Πώς βλέπετε τις εξελίξεις στην Ουκρανία;
Οι εξελίξεις είναι πολύ δυσάρεστες, είναι τραγικές, και έχουν να κάνουν με ολόκληρο τον κόσμο, επηρεάζουν σοβαρά την Ευρώπη αλλά και την Κύπρο. Η θέση του ΑΚΕΛ στα γεγονότα είναι ξεκάθαρη. Η εισβολή είναι παράνομη, απαράδεκτη και καταδικαστέα. Αυτή θα πρέπει να τερματιστεί, να αποχωρήσουν τα ρωσικά στρατεύματα και να επιδιωχθούν λύσεις μέσω της πολιτικής και της διπλωματίας. Αυτό είναι το βασικό σήμερα. Η επόμενη μέρα του πολέμου θα είναι πολύ δύσκολη και θα τεθούν αδήριτα διλήμματα που αφορούν όχι μόνο τη Ρωσία και την Ουκρανία, όχι μόνο την Ευρώπη, αλλά τον κόσμο ολόκληρο. Και το πρώτο θέμα που θα τεθεί είναι η αρχιτεκτονική ασφάλεια ολόκληρου του κόσμου. Το βέβαιο είναι ότι με όρους Ψυχρού Πολέμου και με θεσμούς και οργανισμούς αυτής της εποχής, δεν μπορεί να διασφαλιστούν η ειρήνη και η ασφάλεια. Τα προβλήματα δεν είναι σημερινά. Η εισβολή στην Ουκρανία δεν είναι η πρώτη στην Ευρώπη μετά το τέλος του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου. Είναι η εισβολή της Τουρκίας στην Κύπρο, είναι η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, είναι και πολλές άλλες εισβολές που βρίσκονται εκτός Ευρώπης. Το λέω αυτό, όχι για να δικαιολογήσω τη ρωσική εισβολή -κάθε άλλο-, αλλά για να υπογραμμίσω ότι πρέπει να υπάρξει ένας προβληματισμός και μια συζήτηση για την αρχιτεκτονική ασφάλειας του κόσμου, η οποία ασφαλώς θα πρέπει να στηρίζεται στο διεθνές δίκαιο και στο σεβασμό της βούλησης των λαών. Αυτή η συζήτηση θα πρέπει να γίνει με πολλή ψυχραιμία και υπομονή.
Ειδικά για την Κύπρο, ποιους κινδύνους βλέπετε, σε επίπεδο οικονομίας αλλά και σε πολιτικό επίπεδο;
Σε επίπεδο οικονομίας υπάρχουν ζητήματα που είναι εύκολο να προβλεφθούν αλλά ενδεχομένως να προκύψουν και ζητήματα τα οποία μπορεί να μην είναι εύκολο τώρα να εντοπιστούν. Το εύρος και το βάθος των επιπτώσεων θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια του πολέμου στην Ουκρανία, καθώς επίσης από το περιεχόμενο και τη διάρκεια των όποιων κυρώσεων. Υπάρχουν επιπτώσεις στα θέματα της ενέργειας -καύσιμα και ρεύμα-, είναι τα ζητήματα που αφορούν τα σιτηρά και τη διατροφική αλυσίδα, είναι οι ανατιμήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες. Είναι ασφαλώς και οι επιπτώσεις στον τουρισμό, και δεν αναφέρομαι μόνον στον αριθμό των τουριστών που προέρχονται από τη Ρωσία και την Ουκρανία αλλά είναι και το γενικότερο αρνητικό κλίμα που θα πλήξει την τουριστική βιομηχανία διεθνώς. Εάν ο πόλεμος συνεχιστεί τότε οι επιπτώσεις θα είναι αλυσιδωτές αφού θα μπούμε σε μια λογική ντόμινο σε όλα τα επίπεδα. Ένας άλλος πυλώνας είναι τα χρηματοοικονομικά, οι υπηρεσίες, θα ενταθεί η ακρίβεια και ο πληθωρισμός, θα πληγούν οικοκυριά και επιχειρήσεις, θα υπάρξει ρευστότητα και αβεβαιότητα. Όλα αυτά πρέπει να ιδωθούν σφαιρικά και προσεκτικά για να προετοιμαστούμε. Εμείς ως ΑΚΕΛ έχουμε κάνει μια κατ᾽ αρχήν εκτίμηση όλων αυτών των ζητημάτων και διαμορφώσαμε προτάσεις για αντιμετώπιση, στο μέτρο του δυνατού, τα προβλήματα αναμένοντας από τον πρόεδρο να συγκαλέσει το Συμβούλιο Αρχηγών για να συζητήσουμε το θέμα.
Υπήρξε ανταπόκριση;
Πρέπει να πω ότι ο Πρόεδρος ανταποκρίθηκε θετικά και είπε ότι με την επιστροφή του από το εξωτερικό θα συγκαλέσει Συμβούλιο Αρχηγών. Μέχρι τότε θα ήταν καλό η κυβέρνηση να συνεχίσει τις μελέτες της και εμείς τις δικές μας, ώστε συλλογικά να δούμε πώς αντιμετωπίζεται η κατάσταση. Θα ήθελα να επισημάνω ότι όλη αυτή η κατάσταση έρχεται να προσθέσει στο κύμα ακρίβειας που ξεκίνησε εδώ και αρκετούς μήνες λόγω της πανδημίας. Εμείς από τον περασμένο Οκτώβριο ζητήσαμε τη λήψη μέτρων για αντιμετώπιση της ακρίβειας και καταθέσαμε συγκεκριμένες προτάσεις. Λυπούμαι να πω ότι σε εκείνη τη φάση η κυβέρνηση, είτε υποτίμησε τους κινδύνους είτε δεν έλαβε καθόλου υπόψη τις προειδοποιήσεις μας. Τώρα τα πράγματα έγιναν πολύ πιο πολύπλοκα και πολύ πιο πιεστικά.
Πέραν της οικονομίας, σε πολιτικό επίπεδο ποιους κινδύνους εντοπίζετε για την Κύπρο; Βλέπουμε την Τουρκία να αναλαμβάνει ρόλο μεσολαβητή.
Ο πρώτος μεγάλος κίνδυνος που υπάρχει είναι το Κυπριακό να περάσει για τα καλά στο περιθώριο της ατζέντας του διεθνούς παράγοντα. Έτσι κι αλλιώς από το 2017 υπάρχει ένα παρατεταμένο αδιέξοδο που έχει αφήσει τα αρνητικά αποτυπώματά του στην προοπτική της λύσης. Γίνεται διπλά πιεστική η ανάγκη να αναληφθούν συγκεκριμένες πρωτοβουλίες από μέρους μας για να σπάσει το αδιέξοδο. Προς αυτή την κατεύθυνση έχουμε καταθέσει συγκεκριμένη πρόταση στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας από τον προπερασμένο Δεκέμβριο. Το άλλο βασικό ζήτημα είναι πώς η Τουρκία θα αξιοποιήσει την κατάσταση για να προωθήσει το ρόλο και την εικόνα της. Όπως παρατηρούμε η Άγκυρα επιδιώκει ένα ρόλο όχι απλώς του επιτήδεια ουδέτερου αλλά και του έντιμου διαμεσολαβητή. Βλέπουμε την Τουρκία να παίρνει πρωτοβουλίες και να γίνονται δεκτές από τη διεθνή κοινότητα. Η Τουρκία πιστώνεται από τη διεθνή κοινότητα με καλές προθέσεις ενώ δεν εναρμονίζεται με τις αποφάσεις της ΕΕ και την ίδια ώρα η Κυπριακή Δημοκρατία πιέζεται να είναι συμβατή με τις κυρώσεις έναντι της Ρωσίας. Αυτές τις επιλεκτικές ευαισθησίες της διεθνούς κοινότητας, αλλά και της ΕΕ, η Τουρκία τις εκμεταλλεύεται στο έπακρο.
ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΔΩ ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΜΕΡΟΣ ΤΗΣ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗΣ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΚΑΙ ΟΣΑ ΕΙΠΕ ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΡΟΕΔΡΙΚΕΣ ΤΟΥ 2023
Γενικά στο Κυπριακό εκτιμάτε ότι είναι δυνατόν να δημιουργηθούν οι συνθήκες για επανέναρξη της προσπάθειας πριν τις εκλογές του 2023;
Μέσα σ’ αυτό το περιβάλλον είναι δύσκολο. Και οι δυσκολίες γίνονται ακόμα πιο μεγάλες από το γεγονός ότι υπάρχουν εκλογές τόσο στην Κύπρο όσο και στην Τουρκία. Η επιπρόσθετη δυσκολία είναι ότι ο διεθνής παράγοντας, ο ίδιος ο ΓΓ του ΟΗΕ, δεν εμπιστεύεται τις δύο πλευρές για να αναλάβει πρωτοβουλία. Δεν είναι τυχαίο που ο γενικός γραμματέας έχει αποκομίσει αυτή την εντύπωση. Σε ό,τι αφορά τη δική μας πλευρά, εκτιμούμε ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας με την πολιτική του, τις προσεγγίσεις του και την τακτική που ακολουθεί δεν μπόρεσε να πείσει ότι αυτά που λέει τα εννοεί. Δεν μπορεί να λες ότι είσαι έτοιμος να επαναρχίσεις το διάλογο από το σημείο που διακόπηκαν και την ίδια ώρα να ανοίγεις θέματα που είναι συμφωνημένα και ο γενικός γραμματέας να επιθυμεί τη διαφύλαξή τους. Δεν μπορεί να φέρνεις νέες ιδέες που συγκρούονται με συγκλίσεις, όπως κάνει ο Πρόεδρος. Είναι μ’ αυτό τον τρόπο που ο Ν. Αναστασιάδης εξανέμισε τα όποια δείγματα αξιοπιστίας τού είχαν απομείνει μετά το Κραν Μοντανά.
Όπως;
Δεν μπορεί να θέτεις θέμα για αλλαγή του πολιτεύματος όταν αυτό έχει πολύ καιρό που έχει συμφωνηθεί. Δεν μπορεί να ανοίγεις ζητήματα πολιτικής ισότητας που επίσης έχουν συμφωνηθεί. Αυτές οι αντιφάσεις του Προέδρου, αυτές οι λανθασμένες πολιτικές και προσεγγίσεις του, υπέσκαψαν την αξιοπιστία του. Το αναφέρει και ο διαπραγματευτής του, ο Αντρέας Μαυρογιάννης, ότι ως ελληνοκυπριακή κοινότητα δεν έχουμε αξιοπιστία και δεν γινόμαστε πιστευτοί. Επιπλέον, βλέποντας και τις εκατέρωθεν κατηγορίες μεταξύ των δύο πλευρών ο γενικός γραμματέας αποθαρρύνθηκε. Όλα αυτά θα πρέπει να μας προβληματίσουν διότι η παρέλευση του χρόνου χωρίς λύση, παγιώνει τη διχοτόμηση που εμείς θέλουμε να αποτρέψουμε.
Τα ΜΟΕ θα μπορούσε να είναι εργαλείο ώστε οι δύο πλευρές να έρθουν πιο κοντά;
Κατά την άποψή μου τα συγκεκριμένα ΜΟΕ όχι. Δοκιμάστηκαν και στο παρελθόν και θα πρέπει να πω ότι όχι μόνον υπήρξε αδιέξοδο αλλά και ο ίδιος ο Γλαύκος Κληρίδης που είχε εισηγηθεί κάτι αντίστοιχο, τερμάτισε τη συζήτηση όταν φοβήθηκε ότι κάποια στιγμή θα δημιουργούνταν δεδομένα στο διαπραγματευτικό τραπέζι που θα επηρέαζαν δυσμενώς ουσιώδεις πτυχές της ουσίας του Κυπριακού. Φοβήθηκε ότι τα ΜΟΕ θα αποτελούσαν υποκατάστατο της λύσης.
Δεδομένα σε ζητήματα κυριαρχίας;
Και σε ζητήματα κυριαρχίας, όσο και σε ζητήματα που είχαν να κάνουν με τη συνέχεια του κράτους. Όλα αυτά που βρήκαμε μπροστά μας στη συζήτηση που έγινε το 1993-1994, γεγονός που προβλημάτισε τότε τον Γλαύκο Κληρίδη. Εμείς είχαμε πει στον Πρόεδρο ότι ασφαλώς και χρειάζεται μια θετική ατζέντα για να δούμε πώς δημιουργούμε δυναμική επανέναρξης των διαπραγματεύσεων αλλά η προσφυγή σε αυτά τα ΜΟΕ θα προκαλέσει επιπρόσθετες επιπλοκές και δεν θα βοηθήσει στη δημιουργία δυναμικής για συνέχιση των διαπραγματεύσεων. Εμείς αντιπροτείναμε στον Πρόεδρο αυτό που λέει ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ. Χρησιμοποιείστε το Φυσικό Αέριο για να λειτουργήσει ως καταλύτης για να επαναρχίσουν οι διαπραγματεύσεις. Σε αυτή τη θέση του γγ βάλαμε συγκεκριμένο περιεχόμενο, τού δώσαμε την πρόταση από τον προπερασμένο Δεκέμβριο αλλά δυστυχώς ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας όχι μόνο δεν δέχθηκε να τη συζητήσει αλλά την απέρριψε. Ένα από τα επιχειρήματα που θέτει ο Πρόεδρος είναι ότι εάν «εάν δώσουμε τώρα κάτι από το φυσικό αέριο ποιο θα είναι το κίνητρο για να κινηθούν οι Τουρκοκύπριοι προς την κατεύθυνση της λύσης». Η δική μας πρόταση προνοεί πως ό,τι γίνει για το φυσικό αέριο θα γίνει μετά από τη λύση. Αντίθετα, στην περίπτωση της πρότασης του Προέδρου για λειτουργία του αεροδρομίου Τύμπου, θα συμβεί αυτό που υποδεικνύει ο Πρόεδρος. Θα πάρει η τουρκοκυπριακή κοινότητα αυτό που θέλει και δεν θα έχει σοβαρό κίνητρο για να κινηθεί προς την κατεύθυνση της λύσης.
Contents of this article including associated images are belongs Cyprus Times
Views & opinions expressed are those of the author and/or Cyprus Times
Source
