τον ΔΗΣΥ". Του είπα "με ποιον, στο καλό, θα ενώσετε αύριο τις δυνάμεις σας;"
Στη συνέχεια ο αρχιεπίσκοπος εξήγησε τους λόγους για τους οποίους απορρίπτει όλους τους άλλους υποψήφιους προέδρους. "Πρώτα συνάντησα τον γιο του Λέλλου [ΤΟΝ ΑΝΕΞΆΡΤΗΤΟ ΑΧΙΛΛΈΑ ΔΗΜΗΤΡΙΆΔΗ] και του είπα "καταλαβαίνω ότι είσαι ένας αξιοπρεπής άνθρωπος. Αν θέλεις να παραμείνεις ένας αξιοπρεπής άνθρωπος, δεν έχεις καμία πιθανότητα να γίνεις υποψήφιος του Ακέλ. Ο Ακέλ θα ήθελε να σε δέσει χειροπόδαρα. Πού μένεις; Στο φεγγάρι; Δεν μένεις σε αυτό το νησί; Δεν γνωρίζεις ότι οι αριστεροί είναι πράκτορες των Βρετανών;"
"Γνώρισα και τον Μαυρογιάννη. Του είπα το ίδιο. Τον προειδοποίησα: "Αν νομίζετε ότι θα σας αφήσουν να κυβερνήσετε όπως θέλετε, ξεχάστε το. Είσαι καλός άνθρωπος, ήσουν καλός διαπραγματευτής, αλλά όταν πρόκειται για την επίλυση του Κυπριακού, ξέχνα το, δεν θα τα καταφέρεις."
"Ο Αβέρωφ Νεοφύτου είναι φίλος μου, αλλά δεν καταλαβαίνει ότι το ίδιο του το κόμμα δεν τον στηρίζει. Για να περάσει στο δεύτερο γύρο, χρειάζεται πάνω από 25 με 30 τοις εκατό. Δεν πιστεύω ότι θα πάρει το 20 τοις εκατό. Όχι, δεν του πρότεινα να αποσυρθεί. Δεν είναι στο χέρι μου να το πω αυτό. Αλλά σίγουρα θα του έλεγα ότι ακολουθεί έναν χαμένο δρόμο. Πρέπει να έχεις καλοσύνη για να κερδίσεις.
"Στο παρελθόν, είχα την εντύπωση ότι η Elam ήταν μορφωμένα παιδιά. Δεν νομίζω ότι τους έχω δώσει χρήματα. Στην αρχή τους συμπαθούσα, αλλά τώρα τους κρατώ σε απόσταση."
Επιστρέφοντας στον Χριστοδουλίδη, ο αρχιεπίσκοπος επανέλαβε την άποψή του: "Ο Χριστοδουλίδης είναι ο πρώτος Κύπριος πολιτικός που έχει τη λαϊκή απήχηση του Μακαρίου. Η δημοτικότητά του είναι αποτέλεσμα της σωστής συμπεριφοράς του. Προσπάθησαν να τον επικρίνουν για το γεγονός ότι τα παιδιά του φοιτούν σε ιδιωτικό σχολείο, αλλά η αλήθεια είναι ότι όλα τα μέλη του κυπριακού διπλωματικού σώματος στέλνουν τα παιδιά τους εκεί. Τι υποτίθεται ότι έπρεπε να κάνει; Πληροφορήθηκα ότι τα παιδιά του Νίκου Αναστασιάδη υποστηρίζουν τον Χριστοδουλίδη."
Κάποιοι έσπευσαν να δικαιολογήσουν αυτή την εντελώς απαράδεκτη παρέμβαση της Εκκλησίας στην πολιτική ζωή της Κύπρου με το επιχείρημα ότι ο αρχιεπίσκοπος πάσχει από ανίατη ασθένεια. Ωστόσο, σε ένα κοσμικό κράτος όπως η Κύπρος, η Εκκλησία δεν μπορεί να παραιτηθεί από τον πνευματικό της ρόλο και αντ' αυτού να επιδίδεται σε φτηνή πολιτικολογία ή στην εμπορευματοποίηση της εκκλησιαστικής της αποστολής
Η δικαιολογία που προβάλλεται ότι ο προκαθήμενος της Εκκλησίας είναι σοβαρά άρρωστος και αδυνατεί να ασκήσει τα καθήκοντά του με αξιοπρεπή τρόπο δεν είναι αποδεκτή. Η Εκκλησία είναι θεσμός και πρέπει να διαθέτει κατάλληλους μηχανισμούς που θα ενεργοποιούνται αυτόματα, ώστε προβλήματα αυτού του είδους να αντιμετωπίζονται άμεσα και προληπτικά. Η σημερινή κατάσταση είναι άκρως απαράδεκτη και παραπέμπει σε βυζαντινές πρακτικές που οδήγησαν στη διάλυση και την πτώση της Κωνσταντινούπολης και της Σμύρνης."
Μια άλλη εξίσου σοβαρή πτυχή των σχολίων του είναι η θεοποίηση του Μακαρίου και η ανάδειξη του Χριστοδουλίδη σε άξιο συνεχιστή του έργου του Εθνάρχη και πρώτου προέδρου της Κύπρου, ο οποίος ουσιαστικά κυβέρνησε τον τόπο για 30 χρόνια από το 1948 μέχρι τον θάνατό του τον Αύγουστο του 1977 και με τη βοήθεια του Γεωργίου Γρίβα οδήγησε την Κύπρο στην καταστροφή.
Το γεγονός ότι η πολιτική απειρία και η ματαιοδοξία του Μακαρίου οδήγησαν την Κύπρο στην καταστροφή είναι μια θέση που πλέον συμμερίζονται οι περισσότεροι σοβαροί αναλυτές της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Η θέση αυτή υιοθετείται ρητά και τεκμηριώνεται επαρκώς από τον Λεόντιο Ιεροδιακόνου, έγκριτο μελετητή της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας, ο οποίος στο τελευταίο του βιβλίο (Μοιραία Ηγεσία (1948-2021) Ο Μακάριος και οι διάδοχοί του) εντοπίζει, με λίγες θετικές εξαιρέσεις, επαναλαμβανόμενα μοτίβα προβληματικής ηγετικής συμπεριφοράς, όπως λήψη σοβαρών αποφάσεων χωρίς τη δέουσα μελέτη και σχεδιασμό, αδυναμία λήψης δύσκολων αλλά αναγκαίων αποφάσεων και στοιχεία συγκεχυμένης και συναισθηματικής σκέψης που τελικά οδήγησαν σε πολιτική και διπλωματική ασυνέπεια και αναξιοπιστία.
Ως "το πρόβλημα πίσω από το πρόβλημα", ο Δρ Αλέξανδρος Λόρδος (εισαγωγή στο βιβλίο) εντοπίζει την "κουλτούρα του ενός και μοναδικού" και την επιρροή της εθναρχίας που πάντα επηρέαζε τους Ελληνοκύπριους ως τους παράγοντες που οδήγησαν σε προσωπικές αποτυχίες, σε ανεπαρκή κατανόηση των προβλημάτων και σε άλλες ελλείψεις που απορρέουν από τους προσωπικούς περιορισμούς των περισσότερων Ελληνοκυπρίων ηγετών. Ο συνολικός αντίκτυπος αυτών των δυσμενών παραγόντων οδήγησε στις καταστροφικές συνέπειες που βιώνουμε σήμερα.
Η ειρωνεία του πράγματος είναι ότι ο Αρχιεπίσκοπος Χρυσόστομος ορθά εντόπισε πολλές ομοιότητες μεταξύ του Μακαρίου και του Χριστοδουλίδη. Όπως είπε κάποτε ο στενός συνεργάτης του Μακαρίου Νίκος Κρανιδιώτης "ο Μακάριος είχε πάντα μια εξαιρετική ευαισθησία απέναντι σε όσους δεν συμφωνούσαν μαζί του και έκανε τα πάντα για να αποφύγει την κριτική και να την εξουδετερώσει". Ο Γλαύκος Κληρίδης το συνόψισε όταν είπε: "Είχα πάντα πλήρη επίγνωση του πόσο δεν του άρεσε η ιδέα της υπονόμευσης του κύρους του". Από αυτή την άποψη, ο Χριστοδουλίδης όντως μοιάζει πολύ με τον Μακάριο.
Ο Χρίστος Παναγιωτίδης είναι τακτικός αρθρογράφος της Cyprus Mail, της Sunday Mail και της Alithia
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Source
