Του Paschal Donohoe, του Κωνσταντίνου Πετρίδη και των Υπουργών Οικονομικών, μελών του Eurogroup
Πριν από είκοσι χρόνια σήμερα, περίπου 300 εκατομμύρια Ευρωπαίοι κρατούσαν στα χέρια τους ένα ολοκαίνουργιο νόμισμα, το ευρώ. Από τη Λισαβόνα μέχρι το Ελσίνκι και την Αθήνα, οι πολίτες ήταν σε θέση να κάνουν ανάληψη χαρτονομισμάτων ευρώ από τα τοπικά τους ΑΤΜ, να αγοράζουν τα ψώνια τους με κέρματα ευρώ και να ταξιδεύουν στο εξωτερικό χωρίς να ανταλλάσσουν συνάλλαγμα.
Η μετάβαση από 12 εθνικά νομίσματα στο ευρώ ήταν μια μοναδική επιχείρηση στην ιστορία: η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα τύπωσε περισσότερα από 15 δισεκατομμύρια τραπεζογραμμάτια ευρώ και περίπου 52 δισεκατομμύρια κέρματα κόπηκαν πριν από την 1η Ιανουαρίου 2002.
Βασιζόμενο στην επέκταση της ενιαίας αγοράς, το ευρώ έγινε ένα από τα πιο απτά επιτεύγματα της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης, μαζί με την ελεύθερη κυκλοφορία των προσώπων, το πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus ή την άρση των τελών περιαγωγής εντός της ΕΕ.
Σε ένα βαθύτερο επίπεδο, το ευρώ αντανακλά μια κοινή ευρωπαϊκή ταυτότητα, συμβολίζει την ολοκλήρωση ως εγγυητή της σταθερότητας και της ευημερίας στην Ευρώπη.
Ως οι υπουργοί Οικονομικών και τα μέλη της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που κατευθύνουν την οικονομική πολιτική της ζώνης του ευρώ, κάνουμε μια συλλογική αναδρομή στα τελευταία 20 χρόνια και προσδιορίζουμε ορισμένες προτεραιότητες για το μέλλον του κοινού μας νομίσματος.
\NΗ ενηλικίωση\NΕίναι δίκαιο να πούμε ότι το ευρώ είχε μια περιπετειώδη πρώτη εικοσαετία.
Από τον μεγάλο ενθουσιασμό των απαρχών του, το ευρώ εξελίχθηκε στο δεύτερο πιο διαδεδομένο νόμισμα στον κόσμο. Το κοινό μας νόμισμα παραμένει εξαιρετικά δημοφιλές -περίπου το 80% των πολιτών πιστεύει ότι το ευρώ είναι καλό για την ΕΕ- και η ζώνη του ευρώ συνέχισε να επεκτείνεται, από τα 11 αρχικά μέλη, σε 19 χώρες σήμερα, και περισσότερες σε πορεία ένταξης τα επόμενα χρόνια
Η πρόοδος αυτή σημειώθηκε μπροστά σε σοβαρές προκλήσεις Ορισμένοι αντιμετώπιζαν με σκεπτικισμό το εγχείρημα ήδη από τη νηπιακή του ηλικία
Όταν έφτασε στην εφηβεία του, υπήρξε μια ευρύτερη συνειδητοποίηση μεταξύ των κρατών μελών και των θεσμικών οργάνων ότι η αρχιτεκτονική του ευρώ δεν είχε αρχικά σχεδιαστεί για να ανταποκριθεί στο σεισμικό σοκ της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης και της επακόλουθης κρίσης δημόσιου χρέους.
Αυτό προκάλεσε τη μεταρρύθμιση του πλαισίου διακυβέρνησης της ζώνης του ευρώ, τη δημιουργία ενός κοινού μηχανισμού στήριξης για τις χώρες που αντιμετώπιζαν οικονομικές δυσχέρειες και ενός κοινού εποπτικού συστήματος για τις ευρωπαϊκές τράπεζες: μια αναγνώριση ότι η λύση έπρεπε να βρεθεί σε μεγαλύτερο συντονισμό και βαθύτερη ολοκλήρωση.
Αυτές οι πρώτες κρίσεις επέτρεψαν στο ευρώ να ωριμάσει και να ενισχύσει τον διεθνή του ρόλο. Αποκομίσαμε επίσης πολύτιμα διδάγματα που μας βοήθησαν στην τρέχουσα πανδημία: ο χωρίς σύνορα χαρακτήρας της αποκάλυψε τόσο το βάθος της αλληλεξάρτησής μας όσο και τη δύναμη της ενότητάς μας.
Όταν η κλίμακα της κρίσης COVID-19 έγινε εμφανής, αντιμετωπίστηκε με πολύ ταχύτερη, πιο αποφασιστική και πιο συντονισμένη πολιτική δράση, σε αντίθεση με τα προηγούμενα σοκ. Ενώ τα υφιστάμενα φορολογικά συστήματα και τα συστήματα κοινωνικής πρόνοιας λειτούργησαν για να αμβλύνουν τις οικονομικές επιπτώσεις, η ΕΕ έλαβε πρωτοφανείς αποφάσεις για την περαιτέρω προστασία των ζωών και των μέσων διαβίωσης, συμπληρώνοντας τις υποστηρικτικές νομισματικές πολιτικές της ΕΚΤ.
Η συλλογική μας αντίδραση περιελάμβανε το σύστημα χρηματοδοτικής συνδρομής SURE που συνέβαλε στην προστασία περίπου 31 εκατομμυρίων θέσεων εργασίας, καθώς και το πρωτοποριακό σχέδιο ανάκαμψης για την Ευρώπη - Επόμενη γενιά της ΕΕ
Η συντονισμένη πολιτική μας αντίδραση, σε συνδυασμό με την εξάπλωση των εμβολίων COVID-19, βοήθησε τη ζώνη του ευρώ να ανακάμψει γρήγορα από τις οικονομικές επιπτώσεις της πανδημίας. Επιπλέον, οι χρηματοδοτικές ενισχύσεις και οι ενισχύσεις ρευστότητας που παρασχέθηκαν σχεδιάστηκαν για να περιορίσουν τους κινδύνους μακροχρόνιας ζημίας, ώστε οι οικονομίες μας να μπορέσουν να ανακτήσουν γρήγορα το χαμένο έδαφος.
\NΤα επόμενα 20 χρόνιαΈχουμε πετύχει πολλά στα πρώτα 20 χρόνια του ευρώ, αλλά υπάρχουν κι άλλα που πρέπει να γίνουν.
Πρέπει να συμβαδίσουμε με την καινοτομία και να προωθήσουμε τον διεθνή ρόλο του ευρώ. Το ίδιο το ευρώ πρέπει να είναι κατάλληλο για την ψηφιακή εποχή Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο υποστηρίζουμε και συμβάλλουμε στις συνεχιζόμενες εργασίες της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας σχετικά με μια ψηφιακή μορφή του νομίσματός μας.
Ταυτόχρονα, η ζώνη του ευρώ πρέπει να ενισχυθεί περαιτέρω. Ενώ έχουμε θέσει ισχυρά θεμέλια στο ευρωπαϊκό τραπεζικό μας σύστημα, έχουμε περισσότερη δουλειά να κάνουμε για να ενισχύσουμε την τραπεζική μας ένωση και να ξεκλειδώσουμε νέες ευκαιρίες για οικονομική ανάκαμψη και ανάπτυξη
Το ίδιο ισχύει και για τις κεφαλαιαγορές μας: πρέπει να αναλάβουμε αποφασιστική δράση για να βελτιώσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι ιδιωτικές επενδύσεις και οι αποταμιεύσεις ρέουν στην ενιαία αγορά, ώστε να παράσχουμε την πολυπόθητη χρηματοδότηση στις επιχειρήσεις, συμπεριλαμβανομένων των ΜΜΕ μας, και με τη σειρά τους να δημιουργήσουμε νέες ευκαιρίες απασχόλησης.
Τα επίπεδα των επενδύσεων ήταν πολύ χαμηλά για πάρα πολύ καιρό: πρέπει να επενδύσουμε σημαντικά και βιώσιμα στους ανθρώπους τις υποδομές και τους θεσμούς μας. Σε συνδυασμό με υπεύθυνες δημοσιονομικές πολιτικές και τη συμβολή του ιδιωτικού τομέα, η ΕΕ της επόμενης γενιάς θα διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην υλοποίηση πολλών αναγκαίων μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων. Αυτή είναι η καλύτερη οδός που διαθέτουμε για να ενισχύσουμε το αναπτυξιακό μας δυναμικό, να βελτιώσουμε το βιοτικό μας επίπεδο και να αντιμετωπίσουμε τις κρίσιμες προκλήσεις που αντιμετωπίζει η ανθρωπότητα.
Πρέπει επίσης να διασφαλίσουμε τη δημοσιονομική βιωσιμότητα, καθώς ο πληθυσμός μας γερνάει. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης των κοινών δημοσιονομικών μας κανόνων, πρέπει να εγγυηθούμε ότι οι δημοσιονομικές και οικονομικές πολιτικές της ζώνης του ευρώ είναι κατάλληλες για τον σκοπό τους σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον και ανταποκρίνονται στις μελλοντικές προκλήσεις.
Το κοινό μας νόμισμα αποτελεί μια άνευ προηγουμένου συλλογική προσπάθεια και μια απόδειξη της ενότητας που διέπει την Ένωσή μας.
Καθώς ο κόσμος ανακάμπτει από την πανδημία πρέπει τώρα να συνδυάσουμε τις προσπάθειες και τους πόρους μας για να καρπωθούμε τα οφέλη ενός ταχέως ψηφιοποιούμενου κόσμου και να αντιμετωπίσουμε την έκτακτη ανάγκη για το κλίμα. Κανένα από αυτά τα ζητήματα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί από τις χώρες που ενεργούν μόνες τους. Το ευρώ είναι η απόδειξη του τι μπορούμε να επιτύχουμε όταν συνεργαζόμαστε - κοιτάζοντας μπροστά στα επόμενα 20 χρόνια, ας το κάνουμε σύμβολο της δέσμευσής μας να εξασφαλίσουμε ένα ευημερούν, βιώσιμο και χωρίς αποκλεισμούς μέλλον για τις επόμενες γενιές.
\NΑυτό το άρθρο συνυπέγραψαν οι Magnus Brunner, Υπουργός Οικονομικών της Αυστρίας, Nadia Calviño, Πρώτη Αντιπρόεδρος και Υπουργός Οικονομίας και Ψηφιοποίησης της Ισπανίας, Clyde Caruana, Υπουργός Οικονομικών και Απασχόλησης της Μάλτας, Valdis Dombrovskis, Εκτελεστικός Αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για μια οικονομία που λειτουργεί για τους ανθρώπους, Paschal Donohoe, Πρόεδρος του Eurogroup και Υπουργός Οικονομικών της Ιρλανδίας, Daniele Franco, Υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών της Ιταλίας, Paolo Gentiloni, Επίτροπος της ΕΕ για την Οικονομία, Pierre Gramegna, Υπουργός Οικονομικών του Λουξεμβούργου, Wopke Hoekstra, Υπουργός Οικονομικών των Κάτω Χωρών, João Leão, Υφυπουργός Οικονομικών της Πορτογαλίας, Bruno Le Maire, Υπουργός Οικονομίας, Οικονομικών και Ανάκαμψης της Γαλλίας, Christian Lindner, Υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας, Mairead McGuinness, Επίτροπος της ΕΕ για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και την Ένωση Κεφαλαιαγορών, Igor Matovič, Υπουργός Οικονομικών και Αναπληρωτής Πρωθυπουργός της Σλοβακίας, Keit Pentus-Rosimannus, Υπουργός Οικονομικών της Εσθονίας, Κωνσταντίνος Πετρίδης, Υπουργός Οικονομικών της Κύπρου, Jānis Reirs, Υπουργός Οικονομικών της Λετονίας, Annika Saarikko, Υπουργός Οικονομικών της Φινλανδίας, Andrej Šircelj, Υπουργός Οικονομικών της Σλοβενίας, Gintarė Skaistė, Υπουργός Οικονομικών της Λιθουανίας, Χρήστος Σταϊκούρας, Υπουργός Οικονομικών της Ελλάδας, Vincent Van Peteghem, Υπουργός Οικονομικών του Βελγίου.
\N \NΤα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Financial Mirror\NΟι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Financial Mirror\NΠηγή