Εν μέσω της απόλυτης ενεργειακής ανασφάλειας στην Ευρώπη, η Κύπρος δηλώνει έτοιμη να συμβάλει αποφασιστικά στην αγωνιώδη προσπάθεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης για εναλλακτικές πηγές τροφοδοσίας. Και πράγματι οι συγκυρίες ανέτρεψαν τα δεδομένα, γεννώντας μια σημαντική ευκαιρία για το νησί μας. Όμως πόσο εφικτό είναι το πέρασμα από τη θεωρία στην πράξη έγκαιρα;
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Eurostat, η ενεργειακή εξάρτηση της ευρωπαϊκής αγοράς από την Ρωσία ήταν το 2020 στο 24,4%. Αυτό την καθιστούσε ως το μεγαλύτερο προμηθευτή ενεργειακών πόρων της Ευρώπης, η οποία έλαβε την ίδια χρόνια από τη ρωσική αγορά το 46% του φυσικού αερίου που κατανάλωσε. Η έκθεση απλώνεται βεβαίως στο αγρό πετρέλαιο (εισαγωγές 26% κάλυψη του 37% των ενεργειακών αναγκών της ΕΕ) και τα στερεά ορυκτά καύσιμα (εισαγωγές 19%).
Εκτός από το γεγονός του ότι προκαλούν πονοκέφαλο, οι αριθμοί αυτοί εξηγούν την απόφαση της ΕΕ να μην επεκτείνει τις κυρώσεις στον τομέα της ενέργειας. Στην περίπτωση που έκλεινε απότομα η στρόφιγγα, τότε η ζημιά θα ήταν τεράστια. Από την πρώτη μέρα θα παρουσιάζονταν σοβαρότατες ελλείψεις και οι τιμές θα εκτοξεύονταν.
Εντούτοις οι Βρυξέλλες δεν έκατσαν με σταυρωμένα χέρια, επισπεύδοντας την προώθηση σχεδίων που βρίσκονταν για χρόνια στο στάδιο της επεξεργασίας. Για να περιορίσουν εντός 2022 την εξάρτηση κατά 2/3 συζητούν διαφοροποίηση των προμηθευτών παράλληλα με την καλύτερη αξιοποίηση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας. Παράλληλα μελετούν το ενδεχόμενο διαφοροποίησης των πηγών προμήθειας LNG (υγροποιημένο φυσικό αέριο) με στόχο να αντικαταστήσουν μεσοπρόθεσμα το φυσικό αέριο.
Στο πλαίσιο της προσπάθειας, η Κύπρος διεκδικεί ρόλο στη διαφοροποίηση τόσο των πηγών όσο και των διαδρόμων φυσικού αερίου προς την Ευρώπη. Για να πετύχει αυτό πρέπει το νησί μας δράσει αμέσως, σε συνεργασία με τις εταιρείες που δραστηριοποιούνται στα τεμάχια της ΑΟΖ μας και τους περιφερειακούς μας εταίρους. Πάντα με τη στήριξη της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αυτή η δράση πρέπει να είναι διπλή, αφού από τη μια η Λευκωσία πρέπει να κλείσει εκκρεμότητες (πχ Αφροδίτη – Ισάι) για να είναι σε θέση να πιέσει για αναθεώρηση χρονοδιαγραμμάτων επισπεύδοντας τις διαδικασίες εξόρυξης και εκμετάλλευσης. Η χώρα μας πρέπει να καλύψει το χαμένο έδαφος που άφησαν πίσω τους οι μεγάλες καθυστερήσεις των τελευταίων χρόνων και να προχωρήσει αμέσως στη διαδικασία της ανάπτυξης. Κάτι που τουλάχιστον για την Αφροδίτη έπρεπε να γίνει εδώ και χρόνια, αν αναλογιστεί κανείς ότι για την εμπορική εκμετάλλευση κοιτασμάτων όπως το Ζορ (Αίγυπτος) και Λεβιάθαν (Ισραήλ) χρειάστηκαν μόλις 2-3 χρόνια.
Βάσει της ίδιας λογικής θα πρέπει η Κύπρος να εξετάσει παράλληλα τις δυνατότητες επίσπευσης της κατασκευής του αγωγού που θα συνδέει το οικόπεδο 12 με το τερματικό Ιτκού στην Αίγυπτο. Αλλά και να αναζητηθούν λύσεις για το επόμενο στάδιο, δηλαδή τη διοχέτευση του κυπριακού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά με πλωτά μέσα.
Σε αυτή την προσπάθεια η Κυβέρνηση θα πρέπει να εξετάσει το ενδεχόμενο αξιοποίησης του τερματικού LNG που υλοποιείται στο Βασιλικό για σκοπούς αξιοποίησης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή. Για παράδειγμα, στην εργαλειοθήκη της Κύπρου θα ενταχθεί μέσα από το έργο η πλωτή μονάδα «ΕΤΥΦΑ Προμηθέας». Θα είναι ο παραλήπτης υγρού φυσικού αερίου από προμηθευτές και εκτός από την αποθήκευση θα είναι σε θέση να επεξεργάζεται το LNG μέσω της μονάδας επαναεριοποίησης.
Η «ταχύτητα» είναι η λέξη κλειδί και για τη συζήτηση που έχει να κάνει με τη μεταφορά φυσικού αερίου από τη λεκάνη της Λεβαντίνης στην Ευρώπη μέσω του αγωγού East Med. Το έργο προωθείται από το 2013 και δεν θα ήταν υπερβολή να ειπωθεί ότι έχει περάσει από σαράντα κύματα. Ωστόσο τη δεδομένη στιγμή, και αφού το επιτρέπουν οι τιμές της ενέργειας, θεωρείται ξανά ένα οικονομικά βιώσιμο έργο. Ένα έργο που θα δημιουργήσει ένα σταθερό διάδρομο ενεργειακής τροφοδοσίας ευρωπαϊκών χωρών, κάτι που θα λειτουργήσει προς όφελος τόσο του «πομπού» όσο και του «δέκτη».
Τέλος, στο τραπέζι της συζήτησης σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει και η προώθηση ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρώπη από την Αίγυπτο και το Ισραήλ μέσω υποθαλάσσιων καλωδίων. Το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης αγκάλιασε από την αρχή η Κύπρος, αφού ουσιαστικά θα καταργήσει την ενεργειακή απομόνωση της χώρα μας. Όμως υπό τις περιστάσεις οι EuroAsia και EuroAfrica Interconnector αποκτούν πανευρωπαϊκό ενδιαφέρον.
Συνοψίζοντας η ευκαιρία που δημιουργεί η προσπάθεια για απεξάρτηση της Ευρώπης από τους ρωσικούς ενεργειακούς πόρους, φαντάζει πολύ μεγάλη για την Κύπρο. Για να μη χαθεί το μομέντουμ απαιτούνται καλά αντανακλαστικά, κάτι που όπως φάνηκε δεν ήταν το φόρτε μας τα τελευταία χρόνια. Χρειάζεται ταχύτητα στη λήψη και την υλοποίηση αποφάσεων, όπως και ουσιαστική συνεργασία με τους γείτονες μας στη βάση των περιφερειακών στρατηγικών συμμαχιών που χτίστηκαν την τελευταία δεκαετία.
Contents of this article including associated images are belongs Cyprus Times
Views & opinions expressed are those of the author and/or Cyprus Times
Source
