Του Ανδρέα Χαραλάμπους και του Όμηρου Πισσαρίδη
Το 2022, η παγκόσμια οικονομία παρουσίασε υποτονική ανάπτυξη, συνοδευόμενη από έντονες πληθωριστικές πιέσεις και ανησυχίες για την ενεργειακή ασφάλεια. Η συνεχιζόμενη πανδημία - ιδιαίτερα έντονη στην Κίνα - ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι διαδοχικές αυξήσεις των επιτοκίων που ανέλαβαν μεγάλες κεντρικές τράπεζες, καθώς και ο περιορισμένος δημοσιονομικός χώρος λόγω του συσσωρευμένου υψηλού δημόσιου χρέους, συνέβαλαν σε ένα δύσκολο περιβάλλον
Ο γενικός διευθυντής του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου έχει ήδη προειδοποιήσει για ένα ακόμη πιο δύσκολο 2023. Οι διάφορες προβλέψεις κάνουν λόγο για απλώς οριακή ανάπτυξη στις ΗΠΑ, ως το καλύτερο σενάριο, ύφεση στην ΕΕ και δυσμενείς εξελίξεις, ακόμη και για την πανίσχυρη ατμομηχανή της ανάπτυξης, την Κίνα.
Οι κύριοι περιοριστικοί παράγοντες περιλαμβάνουν τον επίμονα υψηλό πληθωρισμό, τις περαιτέρω αναμενόμενες αυξήσεις των επιτοκίων από τις κεντρικές τράπεζες, στην προσπάθειά τους να επαναφέρουν τον πληθωρισμό στα επίπεδα-στόχους, καθώς και τη συνεχιζόμενη ενεργειακή κρίση, η οποία επιδεινώνεται από την προσπάθεια της Ευρώπης να μειώσει, και ενδεχομένως ακόμη και να εξαλείψει, την εξάρτησή της από τις ρωσικές εισαγωγές
Ορισμένοι παράγοντες, ωστόσο, υποδηλώνουν ότι η παγκόσμια οικονομία μπορεί να έχει καλύτερες επιδόσεις από τις αναμενόμενες. Πρώτον, η πρόσφατη πτωτική τάση του πληθωρισμού σε συνδυασμό με τις μάλλον μέτριες αυξήσεις των μισθών, αναμένεται να επιτρέψει στις κεντρικές τράπεζες να υιοθετήσουν μια λιγότερο επιθετική στάση όσον αφορά τις αυξήσεις των επιτοκίων. Οι περισσότεροι αναλυτές προβλέπουν ότι οι αυξήσεις των επιτοκίων στην ευρωζώνη θα κορυφωθούν γύρω στο 3% έως τα μέσα του 2023, με μια τέτοια εξέλιξη να επιτρέπει επαρκή ροή δανεισμού εντός της οικονομίας.
Δεύτερον, η παρατηρούμενη επιτυχία στην εξοικονόμηση ενέργειας οδήγησε σε απότομη μείωση της ζήτησης και συνεπώς των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου, ενώ οι δυσμενείς επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης στην παραγωγή ήταν λιγότερο έντονες από ό,τι αρχικά αναμενόταν. Συγκεκριμένα, η ΕΕ κατανάλωσε 20% λιγότερο φυσικό αέριο κατά την περίοδο από τον Αύγουστο έως τον Νοέμβριο του 2022, επιτρέποντας στα επίπεδα αποθήκευσης να είναι 13,4% υψηλότερα από τον μέσο όρο του Ιανουαρίου των προηγούμενων ετών. Ως εκ τούτου, και παρά την επικρατούσα αβεβαιότητα λόγω του συνεχιζόμενου πολέμου στην Ουκρανία, οι τιμές της ενέργειας δεν αναμένεται να κλιμακωθούν. Τρίτον, τα ικανοποιητικά επίπεδα απασχόλησης και οι αυξήσεις των μισθών (αν και μέτριες και χαμηλότερες από τον πληθωρισμό) έχουν στηρίξει την καταναλωτική ζήτηση.
Στην Κύπρο, οι θετικές επιδόσεις του τουριστικού τομέα, καθώς και ο αυξανόμενος ρυθμός εγκατάστασης ξένων εταιρειών, κυρίως στον τομέα της πληροφορικής, έχουν οδηγήσει σε καλύτερα οικονομικά αποτελέσματα από τα αρχικά προβλεπόμενα. Οι ίδιοι παράγοντες αναμένεται να συνεχίσουν να διαμορφώνουν θετικά τις εξελίξεις κατά τη διάρκεια του 2023, αν και ο βαθμός αβεβαιότητας παραμένει αυξημένος.
Οι σχετικά ικανοποιητικές επιδόσεις της οικονομίας συγκαλύπτουν σοβαρές διαρθρωτικές ελλείψεις που αντιμετωπίζει η Κύπρος. Είναι σημαντικό, κατά συνέπεια, και παράλληλα με τις προσαρμοσμένες πολιτικές που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των βραχυπρόθεσμων επιπτώσεων της τρέχουσας κρίσης - οι οποίες πρέπει να γίνουν πιο στοχευμένες - να επικεντρωθούμε στις μακροπρόθεσμες προκλήσεις.
Η Κύπρος εξακολουθεί να υστερεί σε κρίσιμους τομείς, όπως η εξοικονόμηση ενέργειας, η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η ψηφιακή οικονομία. Επιπλέον, η οικονομία εξακολουθεί να εξαρτάται από τομείς που χαρακτηρίζονται από αστάθεια, συμπεριλαμβανομένου του κατασκευαστικού τομέα, ο οποίος επιβαρύνει δυσανάλογα το περιβάλλον και αντιμετωπίζει ζητήματα μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας. Τέλος, η Κύπρος πρέπει να αντιμετωπίσει ένα σοβαρό πρόβλημα έλλειψης εργατικού δυναμικού, μέσω του αναπροσανατολισμού του εκπαιδευτικού της συστήματος σύμφωνα με τις ανάγκες της αγοράς και, παράλληλα, μιας ολοκληρωμένης μεταναστευτικής πολιτικής με στόχο την προσέλκυση εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους είναι οικονομολόγος και πρώην διευθυντής στο Υπουργείο Οικονομικών. Ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της PricewaterhouseCoopers Investment Services
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
