Ένα νέο βιβλίο περιγράφει λεπτομερώς το ταξίδι και τις ζωές μιας ομάδας Κυπρίων που έφυγαν από το νησί το 1951 με πλοίο που είχε προορισμό τη Μελβούρνη. Ο ALIX NORMAN μαθαίνει περισσότερα για το πολύχρωμο ταξίδι τους
Τον Δεκέμβριο του 1951 το SS Corsica απέπλευσε από τη Λεμεσό. Στο πλοίο επέβαιναν 784 Κύπριοι επιβάτες, που ξεκίνησαν για την Αυστραλία σε αναζήτηση μιας καλύτερης ζωής. Αλλά δεν ήξεραν ότι οι επόμενοι δύο μήνες θα ήταν γεμάτοι κινδύνους, ασθένειες και παρ' ολίγον πνιγμούς...
"Αυτή ήταν η μεγαλύτερη ομάδα Κυπρίων που έφυγε ποτέ από το νησί ταυτόχρονα", λέει ο Κωνσταντίνος Εμμανουήλ, ο οποίος έχει περιγράψει λεπτομερώς την ιστορία του επικού ταξιδιού σε ένα βιβλίο που θα κυκλοφορήσει σύντομα. Ιδρυτής της δημοφιλούς σελίδας στο Facebook Tales of Cyprus, ο Κωνσταντίνος είναι γνωστός για τις εμπεριστατωμένες συνεντεύξεις του με Κύπριους μετανάστες: "Την τελευταία δεκαετία, πολλοί μοιράστηκαν μαζί μου τις ιστορίες τους, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που ταξίδεψαν με τα πλοία Cyrenia, Hellenic Prince και Misr. Αλλά ήταν οι ταξιδιώτες του The Corsica που πραγματικά μου κίνησαν τη φαντασία και με ώθησαν να εκδώσω το Η Κορσική: Καταπληκτικές ιστορίες κυπριακής μετανάστευσης. Το ταξίδι τους ήταν εξαιρετικό στο έπακρο. Είναι θαύμα που το πλοίο δεν βυθίστηκε!"
Προς τιμήν της επετείου των 70 χρόνων αυτού του επικού ταξιδιού, ο Κωνσταντίνος πέρασε ώρες παίρνοντας συνεντεύξεις από τους επιβάτες, καταγράφοντας τις ιστορίες τους για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές. Το αποτέλεσμα, το οποίο φτάνει τις 300 σελίδες και περιέχει 400 φωτογραφίες από το ταξίδι, θα είναι διαθέσιμο στις αρχές Δεκεμβρίου. Είναι, όπως αναγνωρίζει ο ίδιος, το αποκορύφωμα μιας διαδικασίας που άνοιξε τα μάτια
"Καθώς κάθε νέα ιστορία ερχόταν στο φως, μου προκαλούσε μεγαλύτερο δέος μια τόσο θαρραλέα και ανθεκτική ομάδα: είχαν θυσιάσει τόσα πολλά για να βοηθήσουν τις οικογένειές τους. Από τους 78 επιβάτες που εντόπισα, οι 56 παρουσιάζονται στο βιβλίο. Οι περισσότεροι", προσθέτει, "είναι τώρα 80άρηδες ή 90άρηδες..."
Η Σταυρούλα Αντωνίου ήταν 24 ετών όταν επιβιβάστηκε στο Corsica με προορισμό τη Μελβούρνη. Στο βιβλίο της, αναφέρεται στο πλοίο ως "μια πλωτή φυλακή. Τα κύματα ήταν τεράστια και το πλοίο κουνιόταν μπρος-πίσω, πάνω-κάτω. Ήταν φρικτό. Ταξίδευα μόνη μου με τέσσερα παιδιά κάτω των πέντε ετών. Δεν μπορούσα να πάω πουθενά. Ήμουν παγιδευμένη στην καμπίνα μου καθ' όλη τη διάρκεια του ταξιδιού. Θυμάμαι τα μπιμπερό να κυλούν σε όλο το πάτωμα."
Όπως πολλοί άλλοι, η Σταυρούλα αναζητούσε μια νέα ζωή στην Αυστραλία. "Ο σύζυγός μου βρισκόταν ήδη στη Μελβούρνη και μας περίμενε. Δεν είχε ιδέα πότε θα έφτανε το πλοίο. Δεν υπήρχε τρόπος να επικοινωνήσουμε μεταξύ μας..."
Ήταν, πράγματι, ένα ταξίδι από την κόλαση. Πολλοί από τους συνεντευξιαζόμενους του Κωνσταντίνου αναφέρουν την αθλιότητα των συνθηκών ύπνου: "Σφιχτά, γεμάτα και αποπνικτικά- σειρές και σειρές από συρμάτινες κουκέτες", λέει ο Φίλιππος Ιωάννου, ο οποίος ταξίδευε με οκτώ φίλους του από το Νέο Χωριό. Άλλοι αναφέρονται στο απροσδόκητο δρομολόγιο...
"Ήμουν 17 ετών στην Κορσική", λέει ο πρώην κάτοικος του Αγρού Νικόλας Τζώνης. "Μας είπαν να επιβιβαστούμε στις 12 Δεκεμβρίου, αλλά όταν φτάσαμε στη Λεμεσό δεν υπήρχε πλοίο. Δεν είχαμε άλλη επιλογή από το να περάσουμε τη νύχτα στο λιμάνι. Υπήρχαν χιλιάδες άνθρωποι εγκλωβισμένοι εκεί- κανείς δεν ήξερε τι συνέβαινε ή γιατί καθυστέρησε το πλοίο". Και όταν τελικά έφτασε το πλοίο, ήταν "μια απογοήτευση", προσθέτει ο Νικόλας. "Τίποτα από αυτά που μας είχε υποσχεθεί το ταξιδιωτικό γραφείο!"
Αλλά οι δοκιμασίες μόλις είχαν αρχίσει. "Μας τελείωσε το φρέσκο νερό στο πλοίο", θυμάται ο επιβάτης Χρήστος Απείτος. "Κάποιοι επιβάτες ήπιαν νερό από μια μάνικα στο κατάστρωμα και αρρώστησαν πολύ. Και δεν υπήρχε ψυχαγωγία. Ούτε κινηματογράφος, ούτε θέατρο. Περνούσαμε το χρόνο μας στο κατάστρωμα κοιτάζοντας τον ωκεανό ή παίζοντας τάβλι."
Οι έκτακτες στάσεις ανακούφιζαν από την ανία, αλλά έφεραν τα δικά τους προβλήματα. "Όταν φτάσαμε στο Κολόμπο", λέει ο Νίκολας, "μας είπαν ότι το πλοίο έπρεπε να μείνει για τέσσερις ημέρες στο λιμάνι για επισκευές. Θυμάμαι ότι μια Κύπρια μητέρα και η κόρη της έπεσαν στο νερό καθώς κατέβαιναν τη σκάλα. Ευτυχώς, κάποιοι άνδρες που ήξεραν κολύμπι πήδηξαν στο νερό και τις έσωσαν!"
Ιστορίες για αποκρουστικές εγκαταστάσεις και σάπιο φορτίο διανθίζουν τις αναμνήσεις όλων. "Οι συνθήκες στο πλοίο, ειδικά οι τουαλέτες, ήταν αηδιαστικές", λέει η Sevil Hakki, η οποία, σε ηλικία 16 ετών, ταξίδευε για να συναντήσει τον σύζυγό της στην Αυστραλία. "Θυμάμαι ιδιαίτερα τη δυσωδία από τις σάπιες πατάτες στο αμπάρι."
"Στις 4 Φεβρουαρίου, όταν το Corsica ρυμουλκήθηκε στο λιμάνι της Μελβούρνης μετά από σχεδόν δύο μήνες στη θάλασσα", λέει ο Κωνσταντίνος, "οι επιβάτες ήταν ανακουφισμένοι μόνο και μόνο που επέζησαν. Αλλά τώρα έπρεπε να αντιμετωπίσουν αυτό που τους περίμενε. Η πλειονότητα έφτασε πάμπτωχη- πολλοί είχαν αναγκαστεί να δανειστούν χρήματα ή να χρεωθούν για να αντέξουν οικονομικά το ταξίδι τους. Σε αντίθεση με τους Βρετανούς, Μαλτέζους και Ιταλούς μετανάστες της εποχής, οι οποίοι βοηθήθηκαν από την αυστραλιανή κυβέρνηση όσον αφορά τα ναύλα, τη διαμονή και την απασχόληση, η πλειονότητα των Κυπρίων αναγκάστηκε να τα βγάλει πέρα μόνη της."
Η μικρή ελληνική και κυπριακή κοινότητα στην Αυστραλία αποτέλεσε μεγάλη βοήθεια για πολλούς από τους νεοφερμένους. "Οι περισσότεροι από τους Κύπριους άνδρες κατάφεραν να εξασφαλίσουν εργασία πλήρους απασχόλησης μέσα σε λίγες μέρες- η προοπτική να βγάλουν πραγματικά χρήματα σε μια σταθερή δουλειά βοήθησε να απαλύνει τη θλίψη της εγκατάλειψης της πατρίδας τους. Αλλά ήταν διαφορετική η ιστορία για τις γυναίκες μετανάστριες: οι περισσότερες αναμενόταν να παραμείνουν μέσα στο σπίτι - χωρίς καμία ευκαιρία να μάθουν τη γλώσσα ή να εξερευνήσουν τη νέα τους πατρίδα, αυτά τα πρώτα χρόνια ήταν πολύ μοναχικά."
Στο βιβλίο του, ο Κωνσταντίνος καταγράφει πώς ένιωθε ο καθένας ότι έφτασε, μαζί με πληροφορίες για την ανατροφή και τη σχολική εκπαίδευση του κάθε επιβάτη, τους λόγους για τους οποίους εγκατέλειψαν την Κύπρο και λεπτομέρειες για τη νέα τους ζωή. "Οι περισσότεροι ήλπιζαν να ξεφύγουν από τη φτώχεια και να βρουν δουλειά. 'Αν η ζωή ήταν καλή στην Κύπρο', μου είπε ένας επιβάτης, 'δεν θα φεύγαμε ποτέ!'". Αλλά έφυγαν. Και, παρόλο που η πλειοψηφία παραδέχεται ότι σχεδίαζαν να παραμείνουν στο εξωτερικό μόνο για λίγα χρόνια, οι αναζωπυρούμενες αναταραχές στην Κύπρο άλλαξαν το αφήγημα...
"Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 οι μετανάστες λάμβαναν ειδήσεις για έναν εμφύλιο πόλεμο που ετοιμαζόταν στην Κύπρο", λέει ο Κωνσταντίνος. "Και έτσι πολλοί αποφάσισαν ότι ήταν ασφαλέστερο να έχουν τα αγαπημένα τους πρόσωπα μαζί τους στην Αυστραλία. Οι νεαροί άνδρες συχνά έστελναν μήνυμα στους γονείς τους να στείλουν μια "νύφη με αλληλογραφία" από την Κύπρο. Και έτσι, με τον καιρό, γεννήθηκε μια νέα γενιά Κυπρίων της Αυστραλίας..."
Ο Κωνσταντίνος είναι και ο ίδιος Κύπριος δεύτερης γενιάς. "Αλλά ο πατέρας μου δεν μίλησε ποτέ για το ταξίδι του στην Αυστραλία ή για τα πρώτα του χρόνια στη χώρα. Νομίζω ότι, όπως για πολλούς, αυτό ήταν ένα συναισθηματικά φορτισμένο θέμα - φανταστείτε να ξεκινάτε ένα τέτοιο ταξίδι με τίποτα περισσότερο από μια μικρή βαλίτσα και μια δόση τυφλής πίστης! The Corsica: Εκπληκτικές ιστορίες κυπριακής μετανάστευσης είναι ο δικός μου φόρος τιμής σε αυτούς τους αξιόλογους πρωτοπόρους. Είναι μια ζωντανή μνήμη", καταλήγει. "Η ιστορία μιας εξαιρετικής ομάδας Κυπρίων που άφησαν όλα όσα γνώριζαν για να ταξιδέψουν στην άλλη άκρη του κόσμου με την ελπίδα μιας νέας ζωής."
Μια περιορισμένη έκδοση του βιβλίου SS Corsica θα κυκλοφορήσει μέχρι την 1η Δεκεμβρίου και θα είναι διαθέσιμη για αγορά στο https:/www.talesofcyprus.com/
Τα περιεχόμενα αυτού του άρθρου, συμπεριλαμβανομένων των σχετικών εικόνων, ανήκουν στην Cyprus Mail
Οι απόψεις και οι γνώμες που εκφράζονται είναι αυτές του συγγραφέα ή/και της Cyprus Mail
Πηγή