-
.
- English
Οι κυπριακές ΜΚΟ ενθαρρύνουν τους ψαράδες και τους δύτες να μοιραστούν τις καταγραφές των αγγελικών καρχαριών
Της Valentina Fossati και του Μάριου Παπαγεωργίου
Οι αγγελικοί καρχαρίες είναι ένα είδος καρχαρία που ανήκει στο γένος Squatina της οικογένειας Squatinidae. Ενώ υπάρχουν 23 είδη που έχουν περιγραφεί παγκοσμίως, στη Μεσόγειο Θάλασσα απαντώνται μόνο τρία είδη αγγελόκαρπων: ο κοινός αγγελόκαρπος Squatina squatina, ο αγγελόκαρπος Sawback Squatina aculeata και ο αγγελόκαρπος Smoothback Squatina oculata. Είναι είδη με επίπεδο σώμα, που κατοικούν στο βυθό, γεγονός που τους δίνει μια ομοιότητα με τα σαλάχια, και το μήκος τους φτάνει τα 2,4 μέτρα, ενώ συνήθως απαντώνται σε αμμώδη ενδιαιτήματα σε παράκτια ύδατα. Ζουν σε ποικίλα ενδιαιτήματα, όπως αμμώδεις, λασπώδεις ή βραχώδεις περιοχές, καθώς και σε θαλάσσια λιβάδια. Δυστυχώς, οι αγγελόκαρποι κατατάσσονται ως η δεύτερη πιο απειλούμενη οικογένεια ελασμοβράγχιων (καρχαρίες, σαλάχια και σαλάχια) στον κόσμο, μετά τα ρινόκερατα (πριονόψαρα, σφηνόψαρα και γιγαντιαία κιθαρόψαρα)
Ως παράκτια είδη, οι αγγελόκαρποι έχουν καταγραφεί σε διάφορα βάθη, από ρηχά νερά μέχρι βάθος 500 μέτρων. Οι καρχαρίες άγγελοι επιδεικνύουν μια μοναδική θηρευτική συμπεριφορά ασυνήθιστη μεταξύ των καρχαριών[/B] Με τις εξαιρετικές ικανότητες καμουφλάζ τους, αυτοί οι καρχαρίες θάβονται επιδέξια στην άμμο ή τη λάσπη και περιμένουν υπομονετικά την κατάλληλη στιγμή για να χτυπήσουν
Μπορούν να παραμείνουν θαμμένοι στην άμμο για μεγάλα χρονικά διαστήματα και μπορούν να χτυπήσουν γρήγορα το περαστικό θήραμα σε λιγότερο από ένα δέκατο του δευτερολέπτου! Η διατροφή τους περιλαμβάνει μικρούς καρχαρίες, σαλάχια, κοκαλιάρικα ψάρια, καλαμάρια, σουπιές, χταπόδια, γαρίδες και καβούρια.
Οι αγγελιοφόροι καρχαρίες είναι ωοζώα, πράγμα που σημαίνει ότι μετά την εσωτερική γονιμοποίηση, η ανάπτυξη και η εκκόλαψη των αυγών γίνεται μέσα στο σώμα της μητέρας. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, τα έμβρυα τρέφονται από έναν σάκο κρόκου. Οι απόγονοι γεννιούνται τελικά ως ζωντανά μικρά, ικανά να κολυμπούν ανεξάρτητα και να είναι αυτάρκη.
Ιστορικά, τα τρία προαναφερθέντα είδη αγγελόκαρπων ήταν άφθονα στον ανατολικό βόρειο Ατλαντικό, στις δυτικοαφρικανικές ακτές και σε όλα τα ευρωπαϊκά ύδατα, αλλά λόγω της μεγάλης αλιευτικής πίεσης έχουν πλέον εξαφανιστεί από μεγάλο μέρος της προηγούμενης εξάπλωσής τους. Ως συνέπεια αυτής της μείωσης, και τα τρία είδη ταξινομούνται ως Κρισίμως Κινδυνεύοντα στον Κόκκινο Κατάλογο της Διεθνούς Ένωσης για τη Διατήρηση της Φύσης (IUCN). Ο αργός ρυθμός αύξησης του πληθυσμού τους, η καθυστερημένη σεξουαλική ωριμότητα και η παραγωγή λίγων απογόνων, καθώς και οι περιορισμένες μετακινήσεις τους, τα καθιστούν ιδιαίτερα ευάλωτα στις ανθρωπογενείς δραστηριότητες και επιρρεπή σε τοπικές μειώσεις.
Επιπλέον, τα τρία μεσογειακά είδη περιλαμβάνονται στη σύσταση "GFCM/42/2018/2 σχετικά με τα μέτρα διαχείρισης της αλιείας για τη διατήρηση των καρχαριών και των σαλαχιών στην περιοχή εφαρμογής της Γενικής Επιτροπής Αλιείας για τη Μεσόγειο (GFCM)", (που τροποποιεί τη σύσταση GFCM/36/2012/3). Η σύσταση επιβάλλει την υψηλή προστασία 24 ελασμοβράγχιων ειδών που απαριθμούνται στο Παράρτημα ΙΙ του Πρωτοκόλλου ΖΕΠ/ΒΔ της Σύμβασης της Βαρκελώνης από τις αλιευτικές δραστηριότητες, τα οποία σε περίπτωση αλίευσης πρέπει να απελευθερώνονται αβλαβή και ζωντανά. Επιπλέον, απαγορεύει (i) την αφαίρεση πτερυγίων, (ii) τον αποκεφαλισμό και το γδάρσιμο επί του σκάφους και πριν από την εκφόρτωση, (iii) την αγορά, προσφορά προς πώληση ή πώληση πτερυγίων καρχαρία που έχουν αφαιρεθεί, διατηρηθεί επί του σκάφους, μεταφορτωθεί ή εκφορτωθεί, και (iv) τις αλιευτικές δραστηριότητες που διεξάγονται με δίχτυα τράτας εντός τριών ναυτικών μιλίων από την ακτή. Οι δραστηριότητες αυτές απαγορεύονται επίσης στην Κύπρο, η οποία είναι συμβαλλόμενο μέρος της GFCM και κράτος μέλος της ΕΕ.
Η Κύπρος έχει χαρακτηριστεί ως περιοχή προτεραιότητας για τους αγγελόκαρδους καρχαρίες, δεδομένου ότι έχουν καταγραφεί και τα τρία μεσογειακά είδη, αλλά όχι χωρίς να αντιμετωπίζουν σοβαρές απειλές. Αυτές περιλαμβάνουν (i) την έλλειψη γνώσης της βιολογίας και των προτιμήσεων των ενδιαιτημάτων τους, (ii) τη χαμηλή γενετική ποικιλομορφία, (iii) την αλίευση ως παρεμπίπτον αλίευμα κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων, (iv) την έλλειψη εκφορτώσεων ανά είδος και ζητήματα αναγνώρισης στη μικρή και μεγάλης κλίμακας αλιεία, (v) την παράνομη, αδήλωτη και άναρχη αλιεία και το παράνομο εμπόριο, (vi) τη μη συμμόρφωση με τους υφιστάμενους κανονισμούς και (vii) την αδύναμη εφαρμογή των κανονισμών.
Για να προσδιοριστεί το μέγεθος αυτών των απειλών και η τρέχουσα κατάσταση των αγγελόκαρπων στο νησί μας, η ομάδα μας που αποτελείται από το Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών Ενάλια Φύση, την Εταιρεία Προστασίας Χελωνών (SPOT) και την iSea καταγράφει τους αγγελόκαρπους που αλιεύονται τυχαία σε αλιευτικές επιχειρήσεις και συλλέγει πληροφορίες σχετικά με τη βιολογία, την κατανομή, τα ποσοστά θνησιμότητας και τις εστίες παρεμπίπτοντος αλιεύματος στην Κύπρο. Οι προσπάθειές μας πραγματοποιούνται στο πλαίσιο του έργου Mediterranean Angel Sharks: Regional Action Plan Phase 2: Implementation, το οποίο χρηματοδοτείται από το Shark Conservation Fund και συντονίζεται από το The Shark Trust.
Σας καλούμε όλους να μας στείλετε τα αρχεία των αγγελόκαρπων που έχετε παρατηρήσει ή που έχουν αλιευθεί τυχαία κατά τη διάρκεια αλιευτικών δραστηριοτήτων για να συγκεντρώσουμε περαιτέρω στοιχεία για τους αγγελόκαρδους καρχαρίες γύρω από την Κύπρο, συμβάλλοντας έτσι στις προσπάθειές μας για τη διατήρησή τους. Εάν παρατηρήσετε αυτά τα μεγαλοπρεπή ζώα, μην αγγίζετε, μην ταΐζετε και μην αφαιρείτε την άμμο που τα καλύπτει και να θυμάστε πάντα να μην κολυμπάτε πίσω από τον αγγελόκαρχα αλλά να κρατάτε μια ελάχιστη απόσταση 1,5μ. μεταξύ εσάς και του αγγελόκαρδου. Ένας οδηγός αναγνώρισης τριών ειδών αγγελόκαρπων είναι διαθέσιμος στην ιστοσελίδα μας εδώ.
Πάνω από το ένα τρίτο όλων των ειδών καρχαριών, σαλαχιών και χοιροειδών κινδυνεύουν σήμερα με εξαφάνιση λόγω της υπεραλίευσης. Ως κορυφαία αρπακτικά διαδραματίζουν ζωτικό ρόλο στη διατήρηση ισορροπημένων οικοσυστημάτων, διατηρώντας έτσι υγιείς τους ωκεανούς μας. Ως εκ τούτου, η προστασία και η διατήρησή τους είναι εξαιρετικά σημαντική για την υγεία του πλανήτη και είναι καθήκον μας να τα διατηρήσουμε ασφαλή.
Η Valentina Fossati και ο Μάριος Παπαγεωργίου είναι επιστήμονες στο Κέντρο Περιβαλλοντικών Ερευνών Ενάλια Φύση
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή
