-
.
- English
Η ακύρωση πράξης ή παράλειψης διοικητικής αρχής δεν δημιουργεί αυτομάτως δικαίωμα αποζημίωσης
Σε απόφαση που εξέδωσε το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο στις 14 Δεκεμβρίου 2023 στην προσφυγή 66/2017, αποσαφήνισε τη σχετική νομολογία σχετικά με τη δυνατότητα θεμελίωσης δικαιώματος αποζημίωσης μετά από απόφαση ακύρωσης πράξης, παράλειψης ή απόφασης διοικητικής αρχής. Θεωρείται σημαντική απόφαση.
Η έκδοση ακυρωτικής απόφασης δεν δημιουργεί αυτοδικαίως δικαίωμα αποζημίωσης, εκτός αν συντρέχουν οι προϋποθέσεις που θέτει το άρθρο 146 παρ. 6 του Συντάγματος και ιδίως όταν τίθεται ζήτημα αποζημίωσης, η ζημία πρέπει να έχει προκληθεί από την ακυρωθείσα απόφαση ή να έχει προκύψει ως άμεση συνέπεια αυτής.
Μετά την προκήρυξη δημόσιου διαγωνισμού για την εκτέλεση δύο ομοειδών τεχνικών έργων, η διοικητική αρχή κατακύρωσε τον διαγωνισμό για το ένα έργο σε έναν εργολάβο που υπέβαλε προσφορές και για τα δύο έργα και τον διαγωνισμό για το άλλο έργο σε άλλον εργολάβο. Ο ανάδοχος άσκησε διοικητική προσφυγή κατά της απόφασης κατακύρωσης του διαγωνισμού για το δεύτερο έργο στον άλλο ανάδοχο και πέτυχε την ακύρωση της σχετικής απόφασης της αρχής.
Στη συνέχεια, ο ανάδοχος ζήτησε από την αρχή να τον ενημερώσει αν έχει προβεί σε ενέργειες για τη συμμόρφωση προς την ακυρωτική απόφαση, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 146.5 του Συντάγματος, προκειμένου να πληροφορηθεί αν το έργο εκτελέστηκε και δεν υπήρχε περιθώριο αναθεώρησης της ακυρωθείσας απόφασης.
Ο ανάδοχος επέμεινε καταθέτοντας προσφυγή όταν η αρχή δεν συμμορφώθηκε με την ακυρωτική απόφαση και το δικαστήριο έκρινε ότι υπήρχε περιθώριο αναθεώρησης και η παράλειψη αναθεώρησης της ακυρωθείσας πράξης κηρύχθηκε άκυρη. Η αρχή άσκησε έφεση κατά της απόφασης ισχυριζόμενη ότι κακώς κρίθηκε ότι υπήρχε περιθώριο αναθεώρησης μετά την εκτέλεση του έργου και ότι η έννοια της αποκατάστασης περιορίζεται πλέον στη χρηματική αποζημίωση, βάσει του άρθρου 146 παράγραφος 6 του Συντάγματος.
Το Ανώτατο Συνταγματικό Δικαστήριο κατά την εξέταση της προσφυγής, στην ομόφωνη απόφαση που εξέδωσε ο πρόεδρος Αντώνης Λιάτσος, έκρινε ότι σύμφωνα με τη συνταγματική επιταγή, άρθρο 146.5, η διοίκηση πρέπει να συμμορφωθεί ενεργά με την ακυρωτική απόφαση και να επανεξετάσει το θέμα με βάση το νομικό και πραγματικό καθεστώς, το οποίο ίσχυε κατά το χρόνο έκδοσης της ακυρωτικής από το δικαστήριο απόφασης. Η ενεργητική συμμόρφωση, είπε το δικαστήριο, έχει την έννοια της διόρθωσης κάθε παράβασης που ακυρώθηκε, κατά τρόπο που να οδηγεί στην εξαφάνιση των συνεπειών της ακυρωθείσας πράξης και να αποκαθιστά την τάξη πραγμάτων που ίσχυε πριν από την έκδοσή της
Το δικαστήριο τόνισε περαιτέρω, ως απόσπασμα από τη νομολογία, ότι δικαίωμα αποζημίωσης γεννάται αν, παρά την αποκατάσταση της νομιμότητας, επήλθε ζημία, η οποία δεν ικανοποιήθηκε από την αρμόδια διοικητική αρχή. Ζημία που προκλήθηκε ή προέκυψε ως άμεση συνέπεια της ακυρωθείσας απόφασης. Η στήριξη της βάσης της αγωγής και της αξίωσης αποζημίωσης δεν προκύπτει ipso facto από την ακυρωτική απόφαση. Η ακύρωση της διοικητικής πράξης αποτελεί την πρώτη προϋπόθεση, η αξίωση για αποζημίωση ή άλλο ένδικο βοήθημα, η οποία πρέπει πρώτα να απευθύνεται στη διοίκηση, είναι η δεύτερη προϋπόθεση και η τρίτη προϋπόθεση είναι η απόρριψη της αξίωσης ή η μη εξέτασή της από την αρμόδια υπηρεσία
Στη συγκεκριμένη περίπτωση, το δικαστήριο έκρινε ότι η αντικειμενική αδυναμία εκτέλεσης της ακυρωτικής απόφασης οδηγεί στον περιορισμό της χρηματικής αποζημίωσης, εφόσον επέρχεται ζημία και εφόσον συντρέχουν οι λοιπές προϋποθέσεις αποζημίωσης. Για να στοιχειοθετηθεί η περίπτωση του αναδόχου στο πλαίσιο του άρθρου 146.6, θα πρέπει να αποδείξει ότι θα είχε εξασφαλίσει τον διαγωνισμό αν δεν είχε μεσολαβήσει η ακύρωση. Η θεμελίωση, δηλαδή του δικαιώματος αποζημίωσης, προϋποθέτει την επιβεβαίωση ότι θα του κατακυρωνόταν ο διαγωνισμός
Όπως επισήμανε το δικαστήριο, στοιχείο που θα προκύψει μέσω της αναθεώρησης, όπου θα διαφανεί αν, παρά την εν τω μεταξύ εκτέλεση του έργου, θα ήταν ο μειοδότης. Μόνο τότε θα διαπιστωθεί το ζήτημα της αποζημίωσης, το οποίο θα ενεργοποιούσε την υποχρέωση του αιτούντος να υποβάλει πρώτα αίτηση αποζημίωσης στη διοίκηση και, σε περίπτωση απόρριψης του αιτήματός του, να προσφύγει στη δικαιοσύνη με την άσκηση πολιτικής αγωγής. Το δικαστικό συμπέρασμα του Ανώτατου Συνταγματικού Δικαστηρίου είναι ότι το πρωτοβάθμιο δικαστήριο ορθά έκρινε το ζήτημα στη σωστή του διάσταση και κατά συνέπεια απέρριψε την έφεση.
Ο Γιώργος Κουκούνης είναι δικηγόρος με ειδίκευση στο Δίκαιο της Ακίνητης Ιδιοκτησίας, με έδρα τη Λάρνακα. Ηλεκτρονικό ταχυδρομείο: [EMAIL PROTECTED], τηλ: 24818288
[/P]Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
