Ο COLIN SMITH εξετάζει τα χρόνια της βασίλισσας της Βρετανίας μετά το τέλος των επίσημων εορτασμών για τα 70 χρόνια της στο αξίωμα
Η Ελισάβετ Αλεξάνδρα Μαίρη Ουίνδσορ γεννήθηκε στο Λονδίνο στις 21 Απριλίου 1926. Το όνομά της θα έπρεπε να έχει την κατάληξη Saxe-Coburg Gotha από τον Σάξονα σύζυγο της βασίλισσας Βικτωρίας Αλβέρτο. Τότε ήρθε ο Πρώτος Παγκόσμιος Πόλεμος και ο βασιλιάς Γεώργιος Ε' - ο μελλοντικός στοργικός παππούς της "Lilibet", όπως αποκαλούσε πάντα τον εαυτό της η βρεφική βασίλισσα Ελισάβετ Β' - θεώρησε πολιτικό να το αλλάξει σε Windsor. Αλλά όσον αφορά αυτή την εγγονή, δεν ήταν ούτε Γκότα ούτε Ουίνδσορ. Τον αποκαλούσε πάντα: "Παππού Αγγλία"
Στο μεγαλύτερο μέρος της παιδικής της ηλικίας η πριγκίπισσα Ελισάβετ ήταν τρίτη στη σειρά διαδοχής του θρόνου και οι πιθανότητες να γίνει βασίλισσα ήταν ελάχιστες. Το 1936 ήταν δέκα ετών όταν ο αγαπημένος της παππούς Αγγλία πέθανε και ο θείος της Εδουάρδος έγινε βασιλιάς Εδουάρδος Η΄. Αυτό την κατέστησε δεύτερη στη σειρά διαδοχής μετά τον πατέρα της, αν και καθώς η διαδοχή αποφασίζεται με βάση την ανδρική πρωτοκαθεδρία, θα είχε πέσει μια θέση πιο κάτω αν ένας από τους δύο γιους του παππού της παρήγαγε νόμιμο αρσενικό διάδοχο. Αντ' αυτού, όπως όλοι γνωρίζουμε, ο Εδουάρδος έκανε κάτι πολύ πιο εντυπωσιακό. Μετά από λίγο λιγότερο από ένα χρόνο στη θέση του, επειδή ήταν ο τιτλούχος επικεφαλής μιας Αγγλικανικής Εκκλησίας που τότε ήταν κάθετα αντίθετη με το να ξαναπαντρεύονται οι διαζευγμένοι, παραιτήθηκε για να παντρευτεί τη γυναίκα που αγαπούσε, τη λαμπερή και δύο φορές διαζευγμένη Αμερικανίδα Wallis Simpson, η οποία συνήθως περιγράφεται ως "κοσμική", ό,τι κι αν σημαίνει αυτό. Εν πάση περιπτώσει, ο πατέρας της Ελισάβετ, ο οποίος μέχρι να συναντήσει τον κατάλληλο λογοθεραπευτή είχε άσχημο τραύλισμα, μάλλον απρόθυμα στην αρχή, έγινε ο Γεώργιος ΣΤ'. Και δεδομένου ότι η Ελισάβετ δεν είχε αδελφούς, αυτό την έκανε πιθανή κληρονόμο. Παρεμπιπτόντως, έχει μακρινή συγγένεια μέσω του κοινού Τυδώρ προγόνου τους Ερρίκου Ζ΄, με την Ελισάβετ Α΄, την παρθένα βασίλισσα που αψήφησε την ισπανική αρμάδα
Ο δικός της πόλεμος δεν ήταν εντελώς αδιάφορος. Μεταξύ 1939-45 τα ανάκτορα του Μπάκιγχαμ και οι χώροι του δέχθηκαν 16 χτυπήματα. Κάποια στιγμή είδε με ενθουσιασμό να απομακρύνονται απαλά από το παλάτι πάνω σε ένα φορείο κάποια μη ανατιναγμένα πυρομαχικά. Η χειρότερη επίθεση σημειώθηκε τον Σεπτέμβριο του 1940, κατά την έναρξη αυτού που συνήθως αναφέρεται ως ο βομβαρδισμός του Λονδίνου. Μια ράβδος από πέντε βόμβες εξερράγη γύρω από το Βασιλικό Παρεκκλήσι του Παλατιού, το Μνημείο της Βικτωρίας, το εσωτερικό τετράγωνο και τις κύριες πύλες. Ένας οικοδόμος έχασε τη ζωή του και άλλοι τρεις τραυματίστηκαν. Ο Λόρδος Χέιλσαμ, υπουργός του υπουργικού συμβουλίου, προέτρεψε την Ελισάβετ και τη νεότερη αδελφή της πριγκίπισσα Μαργαρίτα να απομακρυνθούν αμέσως στον Καναδά. Πολλοί πιο εύποροι Βρετανοί το είχαν ήδη κάνει αυτό, αλλά η μητέρα τους, η βασίλισσα Ελισάβετ, μετέπειτα βασίλισσα μητέρα, δεν ήθελε να το ακούσει. 'Τα παιδιά δεν θα φύγουν αν δεν το κάνω εγώ', είπε στο Hailsham. 'Δεν θα φύγω αν δεν φύγει ο πατέρας τους και ο βασιλιάς δεν θα φύγει ποτέ'. Στη συνέχεια παραδέχτηκε ότι χάρηκε που βομβαρδίστηκαν, σημειώνοντας χαρακτηριστικά: "Τουλάχιστον τώρα μπορούμε να κοιτάξουμε το East End στα μάτια."
Ακόμα κι έτσι, οι φόβοι ότι η Luftwaffe θα μπορούσε τελικά να καταφέρει να ισοπεδώσει τα Ανάκτορα του Μπάκιγχαμ είχαν ως αποτέλεσμα οι βασιλείς να μεταφερθούν κρυφά στο Κάστρο του Ουίνδσορ περίπου 20 μίλια μακριά. Αυτό παρέμεινε η πραγματική τους κατοικία για το μεγαλύτερο μέρος του πολέμου. Κατά τη διάρκεια της ημέρας ο βασιλιάς και η βασίλισσα επέστρεφαν συχνά στο παλάτι για επίσημες δεξιώσεις και άλλα παρόμοια και περιστασιακά εξακολουθούσαν να διανυκτερεύουν εκεί. Αλλά σχεδόν καθ' όλη τη διάρκεια των εχθροπραξιών τα παιδιά τους παρέμεναν στο Ουίνδσορ με τις γκουβερνάντες και τα άλογά τους και έβλεπαν ελάχιστα τους γονείς τους που μετακινούνταν. Η δεκατετράχρονη πριγκίπισσα Ελισάβετ έκανε μια έμμεση αναφορά σε αυτό όταν, κατά τη διάρκεια του ραδιοφωνικού της ντεμπούτου στην εκπομπή BBC Children's Hour, έβαλε τον εαυτό της και το αδελφάκι της στην ίδια κατηγορία με εκείνα τα άλλα παιδιά που απομακρύνθηκαν από τις μεγάλες πόλεις, ενώ οι γονείς τους συνέχιζαν τις βασικές πολεμικές εργασίες. 'Η αδελφή μου Margaret Rose και εγώ αισθανόμαστε τόσο πολύ για εσάς', είπε στους ακροατές της. 'Ξέρουμε από πείρα τι σημαίνει να βρίσκεσαι μακριά από εκείνους που αγαπάς περισσότερο απ' όλους.'
Για τα σύγχρονα δεδομένα μεγάλωσαν γρήγορα. Η πρώτη επίσημη σόλο εμφάνιση της πριγκίπισσας Ελισάβετ στην ύπαιθρο έγινε τον Απρίλιο του 1942, όταν, στα 16α γενέθλιά της, έγινε Επίτιμη Συνταγματάρχης της Φρουράς Γρεναδιέρων και προσκλήθηκε να επιθεωρήσει ένα τάγμα Γρεναδιέρων που είχε καταλύσει βολικά κοντά στο σπίτι της, στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Μια φωτογραφία δείχνει ότι οι άνδρες της Φρουράς δεν φορούσαν τα εθιμοτυπικά κατακόκκινα αλλά χακί πολεμική στολή μάχης εν καιρώ πολέμου με πλακέ καπέλα. Σύντομα φορούσε και η ίδια χακί ως ένα από τα νεότερα μέλη της ATS - της Βοηθητικής Εδαφικής Υπηρεσίας Γυναικών - στην οποία εκπαιδεύτηκε με ενθουσιασμό ως οδηγός-μηχανικός και της άρεσαν τα αυτοκίνητα σχεδόν όσο και τα άλογα. Χρόνια αργότερα, σε μια εποχή που οι επαναστάτριες Σαουδάραβες μαστιγώνονταν επειδή τολμούσαν να οδηγήσουν, κάθισε πονηρά πίσω από το τιμόνι ενός Land Rover και επέμενε να οδηγεί προσωπικά τον επισκέπτη του βασιλείου σεΐχη Αμπντουλάχ στα στενά δρομάκια του κτήματος Balmoral. Αλλά αν έμαθε να οδηγεί νεαρή, έμαθε να πυροβολεί ακόμη νεότερη. Ξεκίνησε το καλοκαίρι του 1940, όταν ήταν 14 ετών και ο φόβος της εισβολής βρισκόταν στο αποκορύφωμά του. Εκείνη την εποχή, πριν οι πριγκίπισσες μετακομίσουν στο Ουίνδσορ, μια επίθεση με αλεξίπτωτο στο ίδιο το παλάτι του Μπάκιγχαμ δεν θεωρούνταν πέρα από κάθε πιθανότητα και μέρος της τακτικής εξάσκησης της μητέρας και της μεγαλύτερης κόρης στο πιστόλι ήταν οι αρουραίοι που κατέκλυζαν τους κήπους του παλατιού.
Καθώς μεγάλωναν οι γονείς της έκαναν ό,τι μπορούσαν για να επιβάλουν στα παιδιά τους ένα είδος κανονικότητας. Για παράδειγμα, να τους επιτρέψουν να γνωρίσουν αγόρια. Τον Μάιο του 1944, λίγες ημέρες μετά τα 18α γενέθλια της πριγκίπισσας Ελισάβετ, επιλεγμένοι δόκιμοι αξιωματικοί που πλησίαζαν στο τέλος της εκπαίδευσής τους στο Sandhurst ή στο Mons προσκλήθηκαν σε "έναν μικρό χορό" στο Κάστρο του Ουίνδσορ. Οι περισσότεροι από τους δόκιμους ήταν περίπου στην ίδια ηλικία με την πριγκίπισσα Ελισάβετ και δεδομένων των μεγάλων απωλειών που αναμένονταν κατά την επικείμενη απόβαση της D-Day, φαίνεται ότι υπήρχε ένας υπαινιγμός του χορού της Δούκισσας του Ρίτσμοντ την παραμονή του Βατερλό. Μεταξύ των καλεσμένων ήταν και ο Coldstreamer John Gale, ο οποίος επέζησε του πολέμου, εντάχθηκε στην The Observer ως ξένος ανταποκριτής, όπου τον γνώρισα για πρώτη φορά, και δημοσίευσε μια πολυσυζητημένη αυτοβιογραφία με τίτλο A Clean Young Englishman. Σε αυτήν γράφει για τον χορό του με τη μελλοντική βασίλισσα.
Στις δύο ή τρεις το πρωί, νιώθοντας πλέον γερός, πλησίασα ξανά την πριγκίπισσα Ελισάβετ. "Κυρία μου", είπα. 'Πιστεύω ότι αυτός είναι ο χορός μου'. Της άπλωσα τα χέρια μου. Πριν καταλάβω τι ακριβώς συνέβαινε, ήμασταν στην πίστα και αρχίσαμε να λικνίζουμε προς τη σωστή κατεύθυνση. Συνειδητοποίησα ότι είχα πιει πολύ. Δεν είπαμε τίποτα, αλλά λικνιστήκαμε και κουνηθήκαμε στη μουσική όσο καλύτερα μπορούσαμε- δεν ήξερα βήματα. Ευτυχώς επρόκειτο για ένα φοξτροτ, το οποίο είχε λίγες απαιτήσεις. Δεν είπαμε τίποτα για πολλή ώρα. Μήπως στηριζόμουν υπερβολικά στον σύντροφό μου; Η μπάντα συνέχισε να παίζει. Τελικά η πριγκίπισσα Ελισάβετ ρώτησε: "Είστε στο Sand'ust;" "Όχι κυρία μου", απάντησα. 'Mons Barracks.'
Οι αναμνήσεις από το ατρόμητο φοξτροτ του δόκιμου Γκέιλ αναμφίβολα σύντομα επισκιάστηκαν από την έναρξη των γερμανικών επιθέσεων με πυραύλους V1 και V2, για να μη μιλήσουμε για την τακτική αλληλογραφία με έναν παρασημοφορημένο νεαρό αξιωματικό του Ναυτικού που ονομαζόταν Φίλιπ Μαουντμπάτεν. Έπρεπε να περάσει σχεδόν ακριβώς ένας χρόνος μετά το χορό στο Κάστρο του Ουίνδσορ για να τελειώσει επιτέλους ο πόλεμος στην Ευρώπη. Οι πριγκίπισσες ενώθηκαν με τους γονείς τους και τον Τσώρτσιλ στο μπαλκόνι του παλατιού του Μπάκιγχαμ για να αναγνωρίσουν το εκστασιασμένο πλήθος που κυμάτιζε σημαίες και χόρευε conga. Σαράντα χρόνια μετά, σε μια σπάνια βασιλική συνέντευξη που παραχώρησε κατά τη διάρκεια της 40ής επετείου της συνθηκολόγησης των Ναζί το 1985, η βασίλισσα αποκάλυψε για πρώτη φορά λεπτομέρειες για τη δική της συμμετοχή στο μεγαλύτερο πάρτι δρόμου όλων. Μετά από αρκετές εμφανίσεις στο μπαλκόνι, η ίδια και η αδελφή της είχαν πείσει τους γονείς τους να τους επιτρέψουν να συμμετάσχουν στους πανηγυριστές. Μετά από σχεδόν έξι χρόνια συσκότισης, τα φώτα άναβαν και πάλι και ιδίως οι προβολείς που φώτιζαν το παλάτι και άλλα ορόσημα. 'Η αδελφή μου και εγώ συνειδητοποιήσαμε ότι δεν μπορούσαμε να δούμε τι απολάμβαναν τα πλήθη', είπε στον βετεράνο πολεμικό ανταποκριτή Godfrey Talbot. 'Έτσι ρωτήσαμε τους γονείς μου αν μπορούσαμε να βγούμε έξω και να το δούμε μόνοι μας."
Με τη συνοδεία ενός αξιωματικού της Φρουράς Γρεναδιέρων και φορώντας μια στολή ATS με τα κουμπιά του υπολοχαγού της σηκωμένα - η πριγκίπισσα Μαργαρίτα σε ηλικία 15 ετών φορούσε πολιτικά ρούχα - είχαν γλιστρήσει από μια πλαϊνή πόρτα και αναμίχθηκαν ινκόγκνιτο με τις συνήθως ένστολες και όλο και περισσότερο αλκοολικές μάζες. Σε μια σπάνια βασιλική συνέντευξη στον Τάλμποτ του BBC, η βασίλισσα θυμήθηκε ότι "φοβόταν μήπως την αναγνωρίσουν" και τράβηξε το καπέλο της πάνω από τα μάτια της μόνο και μόνο για να την επιπλήξει η συνοδεία των γρεναδιέρων. 'Αρνήθηκε να τον δουν στην παρέα ενός άλλου αξιωματικού ακατάλληλα ντυμένου, οπότε έπρεπε να βάλω το καπέλο μου κανονικά', εξήγησε. "Μετά από λίγο ενταχθήκαμε στο πλήθος που φώναζε για τον βασιλιά και ο πατέρας μου αναγκάστηκε να κάνει άλλη μια εμφάνιση. Στη συνέχεια περπατήσαμε χιλιόμετρα στους δρόμους. Θυμάμαι τους ανθρώπους να ενώνουν τα χέρια τους και να περπατούν στο Whitehall, όλοι μας παρασυρόμενοι από ένα κύμα ευτυχίας και ανακούφισης. Ήταν μια από τις πιο αξέχαστες νύχτες της ζωής μου". Και αυτή ήταν μόνο η αρχή.
- Ο Κόλιν Σμιθ, βραβευμένος ανταποκριτής του Observer και συγγραφέας του βιβλίου Singapore Burning και πολλών άλλων επιτυχημένων στρατιωτικών ιστοριών, έγραψε και παρουσίασε αυτό το αφιέρωμα στη βασίλισσα Ελισάβετ κατά τη λειτουργία για το Πλατινένιο Ιωβηλαίο το βράδυ της περασμένης Κυριακής στον αγγλικανικό καθεδρικό ναό του Αγίου Παύλου στη Λευκωσία.
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
