Αλλά μεγάλο μέρος της επικείμενης νομοθεσίας θα έπρεπε να έχει ψηφιστεί και εφαρμοστεί εδώ και χρόνια
Του Χαράλαμπου Θεοπέμπτου
Η πλαστική ρύπανση είναι ένα ανησυχητικό παγκόσμιο φαινόμενο, αλλά όταν αυτό συνδυάζεται με άλλα περιβαλλοντικά ζητήματα όπως η κλιματική αλλαγή, οι τεράστιες ποσότητες αποβλήτων που παράγονται από τις σύγχρονες κοινωνίες, η εξοικονόμηση πόρων και ένα πλήθος άλλων προβλημάτων, τότε γίνεται φανερό ότι δεν αντιμετωπίζουμε απλώς ένα πρόβλημα αλλά μια πραγματική κρίση.
Προκειμένου να αντιμετωπίσει αυτά τα προβλήματα, η ΕΕ εισήγαγε μια σειρά πολιτικών πρωτοβουλιών και μια από αυτές είναι η πολιτική της κυκλικής οικονομίας. Σε αυτό το πλαίσιο, η ΕΕ εισήγαγε το 2018 τη μακροπρόθεσμη στρατηγική της για τη μείωση των πλαστικών
Η πρώτη αλλαγή που είδαμε από αυτό στην Κύπρο, ήταν τον Ιούλιο του 2018, όταν ξεκίνησε η επιβολή τέλους 6 σεντ για τις πλαστικές σακούλες μεταφοράς στα ταμεία
Προέκταση αυτού ήταν το νομοσχέδιο που ψηφίστηκε σε νόμο τον Φεβρουάριο του 2022, το οποίο θα τεθεί σε ισχύ τον Φεβρουάριο του 2023. Αυτό θα απαγορεύσει πλήρως τη διάθεση των πλαστικών σακουλών που πληρώνουμε στο ταμείο. Αυτός ο νέος νόμος δεν επηρεάζει τις λεπτότερες πλαστικές σακούλες που χρησιμοποιούμε για να τοποθετούμε τα προϊόντα πριν φτάσουμε στο ταμείο, όπως στο τμήμα φρούτων και λαχανικών ενός σούπερ μάρκετ.
Τον Ιούλιο του 2021 τέθηκε σε ισχύ σε όλη την Ευρώπη η οδηγία για τα πλαστικά μιας χρήσης. Δυστυχώς, το νομοσχέδιο εναρμόνισης άργησε πολύ να έρθει στη Βουλή των Αντιπροσώπων. Αυτό εξετάστηκε ως επείγον ζήτημα από την επιτροπή περιβάλλοντος της Βουλής, καθώς κατατέθηκε επτά μήνες μετά τη λήξη της προθεσμίας της ΕΕ. Αναμένεται να ψηφιστεί σε νόμο πριν από το τέλος Μαρτίου, αν θέλουμε να αποφύγουμε ένα βαρύ πρόστιμο της ΕΕ.
Υπάρχουν διάφορες κατηγορίες πλαστικών ειδών σε αυτό το νομοσχέδιο:
- Πλαστικά για τα οποία θα υπάρξουν μέτρα για τη μείωση της κατανάλωσης.
- Πλαστικά που δεν μπορούν να εισαχθούν ή να παραχθούν.
- Πλαστικά προϊόντα με ειδική σήμανση.
- Πλαστικά με διευρυμένη ευθύνη του παραγωγού, όπου αυτός που τα πωλεί έχει την ευθύνη για την ανακύκλωσή τους.
- Πλαστικά με υποχρεωτικό ποσοστό ανακυκλωμένου υλικού.
Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι ορισμένες εταιρείες έχουν ήδη προβεί σε προσαρμογές
Ο χειρισμός των αστικών απορριμμάτων είναι απαράδεκτος και χρειάζεται μεγάλη αναθεώρηση. Ένα πρώτο βήμα έγινε και στο πλαίσιο της κυκλικής οικονομίας, τον Μάιο του 2021, όταν εισήχθησαν διατάξεις στον βασικό νόμο, για υψηλούς στόχους για την ανακύκλωση, την επαναχρησιμοποίηση και τη διαχείριση των οργανικών αποβλήτων
Για να το πετύχουμε αυτό, πρέπει να κάνουμε ακόμη πιο δραστικές αλλαγές στη διαχείριση των αποβλήτων και το νομοθετικό μέρος αυτής της προσπάθειας βρίσκεται ήδη στην επιτροπή περιβάλλοντος της Βουλής και θα ξεκινήσει η συζήτησή του γύρω στον Μάιο.
Οι αλλαγές θα βασιστούν στην εισαγωγή της χωριστής συλλογής απορριμμάτων και των συστημάτων Pay As You Throw (PAYT)
Τα συστήματα αυτά χρησιμοποιούνται ευρέως στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ και ήταν η προφανής επιλογή που έπρεπε να είχαμε υιοθετήσει το 2004. Δυστυχώς, για λόγους διαφθοράς, επιλέχθηκαν άλλες λύσεις.
Μόλις εγκριθεί το νομοσχέδιο, θα δοθεί περίοδος χάριτος περίπου ενός έτους στις τοπικές αρχές για να προετοιμαστούν. Αμέσως μετά, θα έχουμε την εισαγωγή της υποχρεωτικής ανακύκλωσης, της χωριστής συλλογής των οργανικών αποβλήτων (π.χ. απόβλητα τροφίμων) και την εισαγωγή ενός συστήματος PAYT.
Ένα άλλο θέμα που προκαλεί πολλές διαφωνίες στον κλάδο είναι η πιθανή εφαρμογή Συστημάτων Επιστροφής Καταθέσεων (DPRS) για συγκεκριμένες συσκευασίες προϊόντων με βάση συστήματα που λειτουργούν εδώ και πολλά χρόνια σε ορισμένες χώρες της Κεντρικής Ευρώπης, όπως η Γερμανία.
Κάθε φορά που αγοράζετε, για παράδειγμα, ένα αναψυκτικό, πληρώνετε ένα επιπλέον ποσό, π.χ. 20 λεπτά, το οποίο παίρνετε πίσω όταν επιστρέφετε το άδειο κουτάκι.
Αλλά η ψήφιση της νομοθεσίας είναι το εύκολο μέρος. Το πιο δύσκολο μέρος είναι να εντοπιστούν οι δύσκολες περιοχές, όπως οι ορεινές ή άλλες απομακρυσμένες κοινότητες, να δημιουργηθούν οι κατάλληλες υποδομές, να ξεκινήσουν εκστρατείες ευαισθητοποίησης του κοινού, να υπάρξουν διατάξεις για άμεση δράση σε περίπτωση προβλημάτων και φυσικά ένα σύστημα επιβολής του νόμου.
Ο Χαράλαμπος Θεοπέμπτου είναι βουλευτής και ηγέτης του Κόμματος Οικολόγων Πράσινων Κύπρου
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
