Του Χρήστου Παναγιωτίδη
Εδώ και αρκετό καιρό αναμένουμε τις εξελίξεις στο Κυπριακό. Ανησυχώ για το πολιτικό μέλλον της Κύπρου, ιδιαίτερα μετά την κατάρρευση των συζητήσεων στο Κραν Μοντανά, την "παράκαμψη" του Μουσταφά Ακιντζί και τις προφανώς λανθασμένες επιλογές που έγιναν από την ελληνοκυπριακή πολιτική ελίτ τα τελευταία πέντε χρόνια. Δεν είναι τυχαίο ότι καταφέραμε να σπρώξουμε το Κυπριακό στη χειρότερη θέση από την ίδρυσή του. Οι ηγέτες μας είναι συλλογικά υπεύθυνοι για αυτή τη θλιβερή κατάσταση πραγμάτων. Προσπαθούν με αγωνία να μεταθέσουν τις ευθύνες τους σε ξένους ώμους, όπως η "τουρκική αδιαλλαξία", η έλλειψη ενσυναίσθησης και υποστήριξης από την ΕΕ και η μεγάλη έμφαση που δίνεται στα ιδιοτελή συμφέροντα από όσους εμπλέκονται σε διεθνείς συγκρούσεις (εις βάρος της δικαιοσύνης και της ευθυκρισίας). Αυτά είναι τα "άλλοθι" που χρησιμοποιεί η ελληνοκυπριακή ηγεσία, τα οποία δεν μας οδηγούν πουθενά.
Η πραγματικότητα είναι σκληρή και αδυσώπητη. Αν δεν αλλάξουμε πορεία, το μέλλον για τους Ελληνοκύπριους στο νησί είναι ζοφερό. Το πόσο σωστή είναι αυτή η εκτίμηση μπορεί εύκολα να αποδειχθεί με μια αναδρομή στην κατάσταση που επικρατούσε τη δεκαετία του 1950 και στην κατάσταση που επικρατεί σήμερα. Ήταν μια καταστροφική εμπειρία. Η αλήθεια είναι ότι το οπλοστάσιό μας δεν είναι εντελώς άδειο. Διαθέτουμε ακόμη ορισμένα "όπλα", τα οποία, αν χρησιμοποιηθούν έξυπνα, θα μπορούσαν να μας βγάλουν από αυτό το αδιέξοδο.
Η στρατηγική θέση της Κύπρου στη διεθνή σκηνή
Η στρατηγική θέση μιας χώρας έχει πρακτική αξία όταν επιλέγει να ενταχθεί σε ένα από τα μεγαλύτερα στρατιωτικά και οικονομικά στρατόπεδα του κόσμου. Όσο η θέση και η στάση μας παραμένει αμφίσημη, η αξία της στρατηγικής μας θέσης μηδενίζεται, ενώ κινδυνεύουμε να γίνουμε "μήλον της έριδος" και να συντριβούμε όντας η στριμωγμένη μέση. Η στρατηγική θέση της χώρας μας έχει αξία μόνο όταν αξιοποιείται. Αυτό το απολύτως λογικό συμπέρασμα φαντάζει ακατανόητο στους πολιτικούς μας.
Ο υποθαλάσσιος πλούτος της Κύπρου
Ως αποτέλεσμα του πείσματος μας, ο υποθαλάσσιος πλούτος της Κύπρου, που θα μπορούσε να αξιοποιηθεί για την οικοδόμηση γεφυρών με την Τουρκία, παραμένει ανεκμετάλλευτος, με κίνδυνο να εξανεμιστεί η αξία του λόγω της επερχόμενης μετάβασης του κόσμου στην πράσινη ενέργεια. Η Τουρκία έχει καταστήσει σαφές ότι φιλοδοξεί να διαδραματίσει ηγετικό ρόλο στο ενεργειακό παιχνίδι της Ανατολικής Μεσογείου. Η Κύπρος θα μπορούσε εύκολα να βοηθήσει και να υποστηρίξει την Τουρκία στην επίτευξη των φιλοδοξιών της. Αντ' αυτού, η Κύπρος προσπαθεί συστηματικά να κρατήσει την Τουρκία έξω από το ενεργειακό παιχνίδι της περιοχής, προκαλώντας στην τελευταία ενόχληση και αγανάκτηση.
Η ιδιότητα της Κύπρου ως πλήρες μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης
Με την αμέριστη βοήθεια και υποστήριξη του Κωνσταντίνου Σημίτη και του αείμνηστου Γιάννου Κρανιδιώτη και με την πλήρη συνεργασία του Γλαύκου Κληρίδη και του Γιώργου Βασιλείου, η Κύπρος κατάφερε να γίνει μέλος της ΕΕ το 2004, παρά τους επικίνδυνους ελιγμούς του τότε προέδρου Τάσσου Παπαδόπουλου, ο οποίος μόλις η ένταξη της Κύπρου έγινε μη αναστρέψιμη προέτρεψε τους Ελληνοκύπριους να απορρίψουν το Σχέδιο Ανάν, παραβιάζοντας έτσι τη συμφωνία ότι η ένταξη στην ΕΕ και η επανένωση της Κύπρου θα γίνονταν ταυτόχρονα. Η συμπεριφορά αυτή ενόχλησε τους εταίρους μας και τους ώθησε να υιοθετήσουν αρνητική στάση απέναντι στο πρόβλημά μας. Τα συναισθήματα αυτά ενισχύθηκαν το 2017, όταν επανεμφανίστηκε αλαζονική συμπεριφορά παρόμοια με εκείνη του 2004, και χάθηκε ακόμη μια ευκαιρία για πρόοδο.
Παρόλα αυτά, το γεγονός παραμένει ότι η Κύπρος είναι μέλος της ΕΕ και αν η Ένωση χρησιμοποιηθεί ως καταλύτης (και όχι ως μοχλός πίεσης), θα μπορούσε να συμβάλει πολύ σημαντικά στην επίτευξη μιας δίκαιης και βιώσιμης λύσης, ιδιαίτερα στον τομέα της ασφάλειας και των εγγυήσεων και στον τομέα της επίλυσης αδιεξόδων (που θα μπορούσαν να προκύψουν, ιδιαίτερα στο πρώτο στάδιο της λειτουργίας των διάδοχων ρυθμίσεων). Είναι αυτονόητο ότι για να επιτευχθεί συμφωνία, οι Ελληνοκύπριοι πρέπει να επιδείξουν ετοιμότητα για συμβιβασμό, ιδιαίτερα στον τομέα της "ισότητας" και της "αποτελεσματικής συμμετοχής". Μακροπρόθεσμα, η Κύπρος μπορεί κάλλιστα να χρησιμεύσει ως γέφυρα μεταξύ της Τουρκίας και της Ε.Ε.
Οι Τουρκοκύπριοι και οι έποικοι είναι οι φυσικοί μας σύμμαχοι
Είναι οι φυσικοί μας σύμμαχοι στον αγώνα για την επανένωση της Κύπρου με την έννοια ότι είναι εξίσου αφοσιωμένοι στο να ενταχθούν πλήρως στην Ε.Ε.. Οι Τουρκοκύπριοι δικαιούνται δικαιωματικά αυτή τη μεταχείριση. Στο βαθμό που οι έποικοι έχουν επίσης νόμιμο δικαίωμα (σύμφωνα με το ΔΣΑ) να παραμείνουν στην Κύπρο, θα πρέπει ομοίως να απολαμβάνουν αυτά τα προνόμια, συμπεριλαμβανομένης της απαραίτητης οικονομικής στήριξης που θα τους επιτρέψει να εξασφαλίσουν σταδιακά ένα βιοτικό επίπεδο παρόμοιο με αυτό των Ελληνοκυπρίων. Φυσικά, ο στόχος αυτός δεν θα πρέπει να οδηγήσει στη δημιουργία μιας παρασιτικής κοινωνίας, στην οποία κάποιοι θα ζουν μόνιμα εις βάρος των άλλων, δεδομένου του ορατού κινδύνου τέτοιες ρυθμίσεις να οδηγήσουν και πάλι σε συγκρουσιακές καταστάσεις.
Η φυσική και οικονομική ασφάλεια όλων των Κυπρίων αποτελεί βασικό ζήτημα
Είναι προφανές ότι όλες αυτές οι ρυθμίσεις πρέπει να γίνουν με τρόπο που δεν θα απειλεί τη φυσική ή οικονομική ασφάλεια των Κυπρίων στο σύνολό τους. Έτσι, χωρίς καθυστέρηση, οι υποψήφιοι πρόεδροι για τις εκλογές του επόμενου έτους θα πρέπει να εξετάσουν και να προτείνουν επαρκώς λεπτομερείς λύσεις για όλες τις επιμέρους συνιστώσες του Κυπριακού προβλήματος και θα πρέπει να δεσμευτούν ότι σε σύντομο χρονικό διάστημα μετά την εκλογή τους θα επιδιώξουν την ολοκλήρωση (και όχι απλώς την έναρξη, όπως λένε δημοσίως) των διαβουλεύσεων που θα οδηγήσουν γρήγορα στην επίλυση του μακροχρόνιου Κυπριακού προβλήματος
Πιστεύω ότι η Τουρκία θα ανταποκρινόταν θετικά σε μια έντιμη και ειλικρινή πρόταση. Και, αν οι ελπίδες μου αποδειχθούν αβάσιμες, θα τεκμηριώσουμε τουλάχιστον την ανάγκη των πραγματικών μας φίλων να συσπειρωθούν υπέρ μας. Με δεδομένο ότι δεν έχουμε και δεν μπορούμε να εξασφαλίσουμε τα στρατιωτικά εργαλεία που απαιτούνται για την κήρυξη πολέμου, η πιο πάνω περιγραφόμενη προσέγγιση είναι η μόνη επιλογή που έχουμε. Έτσι, αντί απλά να απορρίπτουμε τις λύσεις που προσφέρονται από τρίτους και να προσπαθούμε να δικαιολογήσουμε τη μηδενιστική μας προσέγγιση, θα πρέπει να καταρτίσουμε και να θέσουμε στο τραπέζι μια ολοκληρωμένη, ξεκάθαρη και δίκαιη πρόταση που θα λαμβάνει υπόψη τις ευαισθησίες όλων των εμπλεκόμενων μερών σε αυτή τη διαδικασία. Μια τέτοια πορεία δράσης θα μας επιτρέψει τουλάχιστον να ανακτήσουμε το ηθικό έδαφος, το οποίο έχουμε χάσει ως αποτέλεσμα της βλακείας μας.
Ο Χρίστος Παναγιωτίδης είναι τακτικός αρθρογράφος της Cyprus Mail, της Sunday Mail και της Alithia
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
