Του Ανδρέα Χαραλάμπους και του Όμηρου Πισσαρίδη
Η δημοσιονομική πολιτική παραδοσιακά επικεντρώνεται στην ικανοποίηση ορισμένων ονομαστικών στόχων, κυρίως όσον αφορά το δημοσιονομικό έλλειμμα και το δημόσιο χρέος. Μια ενδιαφέρουσα συζήτηση διεξάγεται επί του παρόντος σε ευρωπαϊκό επίπεδο, σχετικά με τη μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού πλαισίου και με στόχο: (α) να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στις αναπτυξιακές, κοινωνικές και περιβαλλοντικές πτυχές, (β) να ενισχυθεί η ευελιξία και να διευκολυνθούν οι ενεργητικές δημόσιες παρεμβάσεις για τη στήριξη της οικονομίας σε δύσκολες περιόδους, (γ) να προωθηθεί η διοικητική απλούστευση και (δ) να μεταφερθούν οι κύριες αρμοδιότητες πολιτικής σε εθνικό επίπεδο, διατηρώντας παράλληλα έναν εποπτικό ρόλο για τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα.
Στο πλαίσιο αυτό, ένα θέμα που χρήζει μεγαλύτερης προσοχής είναι η αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας, η οποία περιλαμβάνει επιχειρήσεις, ακίνητη περιουσία, καθώς και επενδύσεις σε χρηματοπιστωτικά μέσα.
Ειδικά για την Κύπρο, η κρατική ακίνητη περιουσία, η οποία εκτιμάται σε 15 δισ. ευρώ, είναι κεντρικής σημασίας. Πιθανή αξιοποίησή της, όπως η δημιουργία κέντρων αριστείας και φωτοβολταϊκών πάρκων, με βάση τα κριτήρια που αναφέρονται πιο κάτω, θα αποφέρει αξιόλογα έσοδα της τάξης των €450 εκατομμυρίων ετησίως. Πολλαπλά οφέλη θα προέκυπταν επίσης από τη βελτίωση του πλαισίου διακυβέρνησης των δημόσιων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Ομολογουμένως, λίγες μόνο χώρες έχουν διαμορφώσει μια ολοκληρωμένη στρατηγική πολιτικής σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας περιουσίας. Αξιοσημείωτες περιπτώσεις είναι ορισμένες ασιατικές χώρες, όπως η Σιγκαπούρη, και οι σκανδιναβικές
Οι στόχοι μιας τέτοιας στρατηγικής θα ήταν διττοί: (i) η ενίσχυση των δημόσιων εσόδων - το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) εκτιμά ότι, παγκοσμίως, η κρατική περιουσία υπερβαίνει το 200% του ΑΕΠ - και (ii) η συμβολή στην επίτευξη των εθνικών αναπτυξιακών, περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων.
Η δημιουργία ενός καθολικού δημόσιου μητρώου και ενός ισολογισμού για τον ευρύτερο δημόσιο τομέα, με σκοπό την απόκτηση ακριβούς εικόνας της συνολικής κατάστασης των δημόσιων οικονομικών, καθώς και μέτρα θεσμικού χαρακτήρα, συμπεριλαμβανομένου του σχηματισμού μιας ειδικής δομής επιφορτισμένης με τη διαχείριση της δημόσιας περιουσίας, είναι μεταξύ των απαραίτητων προϋποθέσεων που πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή. Επιπλέον, η θέσπιση ενός νομικού πλαισίου, το οποίο θα διασφαλίζει υψηλά πρότυπα διακυβέρνησης, διαφάνεια, ανεξαρτησία από πολιτικές παρεμβάσεις, λογοδοσία και αξιοκρατία, εμπίπτει στις βέλτιστες πρακτικές. Ιδιαίτερη σημασία έχει η αντιμετώπιση των καυτών ζητημάτων της σύγκρουσης συμφερόντων και της διαφθοράς, που αποτελούν εγγενή χαρακτηριστικά των δημόσιων φορέων.
Η πρόταση είναι αναμφίβολα απαιτητική- ωστόσο, θα μπορούσε δυνητικά να αποφέρει σημαντικά οφέλη. Η εφαρμογή της θα πρέπει να βασίζεται σε ανεξάρτητη μελέτη βιωσιμότητας, με συγκεκριμένους όρους εντολής για την ανάπτυξη προτάσεων για την προσαρμογή των βέλτιστων διεθνών πρακτικών και τη δημιουργία ενός πλαισίου αξιολόγησης, με σκοπό την αξιολόγηση, τον εντοπισμό και την αντιμετώπιση των ελλείψεων σε τακτά χρονικά διαστήματα.
Οι κύριες προϋποθέσεις για την επιτυχή εφαρμογή είναι η κατάλληλη στελέχωση και η επαγγελματική διαχείριση του ειδικού φορέα που είναι υπεύθυνος για τη διαχείριση των κρατικών περιουσιακών στοιχείων.
Στην Κύπρο έγιναν ορισμένα βήματα προς την εφαρμογή της προτεινόμενης στρατηγικής, ιδίως η δημιουργία ενός ολοκληρωμένου μητρώου για τα ακίνητα και κινητά περιουσιακά στοιχεία του κράτους, με βάση τα διεθνή λογιστικά πρότυπα. Ωστόσο, απομένουν πολλά να επιτευχθούν, ιδίως όσον αφορά την αξιοποίηση της κρατικής περιουσίας και τη βελτίωση της διαχείρισης των δημόσιων υπηρεσιών κοινής ωφέλειας.
Ο Ανδρέας Χαραλάμπους είναι οικονομολόγος και πρώην διευθυντής στο Υπουργείο Οικονομικών. Ο Όμηρος Πισσαρίδης είναι Διευθύνων Σύμβουλος της PricewaterhouseCoopers Investment Services
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
